نبود استاندارد ملی، دشمن سلامت فوتبال

چند فرم پیاپی از هواداران پرسپولیس که در حاشیه دیدار پرسپولیس و استقلال خوزستان در اهواز، تخم‌مرغ را روی یک تخته سنگ نیمرو می‌کنند این روزها در تلفن‌های همراه دست به دست می‌چرخد، درست مثل بارش شدید خاک در اهواز که چند سالی است به لطف رسانه‌های مختلف و فضای مجازی همه بخوبی از آن خبر دارند. اگر تا دقیقه 60 بازی پرسپولیس و نماینده خوزستان فقط گرمای حدودا50 درجه همه را در ورزشگاه غدیر اهواز می‌آزرد، از آن دقیقه ریزگرد‌ها هم وارد غدیر شدند و به قول معروف چشم، چشم را نمی‌دید. گرما در دیدار سیاه‌جامگان مشهد و استقلال اهواز هم، مشهدی‌ها را درمانده کرد و محمدرضا عباسی، مالک باشگاه سیاه جامگان، گرما را حریف اصلی تیمش در این مسابقه دانست، درست مثل پرسپولیسی‌ها که بارها این نکته را گوشزد کرده بودند.

در این رابطه دکتر حقیقت، پزشک پرسپولیس دیروز در گفت‌وگو با سایت باشگاه اذعان کرد که شرایط بد اقلیمی باعث شده است حال چند بازیکن این تیم در اهواز به هم بخورد، در جریان مسابقه هم که گزارشگر مسابقه بارها و بارها تذکر و التماس را روانه سازمان لیگ در خیابان سئول تهران کرد که تحت هر شرایط در اهواز بازی برگزار نکنید!

با این حال سازمان لیگ که حاضر نیست از چیزی به نام نظم برگزاری بازی‌ها بگذرد نه تنها اجازه لغو بازی‌های اهواز را نمی‌دهد بلکه حاضر نیست بازی‌های سه تیم خوزستانی استقلال صنعتی، استقلال اهواز و فولاد را یکی دو ساعت پس از غروب آفتاب برگزار کند تا کمی دمای هوای پایین بیاید، کاری که با هماهنگی شورای تامین به نظر دور از دسترس نیست.

اما سازمان لیگ دیروز دست به اقدام جالبی زد و متن مکاتبات با فردی به نام «ایفرایم کرایمر» رئیس اورژانس‌های پزشکی فیفا را منتشر کرد. مکاتباتی دال بر این‌که فیفا فقط وقفه برای نوشیدن آب را مجاز شمرده و این‌که این فرد برگزاری مسابقه را بهتر از لغو یا تعویق آن دانسته است! استدلالی جالب که انگار این پزشک مستقر فیفا گرمای اهواز را لمس کرده یا تنفس ریزگردی داشته که برای سلامت بازیکن و تماشاگر ما نسخه بپیچد!؟

ضرورت تدوین استاندارد ملی

هر چند سازمان لیگ مدعی شده فیفا روز 20 شهریور این موضوع را پیگیری می‌کند، اما آیا خود ما اختیار تضمین سلامت ورزش و تماشاگرمان را نداریم که تا آن موقع بخواهیم دست روی دست بگذاریم؟ در این‌باره در حالی که هراتیان پزشک سازمان لیگ تصمیم‌گیری درباره توقف یا ادامه بازی به خاطر ریزگرد را وظیفه داور مسابقه (محسن ترکی) دانست، دکتر احمد هاشمیان، رئیس سابق کمیته پزشکی فدراسیون فوتبال به جام‌جم گفت: این‌که هر موضعی را موکول کنیم به این‌که در فیفا باید برای آن استاندارد یا آیین‌نامه‌ای وجود داشته باشد غیرمنطقی است، بنابراین موضوع یک مساله کاملا داخلی است و می‌توانیم برای آن تصمیم داخلی بگیریم و این هیچ مغایرتی هم با قوانین فیفا ندارد.

او ادامه داد: تصمیم‌گیری ملی در این باره نه تنها امکانپذیر که یک وظیفه ملی است، چرا که از پدیده‌ای صحبت می‌کنیم که این پدیده ممکن است مشکل کشورهای اروپایی ـ که تمرکز اصلی فوتبال در آنجاست ـ نباشد و حتی در قاره آسیا هم بسیاری از کشورها چنین مشکلی ندارند. لذا مشکلاتی از این دست مساله ملی است و در سطح یک کشور خاص مطرح است و برای این‌که بتوانیم پاسخ اصولی به این قبیل مشکلات بدهیم، لازم است مسیر علمی را سپری و مطالعاتی را ساماندهی کنیم که این پدیده و اثرات آن ارزیابی بشود و بر اساس مطالعاتی که می‌شود یک سری استانداردهای ملی استخراج و در نهایت در این باره تصمیم‌سازی و تصمیم‌گیری شود.

ضرورت افزایش اختیارات پزشک زمین

در حال حاضر تشخیص برگزاری مسابقه در شرایط جوی نامساعد بر عهده داور یا ناظر بازی است که به طور طبیعی هیچ کدام تخصص اظهار نظر در مقوله پزشکی را ندارند، استانداردهایی که به آنها استناد می‌شود هم کاملا غیربومی هستند و زمان تدوین استانداردی مبتنی بر شرایط آب و هوایی ایران شاید حضور فردی دارای تخصص برای تائید برگزاری یا عدم برگزاری مسابقه ضروری به نظر می‌رسد.

دکتر احمد هاشمیان در این باره تصریح کرد: همین حالا هم در هر مسابقه‌ای یک پزشک زمین یعنی غیر از پزشکان دو تیم، حضور دارد. اگر در شرح وظایف آن پزشک این مهم تعریف بشود و فناوری که باید شرایط مدنظر را اندازه گیری کند در اختیار او قرار بگیرد، همین پزشک می‌تواند نظر قطعی بدهد و نیازی به شخص دیگری نیست.

دکتر هاشمیان ادامه داد: علاوه بر این، در سطح هر استان نهادهایی مثل هواشناسی، محیط‌زیست، دانشگاه‌های علوم پزشکی و هیات‌های پزشکی ورزشی هستند که می‌توانند به پزشک زمین کمک کنند و این اطلاعات را به او بدهند و پزشک زمین بموقع این اطلاعات را به داور اعلام کند و داور نیز مثل همه موارد درباره ادامه یا عدم ادامه بازی تصمیم‌گیری ‌کند، داور در صورتی که از این نظر نیز تحت آموزش لازم قرار گرفته باشد، می‌داند که باید فرمان توقف یا ادامه بازی را صادر کند.

میزبان هم مصون نیست

رئیس سابق کمیته پزشکی فدراسیون فوتبال درباره گرمای بیش از حد گفت: گرمای بیش از حد به حجم بالای دفع آب از بدن ورزشکار منجر می‌شود که اگر به موقع زمان لازم حین بازی از سوی داور در نظر گرفته شود، ورزشکار با نوشیدن آب،آب از دست رفته را جبران می‌کند و به طور کلی کاهش آب بدن می‌تواند باعث آسیب جدی به سلامت بازیکن شود.

دکتر هاشمیان یادآور شد: ممکن است این تصور وجود داشته باشد چون بدن خوزستانی‌ها با شرایط آنجا سازگاری پیدا کرده است آسیبی متوجه آنها نمی‌شود که این درست نیست، واقعیت این است که آنها نیز از آسیب مصون نیستند اگر چه ممکن است شرایط فیزیکی آنها مقاوم تر باشد، اما مطمئنا در معرض آسیب هستند.

ریزگرد و گرما با بدن چه می‌کند؟

دکتر هاشمیان درباره خطراتی که از ناحیه ریزگرد ممکن است سلامت انسان را تهدید کند، تصریح کرد: درباره ریزگردها با توجه به روباز بودن استادیوم‌های فوتبال و حجم بالای جمعیت تماشاگران این پدیده هم برای تماشاگر هم برای ورزشکار بسیار تهدید کننده است. بازیکن با توجه به این‌که در شرایط سخت جسمی قرار گرفته و فعالیتش بشدت افزایش می‌یابد، حجم هوای تنفس او بالاتر رفته و گردش قلبی و تنفسی افزایش پیدا می‌کند و در نتیجه حجم بیشتری از آلودگی وارد دستگاه تنفسی ورزشکار می‌شود که عوارض حاد و مزمن برای وی ایجاد می‌کند.

دکتر هاشمیان در تشریح این عوارض تاکید کرد این عوارض شامل اختلالات تنفسی، آلرژی‌ها، تنگی تنفس و ... می‌شود و اختلالات مزمن هم تغییرات بافت ریه و اختلال در مکانیسم و کار ریه‌ها می‌تواند باشد.

امید توفیقی

ورزش