4 دلیل اختلاف نظر اروپایی‌ها و آمریکا بر سر تحریم مسکو

این در حالی است که آمریکا و روسیه طی هفته‌های اخیر بارقه‌های جدیدی از همکاری و تفاهم را در عرصه‌های بین‌المللی از خود نشان می‌دهند. برای بررسی این مسائل با «شعیب بهمن» کارشناس مسائل اوراسیا گفت‌وگو کرده‌ایم که می‌خوانید:

اظهارات پوتین مبنی بر این‌که غرب نباید از روسیه بترسد، به چه معناست؟

بعد از شروع بحران اوکراین و تشدید تنش بین روسیه و غرب تحرکات نظامی در منطقه شرق اروپا بشدت افزایش یافت، به نحوی که هم روسیه و هم ناتو رزمایش‌های زیادی را برگزار کرده و تلاش کردند از این طریق به قدرت‌نمایی بپردازند و هزینه انجام هرگونه اقدام تحریک‌آمیز را برای دیگری افزایش دهند.

علاوه بر این برخی از کشورهای شرق اروپا نظیر لتونی، لیتوانی، استونی و لهستان تبلیغات زیادی را در خصوص احتمال حمله نظامی روسیه به کشورهای خود به راه انداختند و دائما بر این مساله تاکید کردند که خطر نظامی روسیه در کمین آنهاست. همین مساله باعث شد تا کشورهای غربی تمرکز بیشتری را بر مسائل امنیتی شرق اروپا داشته باشند و ناتو به عنوان بازوی نظامی بلوک غرب نقش مهمی را در این زمینه ایفا کند. این مساله به همراه تبلیغات منفی رسانه‌های غربی باعث شد تا هراس زیادی از سوی روسیه میان مردم کشورهای اروپایی ایجاد شود. بنابراین پوتین این اظهارات را در راستای زدودن روسیه‌هراسی از افکار عمومی اروپا مطرح کرده است.

اخباری مبنی بر همکاری‌های جدید آمریکا و روسیه منتشر می‌شود. آیا این اخبار صحت دارد و اگر هست در چه زمینه‌هایی است؟

خیلی عقلانی به نظر نمی‌رسد آمریکا که مواضع بسیار شدیدتری را در قبال مسکو به خاطر اوکراین اتخاذ کرده بود، همکاری‌هایش را از سربگیرد. همکاری‌های اقتصادی بین دو کشور وجود دارد، اما این همکاری‌ها فناوری‌های خاص و نظامی را شامل نمی‌شود. طرف آمریکایی از کشورهای اروپایی خواسته تا چنین همکاری‌هایی را با روس‌ها قطع کنند. در همین رابطه، فرانسه فروش هواپیماهایش به روسیه را متوقف کرده و مسکو نیز همکاری‌هایش را با غرب در زمینه مسائل فضایی قطع کرده است.

سفر جان کری به روسیه در ماه گذشته حامل چه پیامی بود؟

جان کری به آن دلیل به روسیه سفر کرد تا از یک سو از افزایش تنش بین مسکو و واشنگتن بکاهد و از طرفی روسیه را متقاعد کند که در پرونده‌های مهمی نظیر برنامه هسته‌ای تهران، ارسال موشک‌های اس - 300 به ایران و مساله تجاوز نظامی عربستان به یمن عکس‌العمل جدی نشان نداده و بر تنش‌های پیشین خود با غرب نمی‌افزاید.

لاوروف اعلام کرده بود روسیه و آمریکا درباره بحران سوریه به یکدیگر نزدیک شده‌اند. معنای این سخنان چه می‌تواند باشد؟

در شرایطی که آمریکایی‌ها از مخالفان دولت سوریه حمایت تجهیزاتی و تسلیحاتی می‌کنند، روس‌ها در طرف مقابل ایستاده‌اند و از دولت قانونی اسد در سوریه حمایت می‌کنند. در طول چندین کنفرانس بین‌المللی که در ژنو و مسکو با حضور مخالفان دولت سوریه برگزار شد آمریکا نتوانست به تفاهم با روسیه در خصوص مساله سوریه برسد. بنابراین در شرایطی که هر دو کشور سیاست‌های کاملا متضادی را در قبال سوریه به‌کار می‌گیرند نمی‌توانند به یک توافق سیاسی در این باره دست یابند.

دلایل اختلاف نظر اروپایی‌ها و آمریکا بر سر موضوع افزایش تحریم‌های اقتصادی علیه مسکو چیست؟

اول این‌که، اروپا به انرژی روسیه وابسته است و بیش از 40 درصد انرژی کشورهای اروپایی توسط روسیه تامین می‌شود. دوم این‌که، روسیه در مجاورت با کشورهای اروپایی قرار دارد و تشدید تنش بین روسیه با این کشورها به نفع آنها نیست. سوم این‌که، روسیه می‌تواند با اعمال تحریم‌های متقابل به کشورهای اروپایی ضربه وارد کند، چنانچه با تحریم واردات محصولات غذایی اقتصاد برخی از کشورهای اروپایی را با مشکلاتی مواجه کرد. در شرایطی که اروپایی‌ها به این دلایل نمی‌خواهند مناسبات اقتصادی خود با روسیه را دچار تنش کنند، آمریکا به دلیل دوری جغرافیایی و عدم وابستگی به منابع انرژی روسیه خواهان اعمال تحریم‌های بیشتر علیه مسکو است. چهارم این‌که بسیاری از شرکت‌های اروپایی در روسیه سرمایه‌گذاری کرده‌اند و تحریم روسیه به معنای تحریم همین شرکت‌های اروپایی است.

معصومه زارع / گروه بین‌الملل