سوءمدیریت و وقایع طبیعی،مهم‌ترین علل گرد و غبار

به گزارش خبرگزاری صداوسیما، ضیاءالدین شعاعی مدیر طرح ملی مقابله با گرد و غبار، سیدحسین دهدشتی رئیس مجمع نمایندگان استان خوزستان در مجلس شورای اسلامی و محمدرضا اختصاصی استاد دانشگاه با حضور در برنامه گفت‌وگوی ویژه خبری، درباره راه‌های مقابله با ریزگردها و پدیده گرد و غبار، بحث و تبادل‌نظر کردند.ضیاءالدین شعاعی، مدیر طرح ملی مقابله با گرد و غبار با بیان این که وظیفه ستاد مقابله با پدیده گرد و غبار در سازمان حفاظت محیط‌زیست، هماهنگی میان دستگاه‌های مرتبط با این پدیده است، گفت: شناخت منشأ گرد و غبار، نخستین اولویت این ستاد بود که دریافتیم بخشی از آن در کشورهای همسایه و بخشی هم در هفت استان کشور از جمله خوزستان، ایلام، هرمزگان، سیستان و بلوچستان است.

شعاعی با بیان این که قرار است برای هر استان یک سند ملی منشأ تهیه شود، افزود: پایان سال 94 فرصت آماده‌سازی سند ملی بوده و قرار است این سند استان به استان آماده شود که فرصت استان خوزستان برای آماده‌سازی این سند تا پایان خرداد ماه است. وی گفت: با شناخت علت‌ها می‌توان راهکارهای منطقی مقابله با گرد و غبار را هم ارائه کرد.

سوءمدیریت از علل گرد و غبار

مدیر طرح ملی مقابله با گرد و غبار با اشاره به این که وارد هجدهمین سال خشکسالی در کشور شدیم، افزود: زمینه‌های ایجاد گرد و غبار رو به افزایش است که بخشی از آن مربوط به سوءمدیریت و بخشی از آن ناشی از وقایع طبیعی است.شعاعی با بیان این که تثبیت کانون‌های گرد و غبار یکی از راه‌های مقابله است، گفت: بازنگری در روش مدیریت منابع آب، کشت نهال و مالچ‌پاشی از راهکارهای مقابله با شکل‌گیری ریزگردهاست.

سیدحسین دهدشتی، رئیس مجمع نمایندگان استان خوزستان در مجلس شورای اسلامی نیز در ارتباط تصویری از آبادان گفت: مصوبات برای مقابله با ریزگردها زیاد است، اما خروجی و نتیجه خاصی نداشته است.

در ادامه شعاعی، مدیر طرح ملی مقابله با گرد و غبار گفت: دولت سال گذشته 570 میلیارد تومان برای مقابله با مشکلات زیست‌محیطی تصویب کرد که این میزان سهم دستگاه‌های عضو ستاد مقابله با گرد و غبار است که تاکنون به ما تخصیص داده نشده است.

دهدشتی نیز تاکید کرد: ما نه‌تنها کاری برای جلوگیری از خشکی تالاب‌ها نکردیم؛ بلکه عملا در برخی جاها با اجرای طرح انتقال آب از سرچشمه حقابه تالاب‌ها را محدود و خشکی آنها را تشدید کردیم. وی با اشاره به این که تالاب‌ها در کاهش گرد و غبار نقش مهمی دارند، افزود: با افزایش خشکی آنها و سوءمدیریت، پدیده گرد و غبار افزایش یافته است.

دهدشتی ادامه داد: میان وزارتخانه‌ها ناهماهنگی وجود دارد و محیط‌زیست هم نظارت لازم را نداشته است.

وی گفت: مجلس نظارتی بر این موضوع ندارد؛ زیرا سازمان حفاظت محیط‌زیست زیر نظر رئیس‌جمهور است. ابزار نظارتی مجلس نیز تحقیق و تفحص است که چند ماه پیش آغاز شده تا ابهام‌زدایی از عملکرد محیط‌زیست داشته باشیم.

شعاعی در پاسخ به این پرسش که چرا از 14 سال پیش که نسبت به افزایش خشکی و گرد و غبار هشدار داده شد، تاکنون اقدام عملی برای مقابله صورت نگرفته است، گفت: ستاد مقابله با پدیده ریزگردها آبان سال گذشته تشکیل شد و ما به طور جدی در پی حقابه‌های تالاب‌ها هستیم و وزارت نفت هم فعالیت‌های خوبی را آغاز کرده است. وی افزود: کانال‌های یک و دو تالاب هورالعظیم استان خوزستان آبگیری شده و کانال سه هم آماده آبگیری است.

کشور به طور کلی دچار کمبود آب است

شعاعی گفت: ذخیره آب در پشت سدها در استان خوزستان به کمتر از 48 درصد رسیده و کشور به طور کلی دچار کمبود آب است.

در ادامه محمدرضا اختصاصی، استاد دانشگاه درباره طرح دیوارچینی یا بادشکن مناطق غربی کشور برای مقابله با پدیده گرد و غبار گفت: بخشی از این پدیده از عراق و عربستان به علت خشکسالی‌ها می‌آید و بخش عمده‌ای از آن هم به علت تغییر اقلیم و بخشی هم به علت فعالیت‌های انسانی است.

وی افزود: طرح ملی را چند سال پیش به وزارت جهاد کشاورزی به عنوان طرح ملی بادشکن اطراف مزارع ارائه کردیم که براساس آن کشاورزان موظف می‌شوند اطراف مزارع خود را 3 تا 5 درصد بادشکن احداث کنند. اختصاصی گفت: هکتارها زمین کشاورزی رها شده در ایران و عراق وجود دارد که بخش اعظمی از ریزگردها را تولید می‌کنند که برای مقابله با آن به اقدام ملی نیاز است.

منشأ غبار تهران، محلی است

در ادامه شعاعی در پاسخ به این که چرا پدیده گرد و غبار به تهران رسیده است، گفت: به لحاظ اهمیت کار در استان‌های کشور، استانداران به عنوان رئیس کمیته ویژه مقابله با گرد و غبار معرفی شدند و ستادی را در هر استان تشکیل دادیم.

وی با بیان این که90 درصد منشأ غبار تهران محلی است، افزود: لازم است استانداران از جمله استاندار تهران برای مقابله با گرد و غبار با منشأ محلی، طرح مدیریت جامع تهیه کنند.