حلقه استخدام دولتی تنگ‌تر می‌شود

به گزارش جام‌جم، انتشار بخش‌هایی از پیش‌نویس برنامه ششم توسعه توسط رسانه‌ها و مانور رسانه‌ای روی این شایعه که قرار است در برنامه ششم توسعه استخدام دولتی ممنوع شود، واکنش محمدباقر نوبخت، سخنگوی دولت را در پی داشت.

وی با حضور در برنامه تیتر امشب یکشنبه شب شبکه خبر، هر چند این شایعه را تکذیب کرد، اما همزمان از سیاست‌هایی خبر داد که براساس آن قرار است دولت در راستای کاهش 15 درصدی حجم خود، شرایط استخدام در دستگاه‌های دولتی را دشوارتر از قبل کند. نوبخت همچنین به گونه‌ای غیرمستقیم به جویندگان کار اعلام کرد که چندان به امید استخدام در دولت نباشند و در بازار کار شغل مطلوب خود را جستجو کنند.

به گزارش خبرگزاری صداوسیما، معاون رئیس‌جمهور در ابتدای برنامه تیتر امشب با گلایه از برخی رسانه‌ها تصریح کرد: متأسفانه رسانه‌ها به حساب این‌که می‌خواهند سرعت عمل بالای خود را نشان دهند، چند مورد از احکام برنامه ششم را که هنوز به تائید دولت نرسیده است، منتشر کرده و موجب تشویش اذهان عمومی شدند.

وی افزود: پیش‌نویس برنامه ششم باید ابتدا در دولت طرح و بررسی شده، آنگاه بعد از اجماع نظر در قالب لایحه‌ای نهایی و به مجلس تقدیم شود. بنابراین هنوز این موضوع قطعی نیست که بخواهیم در مورد آن قضاوت کنیم.

رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی گفت: آنچه که درباره پیش‌نویس برنامه ششم منعکس شده، جزو کوچک و محدودی از احکام آن بود که باید در ادامه به لایحه‌ای 1300 صفحه‌ای تبدیل شده و مورد بررسی قرار گیرد. این در حالی است که برخی بر اساس آنچه که خود تشخیص داده‌اند، بر موارد منتشر شده مهر زده و در مورد آن قضاوت کرده‌اند.

وی سپس ممنوعیت استخدام در دستگاه‌های دولتی براساس برنامه ششم را تکذیب کرد و اضافه کرد: تعدیل به معنای ممنوعیت جذب نیروی انسانی نیست.

وی در اثبات این موضوع به بند‌ج ماده 24 برنامه پنجم توسعه و قانون مدیریت خدمات کشوری اشاره کرد و افزود: براساس این بند به ازای هر سه نفر که از نظام اداری بیرون می‌روند یک نفر جذب می‌شود. این ماده در برنامه ششم نیز به قوت خود باقی است و البته تغییراتی می‌کند. به گونه‌ای که به ازای بازنشسته شدن هر پنج نفر یک نفر در دولت استخدام خواهد شد. این بدان معناست که شانس و حلقه استخدام در دستگاه‌های دولتی کمتر و تنگ‌تر می‌شود.

نوبخت در عین حال با اشاره تلویحی به متقاضیان کار در دولت تصریح کرد: نظام اداری کشور نیاز به چابک‌سازی دارد و این امر براساس اقتصادمقاومتی انجام می‌شود ولذا قرار است در برنامه ششم ما 15 درصد حجم دولت را کوچک کنیم.

وی گفت: سالانه یکصد هزار نفر نیروی فارغ‌التحصیل وارد بازار کار می‌شوند که بی‌شک همه آنها نباید جذب دستگاه‌های دولتی شوند. آیا همه آنها باید در دولت استخدام شوند؟ ما در بحث اشتغال جوانان سیاست‌های دیگری را دنبال می‌کنیم که به‌موقع اعلام می‌شود.این اظهارات نشان می‌دهد که جویندگان کار شاید تا حد زیادی باید عطای کار در دستگاه‌های دولتی را به لقایش ببخشند و به سوی گونه‌ای دیگر از اشتغال رو بیاورند.

تغییر در تابوی بازار کار

در این باره، دکتر جمشید پژویان، کارشناس اقتصادی به خبرنگار جام‌جم گفت: به نظر می‌رسد تابوی پشت‌میزنشینی و استخدام در دولت به آرامی در حال شکستن است و بازار کار ایران به سوی یک بازار مهارت‌محور پیش می‌رود. بازاری که مهارت و نه مدرک در آن حرف اول را می‌زند.

وی افزود: مدرک‌گرایی، مهارت نداشتن فارغ‌التحصیلان دانشگاهی و این‌که با واقعیت مهارت در شغلی که درس آن را خوانده‌اند، بیگانه‌اند موضوع تازه‌ای نیست. از سوی دیگر دولت هم زیادی متورم شده و نیروی کار بیکار در برخی ادارات انباشته شده است. بدیهی است همه اینها باعث رشد بودجه جاری دولت می‌شود بنابراین سیاست کلی دولت یازدهم در برنامه ششم برای حرکت به‌سوی کوچک کردن دولت امری درست است.

وی تصریح کرد: اما این مشکل یک زخم کهنه و قدیمی است و درمان آن تدریجی است و زمان می‌برد. یعنی دولت نمی‌تواند استخدام‌ها را به نحو افراطی محدود کرده یا کاهش دهد. چون ابتدا باید نظام آموزشی ما در دبیرستان‌ها و دانشگاه‌ها به‌سوی مهارت‌محوری و ارتباط با صنایع و مشاغل پیش برود و سپس دولت خود را کنار بکشد. هرگونه اقدام افراطی در این خصوص بحران ایجاد می‌کند. بنابراین نگاه دولت در برنامه ششم به این مساله باید تدریجی و همه‌جانبه باشد.

بودجه‌های مهارت‌زایی را چند برابر کنید

همچنین دکتر مهدی پازوکی، کارشناس بازار کار در این باره به جام‌جم گفت: روشن است اقتصادی که از دولتی بودن در حال حرکت به سوی بخش خصوصی است، شاهد دگردیسی در بازار کار جوانانش هم خواهد بود. چون دولت می‌خواهد ساختارش را کوچک کند و این لازمه‌اش کاهش استخدام‌هاست.

وی افزود: اما این امر پیش‌نیاز‌هایی دارد که حتما باید رعایت شود. اول این‌که ما روی تغییر فرهنگ کار از استخدام‌محور به مهارت‌محور کار کنیم. یعنی شخص جویای کار بداند چندان نمی‌تواند روی مدرک بی‌مهارتش برای کاریابی حساب کند. مگر این‌که همزمان با تحصیل در همان رشته کار یا کارورزی هم بکند تا ماهر شود.

وی خاطرنشان کرد: دوم این‌که جویای کار بداند دانشگاه تنها راه کار یافتن نیست. بلکه کسب مهارت فنی و به اصطلاح هنرستانی هم راهی اتفاقا مطمئن‌تر برای کاریابی است ولذا به این سو نیز نگاه کند. نگاهی که تاکنون کم بوده و باعث ایجاد حجم زیادی فارغ‌التحصیلان بیکار و ناماهر شده است.

این کارشناس تصریح کرد: بنابراین دولت برای تغییر فرهنگ کار باید شرایط کمی و کیفی هنرستان‌ها یا سازمان فنی و حرفه‌ای و تشکیلاتی از این قبیل را بهبود بخشیده، بودجه‌شان را چند برابر کرده و حتی مشوق‌های مالی یا مقرراتی برای کسانی که به آنجا وارد می‌شوند، قرار دهد. همچنین از طریق همان مشوق‌ها بازار کار را ترغیب کند نیروی کار مورد نیاز خود را از طریق این مراکز جذب کنند.

وی افزود: با انجام تدریجی این اقدامات می‌توان انتظار داشت مقداری به حل مشکل اشتغال کشور کمک شده و ضمنا دولت نیز حلقه استخدام‌‌هایش را تنگ کند، اما بدون انجام این اقدامات دولت با کاهش استخدام‌هایش فقط گلایه و نارضایتی ایجاد می‌کند.