کاهش دامنه نوسان قیمت و اظهارنظر کارشناسان بازار سرمایه
کاهش دامنه نوسان قیمت سهام در کوتاه مدت و برای غلبه بر رکود از مجموعه ابزارهایی است که در اختیار دبیرکل بورس گذاشته شده است.
به گزارش خبرنگار ما، کاهش دامنه نوسان قیمت از 5درصد به 2درصد ازجمله اقداماتی بود که در چند روز اخیر به دستور دبیرکل بورس اوراق بهادار برای کنترل افت شاخص های بورس به اجرا گذاشته شد. این در حالی است که کاهش دامنه نوسان قیمت امسال برای اولین بار در تاریخ 21 آبان ماه توسط دبیرکل سابق بورس ، عبده تبریزی ، برای سهامی که بازارگردانی نمی شدند به اجرا گذاشته شد. در آن زمان کلیه سهام هایی که بازارگردانی نمی شدند در دامنه -2تا +5درصد نوسان قیمت داشتند و سهامی که بازارگردانی می شدند در دامنه نوسان قیمت -5 و 12.5 درصد نوسان داشتند. اجرای این طرح برای زمان مشخصی در بورس در هر دو مقطعی که مطرح شد انتقاداتی را در پی داشت . به طوری که به عقیده برخی کارشناسان محدود کردن دامنه نوسان در شرایط فعلی بورس توجیه پذیر نیست . نصرالله برزنی ، کارگزار بورس اوراق بهادار درباره محدود کردن دامنه نوسان و این که این روش ازجمله یکی از ابزارهای کنترلی در اختیار سازمان بورس است ، عنوان کرد: با استفاده از این روش به نوعی از کاهش هایی که توجیه اقتصادی ندارند و یا عوامل دیگری که باعث کاهش ها و افزایش ها می شوند جلوگیری می شود. همچنین این امکان وجود دارد که در شرایط افزایشی هم این اتفاق بیفتد. وی با بیان این که در سالهای 80 تا 82 که قیمتها بی رویه افزایش پیدا می کرد ، دامنه نوسان را محدود می کردند ، ادامه داد: در آن زمان هم افزایش ها توجیه نداشت . فشارهای سیاسی که از خارج تحمیل می شود ، یک عده ای را سراسیمه کرده و این افراد به فروش سهام اقدام می کنند ، بنابراین محدود کردن دامنه نوسان توجیه پذیر است . برزنی کاهش مجدد سهام و نگرانی برخی از سهامداران را نیز یکی دیگر از عواملی ذکر کرد که استفاده از ابزار کنترلی همچون محدود کردن دامنه نوسان را ضروری می سازد. این کارگزار بورس اوراق بهادار در پاسخ به این پرسش که محدود کردن دامنه نوسان نوعی دست کاری قلمداد می شود توضیح داد: در همه جای دنیا کاهش ها و یا افزایش ها اتفاق می افتد ، اگر خارج از مسائل اقتصادی و بازار عاملی باعث تغییرات در قیمتها شود ، کنترل هایی اعمال می شود. در حادثه 11سپتامبر برخی بورس ها تمهیداتی شبیه این را برای بازارشان اعمال کردند. به گفته وی این روش مناسب است و این امکان وجود دارد که در قانون جدید ابزار کنترلی به کمک آید و بازار را از نوسان های بی مورد حفظ کند. اکبر زرگانی نژاد ، کارگزار بورس اوراق بهادار نیز در این خصوص گفت : با توجه به این که در دو هفته گذشته شاخصهای بورس روند نزولی را طی کردند، محدود کردن دامنه نوسان افت کمتر شاخصها را به دنبال خواهد داشت . هرچند که این کار جلوی روان بودن بازار را می گیرد اما با توجه به شرایط موجود این نوع تصمیمات از سوی مسوولان سازمان در زمان کاهش و یا افزایش بیش از حد شاخصها اتخاذ می شود. زرگانی نژاد با بیان این که دامنه نوسان به شدت گردش معاملات در بازار وابسته است گفت : زمانی که دامنه را محدود می کنیم خود به خود شتاب بازار از حالت روانی و گردش معاملات خارج خواهد شد و در نتیجه خرید و فروشها با حرکت وسیع تری می تواند در بازار اتفاق بیفتد. به گفته وی حد نوسان 5درصد در شرایط عادی مناسب است اما زمانی که بازار به طور غیرعادی به سمت بالا یا پایین حرکت می کند کاهش دامنه نوسان موجب می شود که صاحبان سهام راحت تر تصمیم گیری کنند. زرگانی نژاد در پاسخ به این پرسش که آیا کاهش دامنه نوسان صف فروش را کاهش خواهد داد گفت : این امر بعید به نظر می رسد زیرا این کاهش تنها روی جریان و روانی معاملات اثر می گذارد در نتیجه این امکان وجود دارد که صف فروش کاهش نیابد مگر این که نرخها در سهام مختلف در یک حدی قرار بگیرد که ارزش فروش برای سهم وجود نداشته باشد. در حال حاضر قیمت اغلب سهام خیلی پایین است درنتیجه صاحبان سهام ترجیح می دهند که سهامشان را نفروشند اما در کل به این دلیل که جلوی روان شدن معاملات گرفته می شود مقداری روی عرضه و تقاضا اثر خواهد گذاشت . در مقابل زینت مرادی نیا، کارشناس بازار سرمایه درباره کاهش دامنه نوسان و این که روی روان شدن بازار اثر زیادی نخواهد داشت ، گفت : این کار سرعت کاهش قیمت را کم خواهد کرد زیرا معمولا در بورسهای دیگر برای افزایش قیمت محدودیتی ایجاد نمی کنند. اما در بسیاری از بورسها زمانی که کاهش قیمت زیادی صورت می گیرد ، چون بیشتر جنبه روانی خواهد داشت . برای ایجاد آرامش در بورسها تمهیداتی را به کار می برند تا کاهش قیمت را کند کنند. وی با اشاره به این که کاهش دامنه نوسان روش منطقی به حساب می آید، گفت : طبیعی است که هرگز ما شاخص مان در یک روز کمتر از دو درصد نخواهد بود ، در بورسهای دیگر از روشهای دیگری استفاده می کنند ، اما با توجه به مجموعه مکانیزم هایی که وجود دارد کاهش دامنه نوسان یکی از امکاناتی بود که می توانستند از آن استفاده کنند.
