بوروکراسی، بلای جان دانشجویان

دختر، سرگردان شده بود میان دانشگاه و بانک در آن سر شهر. او فکر می کرد این دوندگی ها دیگر تمام شده است ، چون انتخاب واحدش انجام شده بود. او روز انتخاب واحد به اندازه تمام زندگی اش راه رفته بود

کد خبر: ۹۵۰۷۰

از امور دانشجویی به مدیریت ، از مدیریت به... حالا اما او سرگردان بانک هم شده بود، بانکی که قرار بود بخشی از شهریه سرسام آور او را با وام بپردازد. دختر هنوز به بازپرداخت وام فکر نکرده بود، اما اینقدر راه رفته بود و این کارمند و آن کارمند را دیده بود که چند بار به دلش افتاد: «لعنت به هر چه درس است. برمی گردم پیش پدر و مادرم!»
این تصویر مدتی است که دیگر به این شکل تکرار نمی شود و دانشجویان برای گرفتن وام شهریه به بانک ها نمی روند، اما جای دیگری به نام صندوق رفاه دانشجویی درست شده که نقش همان بانک را با تمام کاستی هایش بازی می کند.
از چند سال پیش و با این توجیه که وزارت علوم باید بخشی از هزینه های جاری خود را به وسیله خود دانشجویان تامین کند، پذیرش دانشجویانی با عنوان دوره های شبانه آغاز شد این دوره پس از مدتی میان دانشجویان و رسانه ها به تحصیل پولی معروف شد؛ تحصیلی که به علت هزینه های بسیار بالای آن خیلی از دانشجویان در میانه راه رهایش می کردند.
هزینه هر ترم دوره های شبانه به نسبت رشته و سطح تحصیلی میان 600تا یک میلیون و 400هزار تومان برآورد می شود که بخشی از آن را صندوق رفاه دانشجویی به وسیله وام شهریه می پردازد.
این وام شهریه طی سالهای گذشته ، اما حدیث مکرر و پردردسری بوده که دوندگی در پی آن بسیاری را از خیر تحصیلات عالیه گذرانده است.

قانون هست ، پول نیست
سال گذشته و براساس بودجه مصوب مجلس برای سال 84میزان 60میلیارد تومان اعتبار جهت وام شهریه دانشجویان به تصویب رسید، اما تا روزهای پایانی سال گذشته بخش بزرگی از این میزان نه تنها به دانشجویان که حتی به وزارت علوم هم پرداخت نشد.
همین باعث شد در ترم دوم دانشگاه ها در سال 84بسیاری از دانشجویان دستشان به وام نرسد و بعضا به علت نداشتن شهریه از ثبت نام آنها ممانعت به عمل بیاید. مهرداد فولادی نژاد، رئیس جدید صندوق رفاه دانشجویان درباره روند ایجاد این مشکل به «جام جم» توضیح می دهد: متاسفانه با این که سال گذشته 60میلیارد تومان وام شهریه برای کل دانشجویان کشور اعم از دولتی ، آزاد یا علوم پزشکی در نظر گرفته شده بود، اما پرداختش با مشکلات متعدد مواجه شد.
فولادی نژاد که ایجاد این مشکلات را از سوی بانکها می داند، می افزاید: هر چند در پایان سال گذشته بخشی از این وام شهریه که کمی بیش از 20میلیارد تومان بود به وسیله وزارت علوم دریافت شد، اما بسیاری از دانشجویان با مشکل مواجه شدند که سعی می کنیم این مشکلات ، امسال حل شود.
گفته های رئیس جدید صندوق رفاه در حالی است که به گفته مقامات رسمی در وزارت علوم ، در صورتی که کل وام شهریه در سال گذشته و در زمان مناسب به وزارت علوم می رسید تنها پاسخگوی 40درصد از متقاضیان بود: «من از روزی که به صندوق رفاه آمدم با تلاش زیاد تمام خانواده آموزش عالی چه در دولت و چه در مجلس روبه رو شدم.
همین است که بودجه وام شهریه تقریبا 2برابر شد و ما هم امیدواریم دانشجویان تحت پوشش این وام در سال جاری از 40به 70درصد برسند».

