ایران از فریز نفتی استثنا می‌شود؟

برخی کشورهای عضو اوپک و کشورهای تولیدکننده نفت غیرعضو اوپک قرار است 27 و 28 سپتامبر (7 و 8 مهر) در حاشیه مجمع بین‌المللی انرژی در الجزایر در مورد تثبیت بازار نفت و طرح فریز نفتی تشکیل جلسه دهند. طرح فریز نفتی پس از این‌که یک ‌بار اوایل سال جاری با کارشکنی‌های عربستان شکست خورد، بار دیگر در دستور کار برخی اعضای اوپک و غیراوپک قرار گرفته است. این کشورها امیدوارند با تثبیت سطح تولید کشورها در یک سطح معین، مشکل مازاد عرضه نفت موجود در بازار را تا حدی حل کنند و به این ترتیب شرایط افزایش تدریجی قیمت نفت را فراهم سازند، اما آیا همه کشورهای حاضر در مذاکرات طرح فریز نفتی همین هدف را دنبال می‌کنند یا این‌که برخی اهداف دیگری در سر دارند؟

به گزارش جام‌جم، با توجه به این‌که سطح تولید نفت عربستان هم‌اکنون در بالاترین حد قرار دارد، به نظر می‌رسد که هدف از طرح توقف افزایش تولید در زمانی فعلی، تحت تأثیر قرار دادن تلاش‌های ایران برای بازگشت به بازار است. عربستان قصد دارد با تقویت ایده توقف افزایش تولید، ایران را از سوی اعضای دیگر اوپک تحت فشار قرار دهد تا روند افزایش تولید و بازگشت به بازار را متوقف کند. این درحالی است که در طول سال‌های تحریم، بخش عمده‌ای از سهم ایران از بازار توسط عربستان تصاحب شده و اگر قرار باشد تلاشی برای کاستن از مازاد عرضه جهانی صورت پذیرد، این ریاض است که باید از حجم تولید خود بکاهد، نه این‌که با طرح ایده فریز شدن تولید، به‌صورت غیرمستقیم، ایران را مسئول هرگونه کاهش بیشتر قیمت نفت جلوه دهد.

بیژن زنگنه در آخرین اظهارنظر خود مبنی بر فریز نفتی اعلام کرده بود: برخی کشورها که بالای ده میلیون بشکه در روز نفت تولید می‌کنند، از ایران می‌خواهند تولید نفت خود را در سطح یک میلیون بشکه در روز فریز کند.

حق ایران افزایش تولید است نه فریز نفتی

در همین ارتباط ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه اعلام کرد: این حق ایران است که در دوره پس از تحریم‌های نفتی، تولید نفت خود را به سطح قبل از تحریم بازگردانده و سهم پیشین خود را در بازار جهانی نفت بازیابد. پوتین با اشاره به این‌که ممکن است میزان تولید نفت توسط ایران مورد تجدیدنظر قرار گیرد، تاکید کرد: سطح تولید ایران به دلیل تحریم‌ها پایین بوده است و این غیرمنصفانه است که در همان سطح نگه داشته شود. وی ادامه داد: می‌توان با مستثنا کردن ایران به توافقی بین کشورهای عضو و غیرعضو اوپک برای کاهش تولید نفت، طرح فریز نفتی را بررسی کرد که در این زمینه روسیه پیشنهادهایی به عربستان سعودی و دیگر تولیدکنندگان عمده نفت جهان مطرح خواهد کرد.

فریز نفتی با سیاست‌های اوپک تداخل ندارد

محمد صادق، معماریان کارشناس ارشد نفت با توضیح این‌که برخلاف نظر برخی افراد که فریز نفتی را با سیاست‌های کنترلی اوپک همسو می‌دانند، به جام‌جم گفت: فریز نفتی وسیع‌تر از کنترل تولیدی است که در اوپک انجام می‌دهد و همه کشورهای تولیدکننده نفت عضو اوپک و غیرعضو اوپک را شامل می‌شود. وی افزود: مساله دیگری که وجود دارد، بحث شیل‌های نفتی بود که با این سیاست می‌توان از رشد آنها جلوگیری کرد تا بازار به حد تعادل برسد. در سال‌های اخیر شیل‌های نفتی توانستند با کاهش تولید کشورهای دیگر سهم قابل توجهی از بازار را تصاحب کنند و اکنون تولید آنها به پنج میلیون بشکه در روز رسیده است.

این کارشناس ارشد نفت ادامه داد: دولت نباید به صورت علنی نظر خود را برای فریز نفتی اعلام کند. در این راستا باید با شرکت در این اجلاس نظرات کارشناسی خود را ارائه دهد و لابی‌هایی را به صورت پشت پرده انجام دهد؛ زیرا کشورهای حامی ایران در رابطه با این موضوع کم نیستند.

وزارت نفت نباید فریز نفتی را اجرا کند

دکتر نرسی قربان، کارشناس ارشد نفت به خبرنگار ما گفت: تا زمانی که سهم ایران در اوپک به میزان قبل از تحریم بازنگردد، نباید فریز نفتی اجرا شود و سیاستی که وزارت نفت در این زمینه به کار گرفته، درست است.

وی افزود: با تحریم‌هایی که علیه ایران صورت گرفت، سهم ایران در اوپک کاهش یافت و کشورهای دیگر نیز سهم ایران را تصاحب کردند و اکنون طرح فریز نفتی را ارائه دادند تا رفع تحریم‌ها در بخش نفتی ایران بی‌تاثیر باشد، اما هر وقت که ایران به جایگاه اصلی خود رسید، می‌تواند وارد مذاکره با کشورهای دیگر شود.

محمدحسین علی‌اکبری

اقتصاد