یادداشت

ماموران چه زمانی مجاز به شلیک هستند

استفاده از اسلحه توسط ماموران نیروی انتظامی چند شرط خاص دارد؛ اول از همه باید ثابت شود مامورانی که از اسلحه استفاده می‌کنند شرایط جسمی و روحی مناسب به کارگیری آن را دارند. یک مامور باید هم از لحاظ جسمی و هم روحی آمادگی به دست گرفتن اسلحه را داشته باشد تا به هر نحوی در اجرای قانون مشکل پیش نیاید.

کد خبر: ۸۵۰۴۶۰

آموزش‌های لازم در کار با اسلحه، تسلط کافی بر سلاح مورد نظر و همچنین آشنایی کامل با قوانین نیز از شرایط دیگری است که ماموران هنگام در دست گرفتن اسلحه باید آن را داشته باشند. اگر کارکنان نیروی انتظامی شرایط یاد شده را داشته باشند، می‌توانند از سلاح استفاده کنند، ولی قبل از آن نیز باید موارد استفاده از آن را به طور کامل بدانند.

در قانون به کارگیری از سلاح مواردی ذکر شده و ماموران فقط در همان زمان‌ها اجازه استفاده از اسلحه را دارند. به عنوان مثال یک مامور زمان دفاع از خود، دفاع از اسلحه خود، دفاع از حدود و مرز یا زمانی که متهم قصد فرار کردن دارد، زمانی که یک سارق تحت تعقیب است، برای حفظ اماکن انتظامی، زمانی که مامور متوجه می‌شود شخصی مورد حمله عده زیادی قرار گرفته یا خودش مورد حمله قرار می‌گیرد و در موارد دیگر ماموران مجاز به استفاده از اسلحه نیستند، البته همه این موارد در صورتی تحت قانون به کارگیری از سلاح است که ماموران هنگام انجام وظیفه باشند، در غیر این صورت به ضابطان قضایی ارجاع داده می‌شوند.

اگر ماموران در موقعیت‌های فوق و موقعیت‌هایی که براساس قانون استفاده از سلاح مجاز به استفاده از آن هستند، قرار داشتند، باز هم باید با احتیاط و طی مراحل معینی از سلاح استفاده کنند.

نحوه به کارگیری سلاح به این ترتیب است: مامور ابتدا تیر هوایی شلیک می‌کند و دستور ایست می‌دهد. در صورتی که متهم یا متهمان دست از کار خود نکشیدند، اجازه شلیک گلوله از کمر به پایین دارد و اگر متهم همچنان در حال فرار بود، اجازه شلیک تیر از کمر به بالا صادر می‌شود. ماموران باید در تمام این مراحل سعی کنند تا حد امکان به متهم آسیب نرسد یا اقدامات انجام گرفته، منجر به مرگ متهم نشود.

اگر در طول عملیات یک متهم مجروح شد، طبق قانون، ماموران باید همه تلاش خود را به کارگیرند تا او را سریع به مراکز درمانی منتقل کنند.

حال اگر ماموران در موقعیتی باشند که خلاف موارد قانون استفاده از سلاح باشد، به عنوان مثال در مقام اجرای وظیفه نباشد یا اجازه تیراندازی نداشته نباشد و از اسلحه استفاده کند، قانون یاد شده از آنها حمایت نمی‌کند و اقدامات مامور مورد نظر مانند اقدامات یک فرد عادی تلقی می‌شود.

در این صورت اگر مامور نیروی انتظامی هنگام استفاده از اسلحه به کسی صدمه بزند یا شخصی در این میان جان خود را از دست بدهد، قانون از مامور دفاع نکرده و او به پرداخت دیه یا قصاص و... محکوم می‌شود.

ولی در غیر این صورت زمانی که همه موارد قانون به کارگیری سلاح رعایت شود، هیچ دینی بر عهده ماموران نیست و حتی اگر شخص صدمه‌دیده بی‌گناه باشد، پرداخت دیه به عهده نیروی انتظامی است نه مامور مورد نظر، البته گفتنی است در صورت بی‌گناه بودن فرد آسیب‌دیده دیه‌ای که به او تعلق می‌گیرد، کمی بیشتر از دیه‌های دیگر است.