اگر برداشت بی رویه نبود طی برنامه سوم 74 میلیارد دلار در حساب ذخیره ارزی باقی می ماند
هر سال به ماههای پایان سال که می رسیم ، بحث کسری بودجه دولت و راههای تامین این کسری مطرح می شود و هر یک از صاحب نظران ، راهکارهایی برای جبران این کسری ارائه می کنند.
در این باره گفتگویی با غلامرضا سلامی ، عضو شورای عالی جامعه حسابداران رسمی ایران انجام دادیم.
امسال بر اساس برآوردهایی که اعلام می شود ، کسری بودجه بین حداقل 7 هزار میلیارد تا 10 هزار میلیارد تومان پیش بینی شده است که نسبت به سال گذشته ، افزایش بسیاری نشان می دهد ، دلیل این افزایش را چه می دانید؛
دلیل آن ، بزرگ بودن دولت و ناکارآمدی عملکردهاست. امسال دولت به رغم شعارهایی که برای صرفه جویی در هزینه های شرکتهای دولتی ارائه داد اما متاسفانه در عمل موفق نبود. مشکل ، بزرگ بودن دولت و تعهداتی است که روز به روز به دولت تحمیل می شود. کاهش نرخ سود بانکی که فعلا از بانک کشاورزی آغاز شده است ، همچنین تشکیل صندوق مهر رضا (ع) ، توزیع سهام عدالت ، تضمین سود سهامداران جزئ و زمزمه کاهش نرخ ارز ، تعهداتی را ایجاد می کند که به بودجه دولت تحمیل می شود و از سوی دیگر ، عدم تحقق درآمدهای پیش بینی شده و افزایش هزینه های دولت باعث افزایش کسری بودجه دولت شده است.
غیرواقعی بودن درآمدها و هزینه های دیده شده در بودجه های سالانه ، یکی از مشکلات بودجه نویسی در کشور است ، عملیاتی شدن بودجه چه کمکی به این قضیه می کند؛
بودجه عملیاتی تا زمان اجرا خیلی طول خواهد کشید در حال حاضر شکل بودجه نویسی ما با بودجه نویسی شفاف خیلی فاصله دارد ، چه برسد به محتوای آن تا زمانی که ما قدرت لازم را در تعطیل و واگذاری شرکتهای زیان ده نداریم ، چگونه می خواهیم بودجه عملیاتی را اجرا کنیم . بودجه عملیاتی یعنی آن که با توجه به عملکرد و کارایی شرکت ها و دستگاه ها ، به آنها بودجه ای اختصاص دهیم و اگر بخواهیم این تخصیص را متناسب کنیم ، شاید نیاز باشد که برخی شرکتها را تعطیل و نیروی انسانی آن را تعدیل کنیم.
ممکن است دولت برای جبران کسری بودجه به برداشت از حساب ذخیره ارزی روی بیاورد ، نظر شما در این باره چیست؛
در حال حاضر صحبت هایی که درباره رقم کسری بودجه می شود ، از 9.5 هزار میلیارد تا 10 هزار میلیارد تومان است که برای جبران آن اگر دولت به حساب ذخیره ارزی پناه ببرد، باز هم به تورم دامن می زند چرا که در شرایط کنونی پیش بینی می شود با توجه به برداشت های صورت گرفته ، نرخ تورم امسال به بیش از 20 درصد برسد.
برای جبران کسری بودجه ، چه راهکاری پیشنهاد می دهید؛
به هر حال امسال با توجه به فرصت کم باقی مانده باید از راهکارهای موقت از جمله انتشار اوراق مشارکت استفاده کنیم ولی باید برنامه ریزی کنیم تا کسری بودجه حداقل از 2 سال آینده مهار شود راهکار اساسی و اصولی که دولت هیچ وقت به طور جدی دنبالش نمی رود ، خصوصی سازی است که متاسفانه در واگذاری شرکتهای دولتی ، تعلل صورت می گیرد ، در واقع دولت به تنهایی نمی تواند از پس اقتصاد بر آید و برای کوچک شدن بدنه دولت و کاهش هزینه های جاری که سال به سال رو به افزایش است و به ناچار برای تامین آن از بودجه های عمرانی استفاده می شود ، باید به بخش خصوصی روی آوریم.
استفاده از حساب ذخیره ارزی در چه شرایطی تورم زا نخواهد بود؛
اگر منابع ارزی موجود صرف رونق تولید شود ، تورم زا نخواهد بود. براساس برآوردهای نشریه میس ، اگر برداشت های بی رویه از حساب ذخیره ارزی صورت نمی گرفت ، در کل سالهای برنامه سوم باید 74 میلیارد دلار در حساب ذخیره ارزی باقی می ماند که 50 درصد از این مقدار می بایست به بخش خصوصی تسهیلات داده می شد که در حال حاضر موجودی حساب با توجه به برداشت های متعدد حدود 7 تا 8 میلیارد دلار است و آنچه تاکنون به عنوان تسهیلات به بخش خصوصی داده شده است ، حدود 4 تا 5 میلیارد دلار است .
