در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
دولت آمریکا در ادعاهای دیپلماتیک، خود را طرفدار تمام شهروندان آمریکایی میداند، اما در عمل رنگینپوستان ساکن در این کشور را غیرخودی محسوب کرده و رفتاری متضاد از آنچه بر زبان دارد پیش میگیرد. بهطوری که سیاهپوستان، در بسیاری از موضوعات از جمله آموزش، خدمات بهداشتی و مسکن هنوز نتوانستهاند پا به پای همتایان سفیدپوست خود پیش روند و مقدار ثروت جامعه سیاهپوستان به هیچ وجه با اندوخته جامعه سفیدپوستان قابل مقایسه نیست.
در همین ارتباط سیدحسین نقوی حسینی، سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس در گفتوگو با جامسیاست، با انتقاد از روند نقض حقوق بشر در آمریکا تاکید دارد که این کشور برای فرافکنی در مورد اتفاقات کشورش به کشورهای دیگر حمله نظامی میکند تا از هرگونه رفتار غیرانسانی خود را مبرا بداند.
موج اعتراضات سیاهپوستان آمریکایی و نژادپرستیهای اخیر را که منجر به کشتهشدن جوانان سیاه این کشور شده، چگونه ارزیابی میکنید؟
نژادپرستی پدیده زشت و ناپسندی است که مرکز تولدش غرب بوده و در کشورهای شرقی و اسلامی اصلا نژادپرستی وجود نداشته و حتی سابقه نژادپرستی هم در تاریخ آنها دیده نمیشود. نژادپرستی مثل بمب اتم است که غربیها آن را ساختند و بعد خودشان در کشتن انسانها بهره گرفتند. لذا باید تاکید کرد که نژادپرستی زاییده فکر غرب است و تنها در این کشورها قابل ملاحظه است و ما در این منطقه جغرافیایی، شاهد کشتهشدن انسانها به دلیل نژاد و رنگ پوستشان هستیم و میبینیم که مبارزه با نژادپرستی نیز ادعایی است که غرب مبدع آن بوده و آن را اهرمی برای کوبیدن مخالفان خود کرده است. این در حالی است که عملا نژادپرستی از بین نرفته و علیرغم همه ادعاهایی که در این کشورها در قبال برابری و دموکراسی وجود دارد، آزادی و حقوق بشر در کشورهایی چون فرانسه و آمریکا که خود را مهد دموکراسی میدانند وجود ندارد و عملا نژادپرستی در عرصه اجتماعی آنها دیده میشود. بنابراین من بار دیگر تاکید میکنم که کشتهشدن سیاهان همیشه و در همه مقاطع تاریخی در آمریکا وجود داشته و منوط به اتفاقات اخیر در این کشور نیست؛ چون در این کشور همیشه شاهدیم که سفیدپوستها سیاهپوستان را میکشند و به آنها تجاوز کرده و حقوق آنان را از بین میبرند، شخصیت اجتماعیشان را خدشهدار میکنند و هویتشان را لکهدار مینمایند. بنابراین مبارزه با نژادپرستی در غرب تنها یک ادعاست که در عمل وجود ندارد.
موج اعتراضات اخیر سیاهپوستان در آمریکا چه موضوعیتی دارد و چرا مورد سرکوب قرار گرفته است؟
ما درچند سال اخیر بهطور هفتگی شاهد تجاوز به حقوق سیاهپوستان در اقصی نقاط آمریکا هستیم و شاهدیم که پلیس رسما سیاهان را به قتل میرساند و آنها را درخیابان کتک میزند و در زندان شکنجه میدهد که اینگونه رفتارها حمله ناجوانمردانه به حقوق سیاهپوستان در جامعه آمریکایی است. البته به همین دلایل است که سیاهپوستان اعتراض کرده و به خیابانها ریختند، اما سوال این است که چرا در عصر مدرن چنین اتفاقاتی رخ میدهد که مربوط به قرون وسطی و عصر بهرهکشی است!
نژادپرستی در غرب به چه دلیل شکل گرفته و ریشه در چه دارد؟
نژادپرستی ریشه در فرهنگ غرب و بویژه فرهنگ آمریکایی دارد. نظام سرمایهداری نژادپرست است چون نژاد سفید خود را نژاد برتر میداند و بقیه نژادها را کارگر خود میداند؛ سرمایهداری معتقد است که سفید، نژاد برتر بوده و بقیه نژادها باید در خدمت آنان باشند و به عنوان کارگر، فعال باشند. چیزی که ریشه در فرهنگ داشته باشد هرچقدر هم که در موردش قانون وضع شود و در خصوصش ادعا و سخنرانی شود، درصحنه عمل کارآیی ندارد. مثلا درمسابقات ورزشی اگر سیاهپوستی گل بزند همه تماشاگران بلند میشوند و او را با صدای بلند تشویق میکنند، اما بعد از مسابقه وقتی همین سیاهپوست به فروشگاهی برود به او توهین میشود. همین فرد شناخته شده که هزاران نفر برایش کف زدند به یکباره در عرصه اجتماع تحقیر میشود و مورد توهین قرار میگیرد و با نگاه دیگری با او برخورد میشود. این یعنی فرهنگ سفیدپوستان آمریکایی!
آیا اعتراضات سیاهان در آمریکا میتواند در آینده نویدبخش رهایی آنان از حصار نژادپرستی باشد؟
بیش از 200 سال است که سیاهان در آمریکا با سفیدپوستان مبارزه میکنند و در زمانی نهضت آزادی آنان خیل گسترده و عمومی را شامل میشد بهطوری که در دهه 60 میلادی آقای مارتین لوترکینگ رهبر این مبارزات را بر عهده داشت و دیدیم که در این مسیر سیاهان زیادی قربانی و از حقوقشان محروم شدند و حتی مورد ضرب و شتم قرار گرفته یا به زندان انداخته شدند. به هرحال با وجود سابقه مبارزاتی، هنوز موضوع نژادپرستی در آمریکا حل نشده و به همین دلیل است که سیاهپوستان در یک موج عظیم و گسترده هنوز اعتراض خود را مطرح میکنند تا بتوانند تکلیفشان را در آمریکا روشن کنند.
رئیسجمهور فعلی آمریکا سیاهپوست است، اما با این وجود چرا هنوز شاهد نقض حقوق این قشر در جامعه آمریکایی هستیم؟
بهنظر میرسد اینگونه اقدامات سمبلیک، مدیریت نژادپرستی است تا دچار عواقب خطرناک طغیان سیاهان نشوند؛ مثلا از سه دوره قبل از ریاست جمهوری باراک اوباما، در تبلیغات ریاست جمهوری میشنیدیم که میگفتند، در سه دوره آینده رئیسجمهور ما یک فرد سیاهپوست خواهد بود و با این وعدهها به سیاهان یادآور میشدند که این اتفاق خواهد افتاد و بهتر است شما سکوت اختیار کرده و اعتراض نکنید. ولی دیدیم که تمام این سخنان برای این بود که در مقابل تجاوزات خود پاسخی داشته باشند، چراکه در عمل اتفاقی نیفتاد.
آیا فکر میکنید در پشت پرده سیاست آمریکا در قبال نژادپرستی مدیریت میشود؟
بله، به نظر من رئیسجمهور شدن یک فرد سیاهپوست مدیریت نژادپرستی است که صورت میگیرد، اما او در عمل نقشی ندارد.
