شکم گردی بر سـر سفره زنان ترکمن

در میان ترکمن‌ها نیز غذا خصوصا برای پذیرایی از مهمان‌ها مقوله بسیار مهمی است. ترکمن‌ها همواره تلاش می‌کنند برای مهمانان و گردشگرانی که به شهرها و روستاهای آنان می‌روند بهترین غذا‌ها را تهیه کنند. در تهیه غذا گاهی از روش‌های سنتی نیز استفاده می‌شود به این صورت که زن‌های ترکمن که مسئولیت پخت نان و غذا را بر عهده دارند. اگر به مناطق مختلف ترکمن صحرا ازجمله (بندر ترکمن، آق‌قلا، کلاله، گنبد، گمیشان و مراوه تپه) سفر کنید در گوشه و کنار شهر‌ها و روستاهای این مناطق در رستوران‌ها محلی با اسامی غذاهای سنتی ترکمن همچون: 1 ـ چکدرمه 2 ـ بورک 3 ـ آیران غاینان 4 ـ اون آش 5 ـ سوق آش 6 ـ قاتقله آش 7‌ ـ آیران قویما 8 ـ ماهی شور خشک برخورد می‌کنید. نکته قابل توجه در مورد رستوران‌های سنتی ترکمن‌ها این است که در بیشتر این رستوران‌ها چه در شهر باشند چه در روستاها این زنان مسئول تهیه غذا هستند. شما زنانی را می‌بینید که با لباس‌های سنتی و روسری‌های معروف ترکمنی مشغول تهیه غذا هستند. سفره‌آرایی این زنان بسیار زیبا و باسلیقه است. غذای خوشمزه‌ای را در مقاب مهمان و گردشگر با یک سفره‌آرایی با سلیقه می‌گذارند که لذت سفر را برای شما دوچندان می‌کنند.

البته در این میان از کلوچه‌ها و شیرینی‌های سنتی ترکمن نیز نمی‌توان گذشت. باید حتما برخی از آنها را که دست پخت زنان ترکمن است بچشید و حتی به عنوان سوغات با خود از ترکمن صحرا بیاورید. از معروف‌ترین این شیرینی‌های سنتی می‌توان از قاتلاما، تاتار، چورک، بشمه، پتیر، کاک نام برد. که در این میان چوروک در میان خود ترکمن‌ها بسیار محبوب است. چون در واقع چوروک یعنی نانی که زنان ترکمن در تنورهایی می‌پزند. تا پیش از این که نانوایی به صورت مرسوم کنونی در شهرهای ترکمن‌نشین هم باب شود این دست نان‌های سنتی که به دست زنان پخته می‌شد قوت غالب مردم این منطقه بود. هم‌اکنون نیز در برخی روستاهای ترکمن‌نشین هنوز می‌توان زنانی را دید که پای تنور نشسته‌اند و مشغول نان پختن هستند و با مهربانی به شما نان تعارف می‌کنند و خود این امر می‌تواند به عنوان یک جاذبه گردشگری محسوب شود. البته انواع شیرینی‌ها و نان‌ها در فرهنگ ترکمنی جایگاه مخصوصی دارند، مثلا بوروک یک نوع نان است که از نظر پخت شباهت زیادی به پیراشکی دارد و معمولا بیشتر در ماه رمضان پخته می‌شود.

از دیگر غذاهایی که با فرهنگ ترکمنی و خصوصا زنان این منطقه عجین شده است «بولامه» است. این غذا شبیه حلیم است که در هفتمین روز تولد کودک و در طی جشنی زنانه پخته می‌شود. در این جشن فقط زن‌های فامیل، همسایه‌ها و دوستان بسیار نزدیک دعوت می‌شوند و با تقدیم هدایای خود، هم صدا با حاضرین، شادی می‌کنند.

یکی از جاذبه‌های هر سفری برای گردشگران خوردن غذاهای محلی منطقه‌ای است که به آنجا می‌روند. شما اگر بخواهید به ترکمن صحرا بروید انواع غذاها شیرینی‌ها و نان‌های سنتی که حاصل دستپخت زنان این منطقه است در انتظار شماست. شما می‌توانید همچون گذشته‌ها بر سر سفره ترکمن‌ها که بسیار هم ‌باز هستند بنشینید و از خوردنی‌های بسیار آنان لذت ببرید. البته آداب و رسوم سنتی آنان را نیز درک کنید. ترکمن‌ها برای غذا خوردن اغلب روی زمین و بر دور سفره‌ای می‌نشینند که ثاچاق خوانده می‌شود. از عادات بسیار ارزشمند ترکمن‌ها این است که قبل از شروع به خوردن غذا «بسم‌الله» می‌گویند و بعد از هر غذا، بزرگ خانواده ـ که معمولا پدر است ـ آیاتی از قرآن کریم را تلاوت می‌کند و بقیه به شکرانه این نعمتی که نصیبشان شده است، آمین می‌گویند.

فواد شمس