سلول های تمایز نیافته و کاربرد آن در درمان بیماری ها

جامجم آنلاین: سلولهای تمایز نیافته ، سلولهای اولیهای هستند که توانایی تمایز به سایر انواع سلولها را حفظ میکنند.

کد خبر: ۸۶۴۷۱

ویژگی فوق این سلولها را قادر میسازد به عنوان یک سیستم ترمیمی برای بدن به کار روند و تا زمانی که ارگانیسم حیات دارد جای سلولهای از دست رفته را پر کند.
این سلولها در خون ، مغز استخوان ، پوست ، عضله ، و اندامهایی مانند مغز و کبد وجود دارند.
محققان علم پزشکی معتقدند تحقیقات در زمینه سلولهای تمایز نیافته میتواند سیمای بیماریهای انسانی را با ترمیم بافتهای خاص یا رشد اندام ، تغییر دهد. انواع سلولهای تمایز نیافته:

Totipotent: سلولهای تمایزنیافتهای که از ادغام یک تخمک و سلول اسپرم تولید میشوند. سلولهای تولید شده توسط اولین تقسیمات سلول تخمک بارور شده نیز از این گروهند. این سلولها میتوانند بدون استثناء به هر نوع سلولی تبدیل شوند.

Pluripotent: سلولهای تمایز نیافتهای هستند که اجداد سلولهای Totipotent هستند و میتوانند به هر تیپ سلولی بجز سلولهای تمایز نیافته Totipotent تبدیل شوند.

Multipotent: سلولهای تمایزنیافتهای که میتوانند تنها سلولهایی را تولید کنند که از یک خانواده سلولها باشند (مانند سلولهای خونی شامل گلبولهای قرمز ، سفید و پلاکتها)

Progeniter: سلولهایی هستند که میتوانند تنها یک نوع سلول تولید کنند اما خاصیت بازسازی خود را دارند که آنها را از سلولهای غیربنیادی متمایز میسازد.
تقسیمبندی دیگری نیز برای سلولهای تمایز نیافته براساس منبع آنها که میتوانند بزرگسال یا جنینی باشند ، وجود دارد:

سلولهای تمایزنیافته بزرگسال: سلولهای تمایز نیافتهای هستند که در میان سلولهای تمایز یافته یک بافت خاص یافت میشوند و اکثرا سلولهای مولتی پاتنت هستند. این سلولها در درمان بیش از صد بیماری به کار میروند.
نام صحیحتر آنها سلولهای تمایزنیافته سوماتیک است زیرا لازم نیست از سلولهای بزرگسالان به دست آیند بلکه از کودکان و بند ناف نیز گرفته میشوند.
در این میان سلولهای تمایز نیافته بزرگسال به نام سلولهای شبیه به اسپور جالب توجهاند و در همه بافتها وجود دارند.
سلولهای تمایز نیافته جنینی، سلولهای کشت شدهای است که از سلولهای توده داخلی تمایز نیافته یک بلاستوسیت به دست میآیند. (بلاستوسیت مرحله اولیه جنینی است که 50 تا 150 سلول دارد).
تحقیقات در این زمینه به نظر میرسد ظرفیت بالقوهای در مقایسه با سلولهای بزرگسال داشته باشد. اما این تحقیقات هنوز در مراحل ابتدایی قرار دارد.
مطالعه و تحقیق درباره سلولهای تمایز نیافته جنینی انسان بحثانگیز بوده است زیرا به منظور آغاز ایجاد یک لایه سلولی تمایز نیافته نیازمند تخریب یک بلاستوسیت هستیم که بسیاری بر این باورند معادل با از بین بردن یک موجود انسانی است.

روشهای درمانی
بیش از 30 سال است که سلولهای تمایزنیافته مغز استخوان (بزرگسال) برای درمان بیماران سرطانی مبتلا به لوسمی و لنفوما بکار رفتهاند.
طی شیمیدرمانی اکثر سلولهای در حال رشد به وسیله عوامل سیتو وتوکسیک کشته میشوند. این عوامل نه تنها سلولهای لوسمی یا نئوپلاستیک را از بین میبرند بلکه باعث از بین رفتن سلوهای تمایزنیافته رها شده از مغز استخوان نیز میشوند. بنابراین پیش از شیمیدرمانی جدا شده و سپس مجددا تزریق میشوند.

سرطان: انجام تحقیقات درباره تزریق سلولهای تمایزنیافته عصبی (بزرگسال) به مغز موشهای آزمایشگاهی میتواند در درمان تومورهای سرطانی بسیار موفقیتآمیز باشد.
با تکنیکهای رایج درمان سرطان مغز تقریبا غیرممکن است زیرا به سرعت گسترش مییابد. محققان دانشکده پزشکی هاروارد سلولهای تمایز نیافته بزرگسال را به ناحیه سرطانی تزریق کردند و ماده تزریقی جرم تومور را تا 80 درصد کاهش داد.
سایر موارد درمانی که استفاده از سلولهای تمایزنیافته در آنها در نظر گرفته شده است شامل بازگرداندن توانایی حرکت با تزریق این سلولها ، صدمه طناب نخاعی ، تبدیل سلولهای بلاستوسیت به نورونها ، درمان آسیبهای عضلانی ، صدمه قلبی ، ذخیره خونی کم ، طاسی ، کاشت دندان و نابینایی است و بنابراین درمان طیف وسیعی از بیماریها از جمله بیماریهای قلبی، پارکینسون، دیابت ، آنمی هموفیلی ، بیماریهای کبدی ، سکته مغزی و غیره میتواند تحتالشعاع این تحقیقات قرار گیرد.