کارگردان تئاتر ایتالیایی: شیفته تعزیه هستم

به گزارش جام‌جم، بسیاری از مخاطبان این هنر، نمایش «بیست هزار فرسنگ زیر دریا» را در تماشاخانه باران دیدند و با فناوری خوب این تئاتر در عرصه جلوه‌های ویژه آشنا شدند. صحنه ساده‌ای که به هیچ‌وجه طراحی پیچیده‌ای ندارد، اما با کمک همین جلوه‌های ویژه توانسته فضای خوبی را برای مخاطب ایجاد کند؛ فضایی که البته در ایران چندان شاهد حضورش بر صحنه تئاتر نبوده‌ایم و از همین جهت جذابیتش برای اغلب مخاطبان کار دوچندان است.

«بیست هزار فرسنگ زیر دریا» با متنی از ژول ورن، نویسنده مشهور داستان‌های علمی ـ تخیلی و به کارگردانی پینودی بودو با کارگردانی و مدیریت کمپانی تئاتر پوتلج ایتالیا روی صحنه رفت و فرصت تجربه‌ای تازه و جذاب را در اختیار مخاطبان ایرانی قرار داد. مخاطبانی که هرچند چشمی به ترجمه دیالوگ‌های بازیگران روی مانیتور داشتند و چشمی هم به صحنه نمایش، اما این موضوع از لذت تماشای این اثر نکاست.

آشنایی با ایران

پینودی بودو بسیار خوشحال است که توانسته در ایران اثری را روی صحنه ببرد. او مردم ایران را با فرهنگ و نمایش دوست می‌داند و تاکید می‌کند: آنچه در صحنه نمایش برای ما از هر چیزی مهم‌تر است، روابط انسانی و حسی است که مخاطب از تماشای کار ما می‌گیرد، چون تئاتر باید بتواند روی صحنه با مردم ارتباط برقرار کند.

او با بیان این‌که اجرای نمایش فرصت ملاقات با مردم را ایجاد می‌کند،‌ گفت: با این نمایش امکانی به دست آوردیم که فرهنگ‌های خودمان را باهم تقسیم و از این تقسیم انرژی و فرهنگ‌ها به شناخت دیگری از هم برسیم. من پیش از این درباره ایران و تاریخش مطالعه کردم و کنجکاو بودم که درباره مردم ایران بیشتر بدانم، بنابراین وقتی چهار سال پیش به دعوت جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر به ایران آمدم، بسیار مشتاق شدم که بار دیگر بتوانم به این کشور برگردم.

این کارگردان تئاتر، در عرصه نمایش ایران یک شیفتگی بزرگ دارد و آن‌طور که می‌گوید، عاشق هنر تعزیه است. او در این‌باره توضیح می‌دهد: من پیش از این با ایران و فرهنگش آشنا شده بودم و درباره تعزیه هم چیزهایی شنیده بودم، اما اکنون بسیار کنجکاوم که درباره این هنر نمایشی بیشتر بدانم، زیرا در این نوع از کار، تاریخی وجود دارد که بسیار غنی است و با رفتن به این نمایش که بخشی از تاریخ ایران بوده و ارثی است که به مردمش رسیده؛ می‌توان از گذشته با ابزار معاصر امروزی استفاده کرد.

پینودی بودو با تحسین تعزیه می‌گوید: استفاده از صدا، طراحی لباس و حتی عکس‌العمل تماشاگران بسیار زیباست و من دوست دارم احساس این نمایش و اجراکننده‌ها و گویندگانش را درک کنم.

تبادل دانشجو

کیومرث مرادی، مجری طرح این نمایش می‌گوید: ایجاد تئاتر الگو و ارائه الگوهای درست از نمایش‌هایی که در دنیا اجرا می‌شود،‌ از مهم‌ترین اهداف تئاتر باران در دعوت از گروه‌های خارجی بود و برای همین اولین نمایش بیست هزار فرسنگ زیر دریا، انتخاب شد.

مرادی با اشاره به دلایل انتخاب گروه تئاتر پوتلج ایتالیا به عنوان اولین گروه خارجی دعوت شده به باران بیان می‌کند: این گروه قبلا به ایران آمده بود و آشنایی کاملی با فرهنگ ما داشت که کمک می‌کرد اجرایشان با فرهنگ ایرانی هماهنگ باشد، از سوی دیگر بیست هزار فرسنگ زیر دریا، اثر بسیار موفقی در کشورهای دیگر بود. همچنین این اجرا از نمونه‌های درست استفاده از فناوری در خدمت تئاتر به شمار می‌رود.

این کارگردان تئاتر، همچنین از بسته‌شدن قراردادی بین تئاتر باران و کمپانی تئاتر پوتلج ایتالیا خبر داده و اظهار می‌کند: با این قرارداد بین دو کمپانی، مبادله دانشجو انجام می‌گیرد که این موضوع با توجه به این‌که کمپانی پوتلج هرساله جشنواره‌ فرهنگی را در ایتالیا برگزار می‌کند، دارای اهمیت است.

این اتفاق قطعا می‌تواند فضا را برای آشنایی بیشتر و تبادل تجربه میان ایران و دیگر کشورها فراهم کند و هوایی تازه برای تئاتر کشورمان باشد. یکی از بخش‌های جذاب این نمایش، جلوه‌های ویژه آن بود.

فناوری، بازیگر ماست

وینچزو، بازیگر و طراح جلوه‌های تصویری این اثر می‌گوید، در نمایش‌هایشان فناوری در کنار بازیگر قرار دارد و این مسیر به‌گونه‌ای پیش می‌رود که گویی این دو کنار هم بازی می‌کنند. این بازیگر توضیح می‌دهد: در نمایش بیست هزار فرسنگ زیر دریا، فناوری با بازیگر در حال زندگی کردن است. نکته جذاب نمایش این است که بازیگر با حضور ویدئوپروژکشن ناپدید نمی‌شود؛ بلکه با یکدیگر روی صحنه به عنوان پارتنر بازی می‌کنند. درواقع ما پروژکشن را استفاده نمی‌کنیم تا فقط تصویری روی صحنه بیندازیم، بلکه می‌خواهیم نگاه تماشاگر را تغییر دهیم.

وینچزو با تاکید بر این‌که در تلاشیم تا رابطه‌ای بین بازیگر و فناوری در کار تعریف کنیم، گفت: بسیار مهم است که در نمایش‌ها فناوری، موضوعی تزئینی نباشد و مخاطب بتواند آن را در کنار بازیگران بپذیرد. اجرای این نمایش می‌تواند سرآغاز خوبی باشد برای تبادل فرهنگی و هنری با دیگر کشورها؛ تبادلی که این روزها از سوی یک مرکز تئاتر خصوصی آغاز شده و بی‌شک نیازمند حمایت بخش دولتی است. اگر مسئولان وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی که خود هرگز برنامه‌ریزی خوبی برای این تبادل‌ها نداشته‌اند، به بخش خصوصی در این زمینه کمک کنند، بی‌شک شاهد اتفاقات خوبی در آینده تئاتر کشورمان خواهیم بود.

زینب مرتضایی‌فرد

فرهنگ و هنر