لبنان در رویای خروج از بن‌بست

کابینه جدید لبنان باید فردا با میشل عون، رئیس‌جمهور دیدار کنند. این کابینه پس از تائید رئیس جمهور به پارلمان معرفی می‌شود تا برای اعضای آن رای اعتماد گرفته شود. 13 آبان گذشته میشل عون، سعد حریری را به عنوان نخست‌وزیر جدید لبنان معرفی کرد. این برای دومین بار است که سعد حریری، فرزند رفیق حریری، سکاندار دولت در لبنان می‌شود. در نوبت قبلی، کابینه او بعد از دو سال به بن‌بست رسید و سقوط کرد.

احزاب سیاسی لبنان به طور کلی براساس گرایش طایفه‌ای تقسیم‌‌بندی می‌شوند. مهم‌ترین احزاب این کشور عبارتند از: حزب‌‌الله به رهبری سیدحسن نصرالله و جنبش أمل به رهبری نبیه بری که دو حزب برجسته شیعی لبنان به شمار می‌روند. همچنین جریان المستقبل، به رهبری سعد حریری و جماعت اسلامی به رهبری ابراهیم مصری، دو حزب برجسته سنی این کشور محسوب می‌شوند. در این میان احزاب مسیحی عبارتند از: جریان آزاد ملی به رهبری میشل عون، حزب نیروهای لبنانی به رهبری سمیر جعجع، حزب کتائب به رهبری امین جمیل و جریان المرده به رهبری سلیمان فرنجیه. دروزی‌های لبنان نیز در دو حزب مهم جریان سوسیالیست ترقی‌‌خواه لبنان به رهبری ولید جنبلاط و حزب دموکراتیک لبنان به رهبری طلال ارسلان گرد آمده‌اند. در این میان برخی احزاب خرد اعم از مسیحی، سنی و دروزی هستند که به طور کلی در دو ائتلاف بزرگ 14 مارس به رهبری سعد حریری و 8 مارس به رهبری حزب‌الله تجمع کردند.

کرسی‌های جدید در کابینه جدید

درکابینه جدید چنان که ملاحظه می‌شود حزب کتائب حضور ندارد. در این کابینه، پنج پست وزارتی جدید ایجاد شده که شامل وزیر مشاور در امور آوارگان، وزیر مشاور در امور مبارزه با فساد، وزیر مشاور در امور ریاست جمهوری، وزیر مشاور در امور زنان و وزیر مشاور در امور حقوق بشر است. همچنین تعداد کل وزیران مشاور در این دولت به هشت نفر می‌رسد.

نکته جالب درباره دولت حریری این است که نام تنها یک زن در این کابینه به‌چشم می‌خورد که به عنوان وزیر مشاور در امور توسعه اداری انتخاب شده است. او دکتر عنایه عزالدین، عضو دفتر سیاسی جنبش امل است. عزالدین، محجبه است و به این ترتیب او به عنوان اولین زن محجبه در تاریخ لبنان وارد کابینه شده است. لبنان به اعمال محدودیت بر زنان محجبه معروف است و افراد محجبه نمی‌توانند وارد ارگان‌های دولتی شوند. نکته جالب دیگر در کابینه جدید حریری، حضور یک مرد در پست وزارت امور زنان است که انتقادات زیادی را تا اینجا به دنبال داشته است. ژان اوگاسپیان از جریان المستقبل به عنوان وزیر مشاور در امور زنان انتخاب شده است.

اصلاحات انتخاباتی و دور شدن از بحران‌های منطقه‌ای

سعد حریری (46 ساله) پس از اعلام تشکیل کابینه جدید لبنان در شامگاه یکشنبه 28 آذر، در اظهاراتی تلویزیونی وظایف دولت را این‌گونه برشمرد: در حوزه سیاست، اولین ماموریت دولت، تلاش برای توافق با پارلمان بر سر قانون جدید انتخابات در کشور خواهد بود. نخست‌وزیر لبنان ادامه داد: دولت جدید، ثبات امنیتی کشور را ـ که امروز با وجود شعله‌ور بودن زبانه‌های آتش در منطقه، همچنان در لبنان دیده می‌شود ـ در اولویت خود قرار خواهد داد. دور کردن کابینه از پیامدهای منفی بحران سوریه و تلاش برای تحمیل مسئولیت کامل سازمان ملل در حمایت از لبنان در برابر بار سنگین آوارگان از دیگر اهداف ماست.

سعد حریری تصریح کرد: این دولت برای این تشکیل نشده است تا اتفاقات گذشته را احیا و بر آداب و سنت‌های گذشته تمرکز کند؛ چراکه به هر گروه سیاسی به اندازه جایگاهش امتیاز داده است تا زمینه برای توافق بر سر دولت وفاق ملی فراهم شود .

پیروزی حزب‌الله

بسیاری از ناظران و تحلیلگران، تشکیل کابینه جدید لبنان را از هر لحاظ پیروزی بزرگی برای حزب‌الله می‌دانند. اساسا طرح عون ـ حریری (ریاست جمهوری میشل عون و نخست‌وزیری سعد حریری ) را ابتدا سیدحسن نصرالله بیان کرد و با این ابتکار عمل خود توانست به بن‌بست دوساله در ساختار سیاسی لبنان پایان دهد. بعد از معرفی سعد حریری به نخست‌وزیری، رایزنی‌های سیاسی شروع شد. جریان حزب‌الله تصمیم‌گیری درباره نحوه حضورش در کابینه را به‌عهده نبیه بری، رئیس جنبش امل گذاشت و بعد از چند دور رایزنی، ترکیب فعلی کابینه به دست آمد. در این ترکیب تقریبا کابینه به سه بخش تقسیم شده است، یک بخش زیر نظر حزب المستقبل اداره می‌شود و دو قسمت دیگر میان حزب‌الله و جنبش امل و متحدان شان تقسیم شده است. بخشی از وزرای کابینه سهم ریاست جمهوری است که خود به جریان 8 مارس تعلق داشته و متحد حزب‌الله است. روزنامه الاخبار لبنان در مقاله‌ای با اشاره به تاثیرگذاری مستقیم تحولات سوریه بر تحولات داخلی لبنان، دولت سعد الحریری را دولت حلب توصیف کرد و نوشت: امروز نیز با توجه به تحولات سوریه و حلب می‌توان دولت جدید لبنان را دولت حلب توصیف کرد. روزنامه البناء لبنان نیز در گزارشی نوشت: برنده تحولات کنونی لبنان، سیدحسن نصرالله، دبیرکل حزب‌الله است.