فناوری رایانه

نخستین عصب مصنوعی دنیا ساخته شد

ساخت نخستین عصب مصنوعی دنیا آنقدر مهم و هیجان‌انگیز است که دانشمندان علوم رایانه در سراسر جهان را به تکاپو وادارد. در واقع طراحی و ساخت عصب مصنوعی از اهداف دیرینه دانشمندان بوده و حالا پس از چند دهه تلاش به نظر می‌رسد این رویا رنگ واقعیت به خود گرفته باشد. این اتفاق مهم در یکی از پیشرفته‌ترین آزمایشگاه‌های دنیا یعنی آزمایشگاه تحقیقات شرکت IBM در زوریخ سوئیس روی داده است. این تحول مهم می‌تواند به دگرگونی بی‌سابقه‌ای در بسیاری از علوم منجر شود.

کد خبر: ۹۳۴۰۴۸

سیستم‌های نورومورفیکی به عنوان یکی از پیشرفته‌ترین مظاهر فناوری‌های نوین به شمار می‌آید. تعریف این فناوری کمک زیادی به فهم بهتر آن می‌کند: سیستم‌های عصبی الهام گرفته شده و مدلسازی شده از روی نورون‌های مغز انسان. در نگاه اول پروژه‌ای بسیار پیچیده و حتی تقریبا غیرممکن به نظر می‌رسد؛ اما دانشمندان آزمایشگاه تحقیقات شرکت IBM در زوریخ موفق به انجام آن شده‌اند. در ارائه این نوآوری از ترکیبی موسوم به «تلوراید آنتیمونی ژرمنیوم» استفاده شده که پیشتر در دیسک‌های نوری هم کاربرد زیادی داشته است. ویژگی مهم این ساختار تغییر فاز آن است، به طوری که در معرض پالس‌های الکتریکی قوی تغییر حالت می‌دهد.

آزمایش‌هایی که روی نورون‌های مصنوعی تولید شده به این روش صورت گرفته نیز در نوع خود جالب توجه بوده است. دانشمندان از پالس‌های الکتریکی برای فعالسازی نورون‌های مصنوعی استفاده کرده و در کمال حیرت و خوشحالی متوجه عملکرد آنها شدند. مشابه این عملکرد در مغز انسان و در نورون‌های طبیعی دیده می‌شود. اکنون دانشمندان در اندیشه آینده هستند و نسل جدید سیستم‌های محاسباتی، یعنی محاسبات مبتنی بر نورون‌های مصنوعی را در ذهن مرور می‌کنند. شبکه نورونی که به این ترتیب تولید می‌شود از ویژگی‌های ساختاری و عملکردی خاصی برخوردار است. در حقیقت آنچه دانشمندان در سوئیس ارائه کرده‌اند شباهت زیادی به عملکرد نورون‌های مغز انسان از حیث ارائه نتایج پیش‌بینی نشده یا تصادفی دارد.

فناوری رایانه در یک دهه اخیر از آنچنان پیشرفت خیره‌کننده‌ای برخوردار بوده که حالا همه منتظر تحقق رؤیای نسل جدید آنها هستند. رایانه‌های کوانتومی به عنوان گام بعدی در این عرصه به شمار می‌آیند که برای رسیدن به آن باید ابزارهای لازم را در اختیار داشت.

طراحی و توسعه شبکه‌های نورونی که مبتنی بر ساختارهای برگرفته از شبکه عصبی مغز هستند گام مهمی در این فرآیند محسوب می‌شوند و حالا بشر امیدوار است با تلاش دانشمندان آزمایشگاه تحقیقات شرکت IBM، سریع‌تر از تصورات قبلی به این چشم‌انداز دست یابد.