زیرمجموعه ها ، تمرد می کنند
با این که وعده شیرین کاهش شهریه ها در آغاز فعالیت دولت نهم از زبان وزیر علوم به گوش رسید، اما همان روز هم بسیاری از کارشناسان تحقق این وعده را کاری سخت ارزیابی می کردند؛ کاری که در نهایت هم تاثیر چندانی نگذاشت و با کاهش 5تا 15درصدی شهریه ها همراه شد.
دانشجویان در این وضعیت دل به وام شهریه بستند، وامی که هنوز رخ نمایان نکرده است. علت نپرداختن وام شهریه به دانشجویان را رئیس کمیسیون آموزش مجلس ، تمرد بانکها از قانون و یکه تازی آنها می داند.
علی عباسپور تهرانی در گفتگو با «جام جم» پرده از مشکلات موجود در حوزه وام شهریه برمی دارد: «متاسفانه بانکها سال گذشته تخلف کردند و زیر بار قانون نرفتند. ما در مجلس ساعتها بحث و کار کارشناسی کردیم و به این نتیجه رسیدیم که وام باید بلندمدت باشد و پس از فراغت از تحصیل پرداخت شود.
در عین حال ما تصویب کردیم این وام باید قرض الحسنه باشد، اما متاسفانه بانکها از قانون تمرد می کنند.» عباسپور تهرانی از رئیس جمهور و وزیر اقتصاد تقاضا می کند حالا که وعده افزایش وام دانشجویی را به مردم داده اند، مشکلات زیرمجموعه شان را حل کنند: «متاسفانه بانکها به وام شهریه ، وام ازدواج و... توجهی نمی کنند، چراکه این وامها باید قرض الحسنه باشد، بنابراین بانکها سراغ افرادی می روند که بتوانند سود سرشاری را از آنها دریافت کنند.
یعنی در این میان کسی نیست که بر حسن اجرای قانون نظارت داشته باشد؛ ما تا روزهای آخر سال 84پیگیر پول بودیم ، اما مدیران بانکها می گفتند برای پرداخت آن باید شورای پول و اعتبار جلسه تشکیل دهد.
من نمی دانم این ماجرا چه ربطی به شورای پول و اعتبار دارد، یعنی برای آقایان مصوبه مجلس مهم نیست ؛ به هر حال با تمام این حرفها جلسه شورای پول و اعتبار هم تشکیل شد و پرداخت پول را تایید کرد، اما متاسفانه هنوز هم بانکها تعلل می کنند.»
عباسپور در خاتمه تهدید می کند: ما حافظ حقوق دانشجویان هستیم ، امیدوارم دولت به جای این که بگوید شهریه دانشجویان کم شود حداقل بازرسی مناسبی برای زیرمجموعه اش که بانکها باشند تشکیل دهد. ما هم در مجلس در صدد برخورد قانونی با متخلفان هستیم.

ما چه کنیم؛!
مدیرکل امور دانشجویان داخل وزارت علوم هم با تایید حرفهای عباسپور می گوید: ما هم روزانه با تعداد زیادی نامه و تلفن از سوی دانشجویان مواجه هستیم ، اما متاسفانه فعلا وضعیت بانکها مشخص نیست.
ما هم داریم تمام تلاشمان را می کنیم ، اما چه می شود کرد، متاسفانه بانکها زیربار نمی روند. حرفهای مسلمی در حالی بیان می شود که وزارت علوم امسال و در آغاز پاییز در صدد افزایش ظرفیت دانشجویان است.
مدتی پیش محمود ملاباشی ، معاون دانشجویی وزارت علوم با اشاره به این افزایش ظرفیت گفته بود با توجه به این که وزارت علوم در تلاش است ظرفیت دانشجویان در دانشگاه های کشور به متوسط جمعیت دانشجویی در کشورهای توسعه یافته برسد، تحقق این هدف و بالا بردن افزایش ظرفیت ، مشکلات رفاهی را نیز به دنبال دارد.
دکتر محمدعلی برخورداری ، رئیس دانشگاه تربیت معلم در این باره می گوید: من هم بشدت نگران هستم. در حالت عادی ما با مشکلات متعدد در حوزه مسائل رفاهی دانشجویان مواجه هستیم. امیدوارم افزایش ظرفیت با برنامه ریزی اتفاق بیفتد.
همین الان بسیاری از کسانی که دیر برای وام مراجعه می کنند با مشکل مواجه می شوند، یعنی شرایط برای همه یکسان نیست. متاسفانه بوروکراسی بلای جان دانشجویان شده است تا به جای توجه به درس ، نگران مسائل مالی باشند.
با این که سفرهای استانی محمود احمدی نژاد پیش از آغاز سال 85همیشه همراه با صحبتهای رئیس جمهور درباره آموزش عالی و دانشگاه ها بود، اما انگار زیردستان توجه چندانی به دستورات مقام عالیه ریاست جمهوری نکرده اند.
این همان حرفی است که رئیس کمیسیون آموزش مجلس هم روی آن تاکید می کند؛ چون بنابر دستور رئیس جمهور، باید وام شهریه دانشجویان پیش از آغاز ترم دوم سال تحصیلی 84پرداخت می شد، اما... حتی پس از این دستور محمد مهدی زاهدی ، وزیر علوم هم در اظهارنظری گفت: بسیاری از دانشجویان توان پرداخت شهریه دانشگاه ها را ندارند و وام دانشجویان نیز پرداخت نشده است ؛ بنابراین سازمان مدیریت و بانکها باید مشکل بودجه وامهای دانشجویان را حل کنند.