نمایشگاه کتاب پُز فرهنگی است، نه اتفاق فرهنگی

این داستان‌نویس متولد سال ۱۳۴۰ اردبیل، یکی از موفق‌ترین داستان‌نویسان پس از انقلاب و از چهره‌های برتر حوزه ادبیات کودکان و نوجوانان است. با او درباره فعالیت‌هایش، وضع داستان‌نویسان و همچنین نمایشگاه کتاب تهران گفت‌وگوی کوتاهی انجام دادیم که در زیر می‌خوانید.

امسال در نمایشگاه کتاب تهران شاهد چاپ کتاب تازه‌ای از شما خواهیم بود؟

نه. کتابی زیر چاپ ندارم.

تجدید چاپ چطور؟

چندی قبل از انتشارات قدیانی تماس گرفتند و گفتند کتاب «افسانه اژدها و آب» قرار است برای نمایشگاه تجدید چاپ شود. این یک کار کودک است.

کاری هم در دست نگارش ندارید؟

ما که مرتب کار نمی‌کنیم، اما یک کاری در دست دارم که هنوز زود است خبرش را اعلام کنم.

این کار هم در فضای جنگ است؟

بله، این کار هم موضوعش جنگ است.

فکر کنم داوری‌های برخی جشنواره‌ها باعث شده قدری کم‌کار باشید.

نمی‌دانم. داوری جشنواره‌ها کلا آدم را ناراحت می‌کند. اما ول کنید این داوری‌ها را، خیلی برایم مهم نیست.

شما به‌عنوان یکی از داستان‌نویسان موفق انقلاب، فضای امروز داستان‌نویسی را چطور ارزیابی می‌کنید؟ با توجه به این‌که در آستانه نمایشگاه کتاب هم هستیم و برخی امیدوارند.

حرکت‌هایی (منظورم حرکت‌های کوچک است) در ارشاد انجام شده و این تغییر در روال تجدید چاپ کتاب‌هایی که متوقف شده بود محسوس است. همین‌طور در دریافت مجوز برخی کتاب‌هایی که چند سال خوابیده بود این تغییرات را می‌بینیم. اینها حرکت‌های خوبی است که امیدواریم موسمی نباشد. به هر حال فضا با قبل قابل مقایسه نیست و این فضا بسیار مثبت‌تر از قبل شده است.

برخی از دست‌اندرکاران صنعت نشر اعم از ناشران و نویسندگان می‌گویند نمایشگاه کتاب صرفا یک دکور است تا ضعف‌های خود را پشت آن پنهان کنیم و با ارائه عدد و رقم و آمار، بخواهیم اوضاع کتاب را خوب نشان دهیم. شما چقدر قائل به این موضوع هستید؟

من هم فکر می‌کنم نمایشگاه صرفا یک دکور است، اما بودنش بهتر از نبودنش است. در نمایشگاه کتاب تهران هیچ اتفاقی نمی‌افتد. این نمایشگاه صرفا فروشگاه است، درست شبیه بازارهای بهاره که شب عید برپا می‌شود و در آن آجیل می‌فروشند. هیچ حرکتی مانند نمایشگاه‌های کتاب که در غرب و بخصوص در اروپا رخ می‌دهد، در نمایشگاه کتاب تهران اتفاق نمی‌افتد. نمایشگاه کتاب تهران بیشتر حالت تشریفاتی و پز فرهنگی دارد تا این اتفاق فرهنگی. این موضوع تنها مخصوص این دولت نیست و نمایشگاه در همه دولت‌ها همین وضع را داشته است. اصلا نمایشگاه حالت نمایشگاهی نداشته است.

شما آیا این را هم در نظر می‌گیرید که بسیاری از نشست‌هایی که قرار است به نمایشگاه حالت نمایشگاهی بدهد و آن را از حالت فروشگاهی خارج کند، ممکن است به درد مخاطب نخورد و حوصله او را سر ببرد؟

اصلا بحث نشست نیست. در نمایشگاه اهل فن می‌آیند، نه این‌که یک بازار مکاره ایجاد شود. باید تدابیری اندیشیده شود که بعد از 28 سال این ازدحام جمعیت نباشد. نمایشگاه محلی است برای تبادل رایت کتاب، دیدار اهل صنعت نشر شامل ناشر و نویسنده و مترجم. اینها هیچ‌کدام اتفاق نمی‌افتد و نمایشگاه ما صرفا فروشگاهی است که به آن می‌گویند نمایشگاه. از بس که مفاهیم را به طنز کشیدیم به همین علت این تغییر نام تعجب ما را برنمی‌انگیزد.

سجاد روشنی / گروه فرهنگ و هنر