پزشکان تحصیلکرده در خارج از کشور، فارغ التحصیلان دانشگاه آزاد اسلامی و زنان متاهل در صورت تصویب نهایی این مصوبه از این پس از اجبار گذراندن طرح معاف می شوند.
به رغم این که درخواست حذف این دوره بارها از سوی فارغ التحصیلان پزشکی مطرح و از سوی کارشناسان و مجلسیان بحق شناخته شده اما وزارت بهداشت علت تداوم اجرای آن را کمبود نیرو در مناطق محروم اعلام کرده و توقف آن را باعث چالش در این بحث می داند. وزیر بهداشت که چندی پیش از برنامه ریزی برای انجام دوره طرح پزشکان به صورت کار تشویقی خبر داد نیز تاکید کرد: «حذف دوره طرح پزشکان در حال حاضر امکان پذیر نیست». این مخالفت در حالی صورت می گیرد که طبق مصوبه اخیر ، وزارت بهداشت متعهد می شود برنامه های عملی خود را برای لغو تعهدات اجباری پزشکان طی یک دوره 3 تا 4 ساله ارائه کند. البته این همه ماجرا نیست ، چرا که عوض حیدرپور ، عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس ، طبق آمار و اعداد و برآورد هزینه ها معتقد است ، ادامه این دوره به نفع این وزارتخانه نیست : «تعداد پزشکانی که اکنون این دوره را می گذرانند کمتر از 4 هزار نفر است که نسبت به جمعیت 120
هزار نفری گروه پزشکی شاغل در این وزارتخانه عدد ناچیزی به حساب می آید و فقط 2 درصد از جمعیت پزشکان شاغل را شامل می شود.» وی در ادامه برآورد می کند: «از طرفی ارزش خدمات پزشکان طرحی در وزارتخانه معادل 20
میلیارد تومان است که به نسبت 5 هزار میلیارد تومان مبلغ کل ارزش خدمات در این وزارتخانه ، باز هم مبلغ ناچیزی است و حذف آن نه تنها به ضرر وزارتخانه نیست بلکه حتی می تواند کمکی برای وزارتخانه شود.»
مناطق محروم ، محروم از پزشک؛
نیاز به تامین نیروی پزشکی در نقاط مختلف کشور خصوصا مناطق محروم هنوز برطرف نشده است ، بنابراین برای تامین نیروی انسانی از فارغ التحصیلان پسری که با تسهیلات رایگان دولتی تحصیل کرده اند ، استفاده می شود ، چرا که این افراد اولین گروه واجد شرایط برای گذراندن طرح هستند. معاون آموزشی وزارت بهداشت با این توضیح ادامه می دهد: «با اجرای طرح بیمه روستایی و استخدام جمعی از پزشکان برای خدمت در شبکه های بهداشت روستایی نیاز به پزشک عمومی تا حد قابل توجهی تامین شده و به صورت حاد گذشته نیست. با این حال هنوز برای پوشش کاملتر بیمه روستایی و سایر نیازهای مناطق محروم به فارغ التحصیلان جدید احتیاج داریم». با این وجود حیدرپور ، اعتقاد دیگری دارد: استدلال وزارت بهداشت درخصوص کمبود نیرو در مناطق محروم قابل قبول نیست چرا که سال گذشته بیش از 100
نفر از پزشکان طرحی مشغول در همین مناطق با مراجعه به کمیسیون بهداشت و درمان ، خواهان موافقت وزارت بهداشت با ادامه ارائه خدمات در آن مناطق بودند.
طرح باید اختیاری شود
رضا رئیس کرمی ، عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران در همین خصوص معتقد است : تغییر قانون بهداشت و درمان در حال حاضر یک امر ضروری است. وی تاکید می کند: ایده آل ترین طرح ، اختیاری کردن طرح 2 ساله برای پزشکان است یعنی در مناطق محروم مزایایی در نظر گرفته شود و گروههایی که توانایی گذراندن این طرح را ندارند به طور اختیاری از طرح معاف شوند و در عوض امتیازاتی برای فارغ التحصیلانی که قصد گذراندن طرح خود در مناطق محروم دارند ، در نظر گرفته شود. در هر حال مشکل 12 هزار پزشک بیکار که روی دست وزارت بهداشت مانده اند و از طرفی طیف وسیعی از پزشکانی که به دلیل این که نمی خواهند به مناطق محروم بروند ، قید کار طبابت را زده و به مشاغل پولساز دیگری چون بساز و بفروشی روی آورده اند ، مسائلی است که ایجاب می کند وزارت بهداشت طرحی سنجیده و کارشناسی شده برای طرح پزشکان تدوین کند که شاید بهترین آن ارائه تسهیلات رفاهی به پزشکان مناطق محروم باشد.