فشارخون؛ قاتل خاموشی که در کمین شماست

در جوامع مختلف، از هر سه تا پنج نفر، یک نفر به فشارخون مبتلاست؛ اما حداکثر نصف این افراد تحت درمان هستند. گاهی بعضی اشخاص سال‌ها به فشارخون مبتلا بوده‌اند، اما علامتی دال بر وجود این بیماری نداشته‌اند. از این رو، فشارخون را با عنوان قاتل خاموش نام می‌برند؛ چرا که بدون هیچ نشانه‌ای می‌تواند آسیب‌های جدی برای فرد به‌دنبال داشته باشد.

فشارخون زیر 120 روی 80 یا 12 روی 8 نرمال است. اگر فشارخون 14ـ12 روی 9ـ8 باشد، فرد پیش فشارخون دارد و بالاتر از 14 روی 9، فرد مبتلا به فشارخون است که درجه بندی‌های مختلف دارد.

علل بروز فشارخون چیست؟

کم تحرکی، استرس، استعمال دخانیات و مصرف زیاد نمک و اضافه وزن از علل بروز فشارخون است. نقش عوامل تغذیه‌ای در پیشگیری و همچنین کنترل و درمان این بیماری در سطوح مختلف قابل بررسی است.

به تمام افراد توصیه می‌شود از مصرف زیاد نمک پرهیز کنند؛ اما سطح محدودیتی که تجویز می‌شود برای افراد متفاوت است. کنترل مصرف سدیم از نکات اصلی در پیشگیری از فشارخون است. هرچه میزان فرآوری مواد غذایی بیشتر باشد، میزان سدیم آن بیشتر است. معمولا چیدمان قفسه‌ها در سوپرمارکت و فروشگاه‌های زنجیره‌ای به گونه‌ای است که ابتدا مواد غذایی فرآوری شده مانند کیک‌ها روی قفسه‌ها چیده می‌شود و غذاهای آماده و سبزیجات و مواد پروتئینی را در انتهای مغازه قرار می‌دهند. کیک و کلوچه اگرچه طعم شور ندارند، اما سدیم در ترکیبات آنها موجود است. بنابراین افراد باید عادت کنند حتما برچسب ارزش تغذیه‌ای مواد غذایی را به لحاظ وجود سدیم مطالعه کنند. همان طور که ذکر شد، نمک یا همان سدیم دلیل اصلی ابتلا به فشارخون است. بنابراین بهتر است برای طعم دار کردن غذا از آبلیموی تازه و ادویه‌ها استفاده شود.

مقدار مجاز مصرف روزانه نمک چه میزان است؟

برای افراد سالم تقریبا یک قاشق چایخوری در روز مجاز است و برای مبتلایان به فشارخون این مقدار نصف می‌شود. با توجه به این که در جامعه ما بیشتر تامین ید مورد نیاز از نمک است، بنابراین بسیار مهم است که نمک در زمان طبخ به غذا اضافه نشود تا ید آن با حرارت از بین نرود.

درباره مصرف دمنوش‌ها به منظور کنترل فشارخون توضیح دهید.

دمنوش‌ها باید با آگاهی مصرف شود، بخصوص در مواردی که عصاره گیاهان مصرف شود. بسیاری از داروهای شیمیایی موجود در بازار از گیاهان تهیه می‌شود .

مریم محمودی

دکترای تغذیه و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران