کشف تازه‌ترین علت انقراض دایناسورها

این پژوهش با همکاری تیم تحقیقاتی ارث‌تایم (EARTHTIME) به سرپرستی پروفسور سَم باورینگ از مؤسسه فناوری ماساچوست انجام خواهد شد. ارث‌تایم، پروژه مشترک بین‌المللی است که در تعیین سن دقیق و صحیح سنگ‌های رادیومتری پیشرفت شگرفی در حوزه باستان‌شناسی زمین رقم زده است. در گذشته، تعیین سن لایه‌های سنگی به طور معمول، بویژه در مواردی که سنگ‌ها بیش از صد میلیون سال قدمت داشتند، با چند میلیون سال اختلاف همراه بوده است، اما اکنون دانشمندان توانسته‌اند این عدم قطعیت را به مقدار قابل توجهی کاهش داده و سن لایه‌های سنگی را دقیق‌تر از پیش محاسبه کنند. در نتیجه، تاریخ‌یابی‌های دقیق‌تر در سالیان اخیر، اطلاعات جدید در مطالعه ارتباط میان انقراض‌های جمعی و نوع خاصی از فوران‌های آتشفشانی موسوم به ال‌آی‌پی (LIP) سودمند واقع شده است. نتایج مطالعات نشان می‌دهد انقراض جمعی در پایان دوره پِرمین ـ که شدیدترین انقراض شناخته شده تاریخ زمین است ـ در بازه زمانی کمتر از 61 هزار سال رخ داده است. آغاز این انقراض 9/251 میلیون سال پیش محاسبه شده و مصادف یک تغییر عظیم در چرخه کربن بوده است. پژوهشگران مشاهده کردند این تاریخ با سن سنگ‌های آتشفشانی تله سیبری همخوانی دارد و هر دو دقیقا یک زمان را نشان می‌دهند.

دانشمندان مدت‌ها بر این باور بوده‌اند انقراض پایان دوره کرتاسه ناشی از فوران‌های آتشفشانی در هند بوده که در نهایت با برخورد شهابسنگ چیکسولوب کامل شده است. در گذشته تصور می‌شد فوران‌های آتشفشان دکان در هند بسیار کند بوده و اثرات زیست‌محیطی آن نمی‌توانسته به تنهایی در حدی باشد که موجب مرگ عده زیادی از موجودات زنده دانسته شود. نتایج مطالعات اخیر حاکی از آن است فوران‌های آتشفشانی نوع ال‌آی‌پی نیز می‌توانند حتی بدون وجود شهابسنگ انقراض جمعی ایجاد کنند. پژوهشگران یادآور می‌شوند از زمان پیدایش موجودات زنده پیچیده، چند مورد شهابسنگ‌های بزرگ تر از چیکسولوب به زمین اصابت کرده‌اند، اما در هیچ یک از این موارد، انقراض جمعی رخ نداده است.

محاسبه تاریخ دقیق فوران‌های آتشفشان دکان نشان می‌دهد این فوران‌ها با انقراض پایان دوره کرتاسه مصادف بوده‌اند. به عبارت دیگر، چنانچه چیکسولوب به زمین اصابت نمی‌کرد، این فوران‌ها برخلاف تصورات پیشین می‌توانستند به تنهایی علت انقراض دایناسورها دانسته شوند. یافته‌های اخیر، فرضیه لوئیس آلوارز و فرزندش والتر آلوارز را که می‌گفتند دایناسورها بر اثر اصابت شهابسنگ چیکسولوب انقراض یافتند، رد می‌کند. اکنون دانشمندان دریافته‌اند فوران‌های آتشفشانی دکان شدیدتر از آنچه در فرضیه آلوارزها نقل شده است، بوده‌اند. اطلاعات جدید مبنی بر وقوع زمین‌لرزه‌هایی است که بر شدت این فوران‌ها افزوده است.

منبع: ساینتیفیک امریکن

مترجم: صدف دژآلود

جام‌جم