واشنگتن شعار حمایت از حقوق بشر میدهد، اما عملا ضد حقوق بشر رفتار میکند. آیا این رفتارها به مدیریت جهانی واشنگتن لطمه نمیزند؟
با قطعیت میگویم که یکی از بالاترین میزان اقدامات ضدحقوق بشری در جامعه آمریکایی اتفاق میافتد و این صحبت با اسناد و مدارک قابل اثبات است؛ حتی کتابهای متعدد در این زمینه با مستندات و نام بردن آدمها و اینکه چه جنایاتی به نام حقوق بشر صورت گرفته، نوشته شده و موجود است. باوجود این تاریخچه تاریک، شرایط فعلی حقوق بشر در آمریکا امروزه بسیار بحرانی است. در بررسیهای حقوق بشری این کشور که از سوی سازمانهای مردم نهاد صورت گرفته عمق فاجعه حقوق بشری به نمایش گذاشته شده است، اما از آنجاکه آمریکا با سلطهگری، اغلب سازمانهای بینالمللی را در اختیار دارد هیچ گروه مردم نهادی نمیتواند این کشور را به پای میز محاکمه بکشاند.
آیا روند اعتراضات سیاهپوستان میتواند به حرکتهای تروریستی کمک کند؟
سیاهان تلاش میکنند در چارچوب حرکتهای مسالمتآمیز اعتراضات خود را بیان کنند، اما اگر با این شیوهها جواب نگیرند و ببینند اصلاح ساختاری صورت نگرفته، قطعا دست به اسلحه خواهند برد و شاید در آینده بهواسطه این اتفاقات آمریکا با یک جنگ داخلی روبهرو شود. البته این امکان نیز وجود دارد که سیاهان با خارج شدن از کشور و با تعلیمات تروریستی مجددا وارد آمریکا شوند و اقدامات تروریستی انجام دهند، که قطعا بخشی از عکسالعمل خشونتبار سیاهان، پیوستن به گروههایی است که علیه آمریکا میجنگند. لذا مبازرات سیاهان این قابلیت را دارد که به عنوان حرکتهای تروریستی فعال شده و اقدامات خشونتآمیزی را رقم بزند.
سکوت نهادهای حقوق بشری در قبال حوادث نژادپرستانه در آمریکا تا چه زمانی میتواند ادامه یابد؟
همانطور که گفتم گروههای حقوق بشری زیادی در سطح جهان وضعیت نامناسب حقوق بشر در آمریکا را دنبال میکند و اسناد و مدارک آن را بهروز ارائه میکنند، اما ساختار ناعادلانه حقوق بینالملل اجازه پیگیری این جنایتها را نمیدهد.
با توجه به روند تبلیغاتی و فیلمهای زیادی که در مسیر تقبیح بردهداری وتبعیضنژادی ساخته میشود آیا صدای سیاهان بهجایی خواهد رسید؟
اگر آمریکاییها به مطالبات بحق سیاهپوستان پاسخ ندهند ما در آینده باید شاهد یک جنگ خونین داخلی باشیم و اگر سیاهان دست به اسلحه ببرند مطمئن باشید که دیگر این جامعه قابل کنترل نخواهد بود و منازعات خونینی اتفاق میافتد، اما اگر دولت آمریکا به معنای واقعی به فکر از بین بردن تبعیضهای ناروا باشد، شاید بشود گفت که موضوع بهطور مسالمتآمیز به پایان خواهد رسید. البته تاکنون دولت آمریکا نشان داده دولت متصلبی است و نتوانسته حقوق سیاهان را رعایت کند، لذا باید شاهد حرکتهای خشونتبار باشیم.
و نکته آخر؟
ما به آمریکاییها توصیه میکنیم بهجای اینکه هر روز کشورهای دیگر را محکوم به رفتارهای مغایر حقوق بشر نمایند و برای رعایت حقوق بشر به کشورهای دیگر تجاوز کنند، بهتر است به خودشان بپردازند و حقوق بشر را در کشور خودشان تقویت کرده و با تبعیض نژادی در داخل کشورشان مبارزه کنند.
فاطمه امیری/ روزنامهنگار
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
معاون وزیر بهداشت: