زنان باردار از رژیم غذایی خشک استفاده کنند

به همین دلیل به محض پیش آمدن کوچک‌ترین مشکلی یا به بیمارستان و درمانگاه مراجعه می‌کنند یا با پزشک خود تماس می‌گیرند البته همه افراد تا این اندازه به شکل منطقی با نگرانی خود مقابله نمی‌کنند و هستند مادرانی که به دلیل عدم آگاهی از مراقبت‌های حین بارداری، صدمات زیادی به خود و فرزند خود وارد می‌کنند بنابراین برای یافتن پاسخ برخی سوالات متداول درخصوص مراقبت‌های دوران بارداری سراغ دکتر سیده شاهد شعاری، جراح و متخصص زنان و زایمان و نازایی رفتیم و دقایقی را با او به گفت‌وگو نشستیم.

اولین مراقبت‌های بارداری از چه زمانی باید آغاز شود؟

تقریبا از هفته هشتم حاملگی یا به عبارتی از ماه دوم این مراقبت‌ها باید آغاز شود.

یکی از مشکلاتی که رنجش مادر باردار را به دنبال دارد، تهوع ناشی از حاملگی است. چگونه می‌توان با این مساله کنار آمد؟

در درجه اول رژیم غذایی در این مساله دخالت دارد و اگر رژیم‌ها موثر واقع نشد، مصرف دارو توصیه می‌شود. رژیم‌های غذایی خشک در ویار بهتر تحمل می‌شوند. رژیم‌هایی نظیر نان، بیسکویت، آجیل، خرما و هر ماده غذایی که خشک باشد توصیه می‌شود، چراکه غذاهای آبکی سبب افزایش ویار می‌شوند. اگر هم مادر قصد مصرف مایعات داشت، بهتر است از مایعات خنک نظیر آبمیوه استفاده کند. مصرف چای، سوپ و آش به هیچ عنوان توصیه نمی‌شود. البته به‌طور استثناء ممکن است خانم باردار بگوید قادر به تحمل آش است، اما به طور طبیعی در دوران ویار مصرف مواد خشک بهتر تحمل می‌شود. در طول دوره ویار به مادر می‌گوییم هرچه تمایل دارد مصرف کند و اصراری نداریم حتما از یک رژیم خاص پیروی کند. اطرافیان مادر نیز باید به این نکته توجه کنند. همین اصرار کردن بر مصرف مواد خاص توسط اطرافیان موجب افزایش ویار مادر باردار می‌شود. در این دوره معمولا مصرف میوه بخوبی تحمل می‌شود. مصرف ماست و ماست و خیار هم در این دوران خوب است. اگر مادر تمام توصیه‌های ما را به موقع به اجرا گذاشت اما باز هم ویار او افزایش پیدا کرد، از راهکار‌های درمانی و دارویی استفاده می‌کنیم.

دوره ویار دقیقا از چه زمانی آغاز می‌شود؟

زمان دقیقی برای آغاز این دوره نمی‌توان در نظر گرفت، متفاوت است. معمولا از ماه دوم حاملگی و هفته هفتم و هشتم آغاز می‌شود و تا هفته چهاردهم و پانزدهم ادامه می‌یابد، اما در عین حال مادرانی وجود دارند که تا پایان دوره بارداری ویار دارند. در برخی نیز ویار از بین می‌رود، اما مجددا آغاز می‌شود. چراکه قانون خاصی برای آن وجود ندارد و بیشتر به هورمون‌های حاملگی بستگی دارد.

تهوع تا چه اندازه برای مادر باردار طبیعی است؟

معمولا تهوع صبحگاهی طبیعی است که با مصرف یک ماده غذایی خشک از بین می‌رود. اگر تهوع به شکلی باشد که برای او کاهش وزن ایجاد نکند و قادر به خوردن غذا باشد، خیلی نباید به مصرف دارو اصرار کرد. چراکه تهوع در حاملگی علامتی است و درمان قطعی ندارد. اگر مادر بتواند تا حدی آن ‌را تحمل کند، از میزان داروی مصرفی او نیز کاسته می‌شود. اگر میزان تهوع کم بوده و تکرار زیاد در تمام اوقات روز نداشته باشد، ترجیح می‌دهیم دارو تجویز نکنیم.

بسیاری از مادران باردار از تب بالا در دوران بارداری نیز گلایه می‌کنند. چه راهکاری برای مقابله با تب بالا وجود دارد؟

متابولیسم یا سوخت و ساز بدن در دوران بارداری بالا می‌رود، چراکه دو موجود زنده به‌طور همزمان حیات پیدا می‌کنند. بنابراین درجه حرارت بیمار نیست که افزایش پیدا می‌کند، بلکه متابولیسم بدن است که زیاد می‌شود و برای مادر احساس گرما ایجاد می‌کند. درواقع حاملگی با تب همراه نیست.

در مدت بارداری چند بار باید سونوگرافی انجام شود؟

سونوگرافی معمولا تا سه‌ مرتبه در بازه‌های زمانی سه ماهه اول، دوم و سوم باید انجام شود. البته الان که انجام غربالگری اجباری شده، تعداد سونوگرافی‌ها نیز افزایش پیدا کرده است. چراکه فقط دو مرتبه سونوگرافی مربوط به غربالگری در دوران حاملگی باید انجام شود. یکی از آنها در هفته‌های یازدهم تا سیزدهم و دیگری نیز در هفته هجدهم تا بیست و دوم. به هرحال انجام سه‌ سونوگرافی ضروری است. اما ممکن است این عمل به چهار یا پنج مرتبه نیز افزایش پیدا کند.

ورزش در دوران بارداری تا چه اندازه توصیه می‌شود؟

دوران حاملگی زمان مناسبی برای شروع هیچ ورزشی نیست. مگر این‌که مادر پیش از بارداری، یک ورزش خاص را به طور منظم انجام داده باشد، وی قادر است همان ورزش را به صورت سبک‌تر در دوران حاملگی نیز دنبال کند. در کل برای نرمش‌هایی که در زایمان طبیعی وجود دارد و باعث می‌شود مادر خود را آماده زایمان طبیعی کند، لفظ ورزش را نمی‌توان به کار برد و بیشتر حالت یوگا دارد که پوزیشن‌های مختلف و افزایش سطح لگن را برای مادر به همراه دارد. این نرمش‌ها با مصرف کالری همراه نیستند و مادر تحت هر شرایطی قادر به انجام آنها خواهد بود.

خونریزی در زمان بارداری نیز یکی از مشکلات مادران باردار است. برای رفع این مساله چه توصیه‌هایی دارید؟ آیا این خونریزی‌ها طبیعی هستند؟

تنها خونریزی طبیعی در دوران بارداری خونریزی ماه اول بارداری است که به آن علامت جفتی می‌گویند. درواقع محصول حاملگی قصد جایگزینی در حفره داخل رحم دارد و این جایگزینی ممکن است با قدری خونریزی از رحم همراه باشد که تظاهر خارجی نیز داشته باشد. یعنی بیمار در زمان عادت ماهیانه ماه بعد خود، خونریزی مختصری دارد که حجم آن معمولا برابر با حجم خونریزی عادت ماهیانه است. گاهی نیز تنها به‌اندازه چند لکه دیده می‌شود. این خونریزی در دوران حاملگی طبیعی به حساب می‌آید و هیچ دارویی برای جلوگیری از آن تجویز نمی‌شود. تمام خونریزی‌های غیر از این، غیرعادی به حساب می‌آیند و بر اساس شدت و ضعف آن، برای بیمار درمان‌های مختلف درنظر گرفته می‌شود که شامل استراحت یا استفاده از داروهای هورمونی مختلف خواهد بود.

برای مقابله با افسردگی زمان بارداری چه راهکاری دارید؟

فشارهای مختلف باید از روی مادر در زمان بارداری برداشته شود. خصوصا مادرانی که حاملگی‌های سختی را با ویار و استرس‌های شدید می‌گذرانند. منشأ این استرس‌ها نگرانی از این است که مبادا جنین سقط شود. افرادی که زایمان‌های بسیار سختی انجام می‌دهند که به برهم خوردن تعادل مادر منجر می‌شود، معمولا با یک افسردگی بعد از زایمان روبه‌رو می‌شوند.

توصیه ما آرامش بیمار است. همراهان مادر از همسر و خانواده او گرفته تا دیگر اطرافیان باید بدانند که ممکن است مادر باردار برخورد منطقی با مسائل مختلف نداشته باشد و بسیاری از اوقات حتی خود مادران باردار به ما شکایت می‌کنند از این‌که میزان تحمل آنها پایین آمده و بدون دلیل گریه می‌کنند، در حالی که پیش از این به این شکل نبوده‌اند؛ پس این موارد طبیعی است.

ما اطمینان خاطر می‌دهیم که این شرایط فقط منحصر به دوران بارداری است و هورمون‌های حاملگی هستند که این شرایط را ایجاد می‌کنند. لذا فقط باید این شرایط بارداری را پذیرفت و با آن کنار آمد و کسی سعی نکند آن را حل کند؛ چرا‌که مادر شرایط منطقی همیشگی خود را ندارد. مادر نیز اگر این واقعیت را قبول کند، راحت‌تر با شرایط کنار می‌آید.

رضا صفایی‌نسب