حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
فشارهای نامتوازن بر خاورمیانه
پس از رسیدن حماس به قدرت سیاسی و تشکیل دولت در فلسطین اشغالی ، دور جدید فشارهای سیاسی و اقتصادی نیز از سوی امریکا و اروپا با هدف وادار کردن حماس برای به رسمیت شناختن رژیم صهیونیستی آغاز شده است تا امکان اجرای طرح موسوم به نقشه راه ، فراهم گردد.
دکتر سیدجلال ساداتیان ، کارشناس مسائل بین الملل در گفتگوی اختصاصی با جام جم بر این باور است که حل مناقشه اصلی خاورمیانه جز با عقب نشینی اسرائیل از مرزهای سال 1967 و دادن امتیاز به فلسطینی ها، میسر نخواهد بود.
در هفته های اخیر تلاش برخی کشورهای عضو اتحادیه عرب مبنی بر تحت فشار قرار دادن حماس درخصوص پذیرش رژیم صهیونیستی را شاهد بودیم. ارزیابی جنابعالی در این خصوص چیست؛
همان طور که مستحضرید ، به هر حال بیشتر کشورهای جهان ازجمله کشورهای عربی منطقه و همسایگان اسرائیل ، کم و بیش واقعیت وجودی اسرائیل را پذیرفته اند ، هرچند که بسیاری از آنها این رژیم را به رسمیت نشناخته اند. هم اکنون پس از تحولاتی که در چند سال گذشته صورت گرفته ، مشاهده می کنیم که بیشتر کشورها به سمت عادی کردن روابط با اسرائیل پیش می روند ، چراکه این عادی سازی در راستای استراتژی جهانی امریکا بخصوص در رابطه با مسائل خاور نزدیک بزرگ به شمار می رود که این استراتژی از نگاه دولت امریکا ، ثبات و آرامش در این منطقه است و آنها مدعی ایجاد آن هستند. از نظر آنان ، جدی ترین عامل بی ثباتی و چالش در منطقه موضوع اسرائیل است و بر این اساس به این رژیم فشارهایی را وارد می کنند تا امتیازاتی را به فلسطینی ها بدهند که برآیند آن تحقق صلح و آرامش در منطقه باشد. در زمان شارون ، این فشارها به خروج اسرائیلی ها از نوار غزه منجر شد تا زمینه های اجرای نقشه راه فراهم شود که به موازات آن فشارهایی نیز بر کشورهای همسایه ازجمله مصر و سوریه برای سازش با رژیم صهیونیستی ، وارد کردند. در عین حال اعضای این اتحادیه مخالفتی با اصل موضوع ندارند بلکه تلاش می کنند تا در این راستا ، افکار عمومی جهان عرب را به سبب فشارهای زیادی که به فلسطینی ها توسط امریکا وارد می شود ، تلطیف کنند و صددرصد نیز موافق با مواضع امریکا نباشند. از سوی دیگر نیز ، به دلیل برخی فشارهای سطحی که امریکا به رژیم صهیونیستی وارد می کند ، فضای داخل امریکا توسط لابی صهیونیسم ، علیه بوش شدت گرفته است که حتی در این رهگذر دموکرات ها نیز از این فضا استفاده کردند و تبلیغات وسیعی را علیه بوش به بهانه حمله وی به عراق به راه انداختند. باید گفت که تمام این موضوعات را باید در یک مجموعه درنظر گرفت ، چراکه اینها ، کاملا با هم مرتبط هستند. بدین معنا که قاعدتا ، موضوع فلسطین ، عراق و افکار عمومی در داخل امریکا و مسائل مرتبط با آن را نمی توان به صورت منفک از یکدیگر ، تحلیل کرد. از این نکته نباید غافل شد که فشارها بر مردم فلسطین ، با روی کار آمدن حماس در عرصه سیاسی که با قطع کمکهای مالی اروپا و امریکا همراه شد، شدت زیادی گرفته است.
در روزهای گذشته ، نخست وزیر لبنان از احتمال برقراری روابط دیپلماتیک با رژیم صهیونیستی سخن گفته ، آیا این موضع در تناقض با توافقنامه اجلاس سران عرب در بیروت در سال 2002 نیست؛
همان طور که گفتم بیشتر این موضعگیری ها فارغ از شدت و ضعف آن ، در اثر فشارهای امریکا و در جهت استراتژی ای است که امریکایی ها آن را ایجاد ثبات در منطقه می خوانند که از کانال فلسطین می گذرد. اینک که حماس در عرصه قدرت سیاسی در فلسطین حضور یافته ، فشارهای بیشتری به دولت جدید فلسطین وارد می شود ، چرا که اگر جنبش حماس که دولت را در اختیار دارد ، به سازش با اسرائیل راضی شود ، برای امریکایی ها مطلوب تر است زیرا نفوذ و مشروعیت حماس در داخل فلسطین و در کل منطقه وجاهت بیشتری دارد و اگر حماس اسرائیل را به رسمیت بشناسد ، این پذیرش از وجاهت بیشتری برخوردار خواهد بود. به نظر می رسد ، برای فشار آوردن به دولت جدید که حماس آن را تشکیل داده در گام نخست از کانال اقتصادی وارد می شوند و سپس با کشورهای حامی انتفاضه فلسطین تعامل خواهند کرد و بر سر موضوعات موردنظر آن کشورها به گفتگو می پردازند تا به نحوی آنان را به شناسایی موجودیت اسرائیل ، سوق دهند.
به نظر شما ، با توجه به عقب نشینی اسرائیل از نوار غزه ، آیا این رژیم به مرزهای سال 1967 بازگشت خواهد کرد؛
دادن امتیاز به فلسطینی ها ، یک استراتژی است که از سوی امریکا تدوین شده و رژیم صهیونیستی باید آن را اجرا کند که مرحله اول این واگذاری امتیاز به فلسطینیان ، عقب نشینی از غزه بود. چرا که اگر هدف امریکا برقراری ثبات باشد ، این موضوع جز با دادن امتیاز به مردم فلسطین مسیر نخواهد بود. با توجه به آن که پس از رسیدن حماس به قدرت سیاسی ، گفتمان آنها نیز تغییر یافته ، مقبولیت این گروه در نزد مردم فلسطین در مقایسه با ساف بسیار بالاست و همین دو موضوع باعث شده تا امیدواری بیشتری امریکا برای تحقق ادعای خود داشته باشد. به هر صورت اسرائیل برای خروج از تنگنای سیاسی مجبور به اعطای امتیاز به مردم فلسطین است . بعید نیست که رژیم صهیونیستی پس از خروج از غزه ، برخی مناطق دیگر فلسطین را نیز به فلسطینی ها واگذار کند اما بی تردید افکار عمومی جهان عرب و خصوصا خود مردم فلسطین به کمتر از سرزمین های سال 1967 ، رضایت نمی دهند اما رژیم صهیونیستی در خصوص عقب نشینی از مناطق فلسطینی سال 1967 ، دچار اختلافات درونی است که این موضوع با کنار رفتن شارون از صحنه قدرت ، شدت یافته است و هم اینک به ایهود المرت ، جانشین شارون فشار می آورند که امتیاز ندهد. در هر صورت رسیدن به سرزمین اشغالی سال 1967 یک هدف برای دولت حماس به شمار می رود تا حداقل نیازها را پاسخگو باشد که البته فشارهای سیاسی و تحولات منطقه می تواند در آن تاثیرگذار باشد.
گفت و گو
