تلاش برای رونق صنایع‌دستی زنان افغان

چه راهی بهتر از گردشگری و صنایع دستی! اما در این میان آمار‌ها نشان می‌دهد بازار مناسب برای صنایع دستی زنان افغان وجود ندارد. مسئولان گردشگری این کشور از نبود بازار فروش برای صنایع دستی زنان افغان سخن می‌گویند. این امر موجب شده زنان افغان نتوانند از مهارت‏های سنتی خود بهره لازم را ببرند. به صورتی که بنا به گزارش‌های منتشر شده زنان در ولایت‏های کابل و پروان گفته‏ اند که آن‏ها برای فروش صنایع دستی خود دچار مشکل هستند و نمی‏ توانند کارهای دستی‏ شان را به بازار معرفی کنند. در این بین به نظر می‌رسد کشور ما ایران می‌تواند نقش مشاور برای این همسایه خود داشته باشد. در واقع مشکل اصلی صنایع دستی زنان افغان این است که در این زمینه برنامه ریزی مدون و بلند مدتی صورت نگرفته است. همین موضوع باعث شده صنایع دستی نتواند به صورت جدی و ریشه ای موجب بهبود زندگی زنان افغان شود. یکی از دلایل این که صنایع دستی در این کشور چندان پیشرفت نکرده بی سوادی زنان و دختران افغانستان است . بسیاری از آنان بین سنین 14 تا 20 سال از بی سوادی رنج می‌برند و به همین دلیل بی سوادی نمی‌توانند آموزش‌های لازم را ببینند. در کنار این موضوع کمبود منابع مالی در روند تولید صنایع دستی زنان افغان اخلال ایجاد کرده است. اما در سال‌های اخیر تجربه موفق صنایع دستی زنان ایرانی می‌تواند نمونه‌ای راهگشا برای همسایه شرقی ما باشد. باید راه‌های مناسبی برای انتقال این تجربه را در نظر گرفت. در این میان خود مسئولان افغانستان نیز با همکاری سازمان ملل برنامه‌هایی دارند. به طور مثال برای رشد مهارت‏های مربوط به صنایع دستی زنان در همه پروژه‏ها 40 درصد به زنان کشور سهم قائل شده است. هدف از این پروژه‌ها این است که زنانی که سطح تحصیل بالا ندارند، بیشتر بتوانند نقش‌آفرین باشند.

در این میان بعضا نمایشگاه‏های صنایع دستی زنان افغان در داخل و خارج از کشور برپا می‌شود که معمولا در خارج از افغانستان خصوصا کشورهای غربی این کار با استقبال زیادی روبه‌رو می‌شود. اما در این میان صنایع دستی زنان افغان در مقابل صنایع ماشینی که در بازار عرضه می‏شود خیلی ناچیز است، ولی به دلیل ظرافت‏کاری‏هایی که زنان افغان انجام می‏دهند، همین صنایع بسیار محدود هم در نمایشگاه‏ها زمانی که نمایش داده می‏شود، خریداران خود را جذب می‏کند .دولت افغانستان در نظر دارد با آموزش حرفه‏های مختلف به زنان این کشور، آنها را به نیروی کار مؤثر در جامعه تبدیل کند؛ سیاستی که برای پویایی اقتصادی و افزایش سطح درآمد خانواده‏ها بسیار مهم تلقی شده است. دراین میان بهتر است افغان‌ها از تجربه ایران در این زمینه استفاده بهینه را ببرند. رشد و توسعه صنایع دستی زنان می‌تواند در بلند مدت به نفع رونق اقتصادی در افغانستان باشد و به تبع آن برای همسایه‌اش یعنی کشور ما هم مفید خواهد بود.

مهرداد شاکری