تمایل به خودکشی درمان روان‌شناختی می‌خواهد

از آن رو که خودکشی و اقدام به خودکشی یکی از رفتارهای ضداجتماعی و یک آسیب اجتماعی به شمار می‌آید فردا (19 شهریور) با عنوان روز جهانی خودکشی نامگذاری شده است.

جالب آن که بیش از 90 درصد افرادی که با خودکشی می‌میرند، افسردگی بالینی دارند یا مبتلا به دیگر اختلالات روانی قابل تشخیص هستند. علل مختلفی باعث می‌شود یک فرد تصمیم به خودکشی بگیرد مانند اختلالات روانی بخصوص افسردگی، اعتیاد، جنسیت، ازدیاد سن، تنهایی، فوت همسر یا فرزند یا یکی از نزدیکانی که فرد بشدت به او وابسته بوده، مجرد یا مطلقه بودن، نداشتن فرزند، شکست در عشق، بیماری لاعلاج، اقامت در شهرهای بزرگ، بالا بودن هزینه‌های زندگی، بحران‌های اقتصادی، سابقه اختلافات خانوادگی در دوران کودکی، آزارهای جنسی و بیماری جسمانی.

فرد در خودکشی به پوچی می‌رسد، این پوچی به اصطلاح همان ته خط است؛ علل زیادی برای رسیدن به این حس وجود دارد، اما وقتی ایجاد شد، مرگ‌آور می‌شود. فردی که از زندگی ناامید می‌شود و قصد از بین بردن خود را دارد معمولا از قبل علائمی از خودش نشان می‌دهد که عبارتند از:

ـ اندوه عمیق و افسردگی شدید

ـ اختلال در خواب و غذا خوردن

ـ داشتن آرزوی مرگ

ـ افکار مکرر خودکشی بدون داشتن نقشه خاص یا اقدام به خودکشی یا داشتن طرحی خاص برای انجام خودکشی

ـ از بین رفتن علاقه نسبت به فعالیت‌هایی که قبلا برایش اهمیت داشته است

ـ گفت‌وگوی بیش از حد ناامیدکننده و دغدغه ذهنی به مسائل بی‌ارزش

ـ موکول کردن کارها به آینده و ضعف اراده

ـ تغییر ناگهانی و غیرمنتظره از حالت بسیار ناراحت به حالتی بسیار آرام یا به ظاهر خوشحال

ـ دیدار دوستان برای خداحافظی

برخی جوانان به صورت نمایشی و برای جلب توجه اقدام به خودکشی می‌کنند و غالبا خودکشی‌های ناموفق دارند، اما از لحاظ بالینی فردی که اقدام به از بین بردن خود می‌کند باید مورد درمان و معاینات بالینی و روان‌شناختی قرار بگیرد. استرس و ضربه روانی نقش بزرگی در خودکشی دارند، بخصوص استرس دوران کودکی یا آزارهایی که فرد در دوران کودکی تحمل کرده است. برای جلوگیری از خودکشی از لحاظ بهداشت روانی لازم است سبک زندگی افراد مورد مطالعه قرار بگیرد و اختلالات درمان شود. فردی که به طور شفاهی گفت‌وگو پیرامون خودکشی را آغاز می‌کند و به نوعی اقداماتی نیز انجام می‌دهد نیاز به درمان خلقی دارد. در سنین نوجوانی نیز بچه‌ها بشدت الگوپذیر هستند و لازم است آموزش‌های بهداشت روان در این سن از طریق والدین، اولیای مدرسه و رسانه‌ها صورت گیرد. چنانچه با نشانه‌های هشدار درخصوص خودکشی روبه‌رو شدید، پیش از خوددرمانی از کمک‌های حرفه‌ای بهره بگیرید.

دکتر مهرنوش دارینی

‌ روان‌شناس و مشاور