زمانی که فردی تصمیم به قطع مصرف میگیرد به علت تغییرات شیمیایی مغز، انتقالدهندههای عصبی دچار بینظمی میشوند. وقتی او به اصرار دیگران وارد مراکز درمانی شود یا به کمپ بیاید نظم انتقالدهندهها بههم میریزد و فرد مستعد این است که درمان را رها کند. آنها در این حالت معمولا شوق ترک مواد ندارند و از این رو هنر مراکز درمانی این است که بیشترین انرژی را در بدو ورود (یا به قول کمپها مرحله اتاق و یا چادر سبز) صرف جهتیابی کنند. تغذیه خوب، تخت خوب و حمایتهای عاطفی مناسب حداقل نیازهای بیمار در حال درمان بهشمار میروند. بعد از آن فرد به تغییرات شناختی و رفتاری نیاز دارد که اعمال شود. این تغییرات در جلسات 12 قدمی گروهی در کمپها دنبال میشود. جلساتی که میتواند تغییرات شناختی خوبی ایجاد کند. در این فرآیند فرد شروع به پذیرش خود بهعنوان یک بیمار میکند و انگار آن دیواره انکار برایش فرو میریزد. سپس، همدلی و همدردی با دیگر اعضای کمپ در او احساس تعلق و همسانی را ایجاد میکند. برای مثال با همکاری و انجام کارهای مشترکی مانند رسیدگی به نظافت و کارهای دیگر اجتماعی حس گناه از او گرفته میشود. برای آنها همچنین فضایی نباید تاریک و تنگ باشد. آنها باید دارای تخت مناسب باشند و کالری غذایی مناسب یک بیمار در روز را دریافت کنند.
از سوی دیگر حضور مددیار و روانشناس در تمامی کمپها الزامی است تا اختلال همراه را تشخیص دهد و با مشاورههای پیدرپی و آزمونهای روانشناختی از خانوادهاش بخواهد بعد از فرآیند درمان اعتیاد بیماری دیگرش را درمان کنند. چراکه اختلالهای روانی همراه با گذشت زمان و به زور خوب نمیشوند و نیاز به ادامه داشتن مشاورهها دارند. روانشناس در دورههای درمان در کمپ کلاس میگذارد و مهارتهای مقابله با وسوسه یا کنترل عواطف مخرب را آموزش میدهد، چراکه عواطف این افراد شدید و افراطی است.
باید توجه کرد که درمان اعتیاد پروسه طولانیمدتی است و بیمار در آن به زودی خوب نمیشود. برای همین در مراکز درمانی باید از افراد آموزشدیده استفاده کرد و از مددیار برای تکمیل پروندهاش راهنمایی گرفت. بیمار بعد از درمان یا هنگام آن آشفتگیهای خلقی دارد و سردرگم است که درمان آن نیاز به متخصص دارد. باید این نکته را مدنظر داشت که اعتیاد برای آنها تنها یکی از نمودهایش مصرف است. این افراد براثر مصرف مواد مخدر عملکردشان هم دچار اختلال شده و نیاز به کمک تخصصی دارند. باید در نظر داشت ارجاع به کمپهای غیرتخصصی با امکانات ناکافی نهتنها کمکی نمیکند بلکه مراجعه به آنها شانس مصرف دوباره را افزایش میدهد و معمولا در این شرایط دیگر میلی در آنها به درمان زنده نمیشود.
سید عبدالمجید موسوی - کارشناس اعتیاد و عضو انجمن بینالمللی تحلیل رفتار متقابل
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم