چرا جنوب تونس ناراضی است

پژوهشگران و سیاستمداران رابطه‌ای ازلی را بین جنوب تونس و خشم مردم این منطقه نسبت به نظام حاکم ترسیم می‌کنند و می‌گویند این مساله پاسخی است به این پرسش که چرا اکثر اهالی جنوب به منصف المرزوقی رئیس‌جمهور سابق این کشور رای دادند. المرزوقی رقیب باجی قاید السبسی بود و تا آخر نیز به این رقابت سخت و تنگاتنگ ادامه داد.

به گفته سیاستمداران و تحلیلگران رابطه‌ای معنادار بین وضع جنوب تونس و حالت مخالفت با نظام قدیم بخصوص در دوران زین‌العابدین بن علی و حتی دوران حبیب بورقیبه وجود دارد و نشان می‌دهد که این خشم از یک کینه ریشه‌دار تاریخی و درازمدت نشات می‌گیرد. عمال گیلوفی، نماینده هماهنگ‌کننده‌ای که در ستاد انتخاباتی منصف المرزوقی کار می‌کرد و اهل شهر «الحامه » یکی از شهرهای جنوب تونس است، می‌گوید رای دادن اکثر اهالی جنوب به دکتر مرزوقی مساله عجیبی نیست.

وی به الجزیره می‌گوید: «این مناطق به دلیل گرایش به نامزد مردم و انقلاب و به خاطر ریشه‌های اعتقادی و اصولی که در بین مردم این مناطق وجود دارد، به خود اجازه نمی‌دهند به نامزدی رای دهند که از سوی نظام قدیم حمایت می‌شود، زیرا به نظرشان نظام گذشته منفور بوده است.»

ارثیه زندان

وی می‌گوید دلایل این مساله در آن است که ‌ساکنان جنوب می‌دانند المرزوقی یک حقوقدان است و در راه احقاق حقوق مردم تلاش می‌کند. آنها می‌دانند که وی با تمام توان خود از مردم دفاع می‌کند. حال آن که رقیبش السبسی به خاطر شکنجه‌هایی که در زندان‌هایش کرده به خود افتخار می‌کند. او در دوران بورقیبه وزیر کشور بود.

در همین رابطه چند شهروند جنوبی که اهل الحامه هستند و می‌گویند به مرزوقی رای داده‌اند در توضیح کارشان می‌گویند: «ما به خوبی تاریخ مبارزاتی او را می‌شناسیم. او سال‌ها از آزادی مردم وحقوق بشر دفاع کرده است و مبارزاتش افتخاری برای کل کشور است.»

سالم الابیض که نماینده پارلمان از منطقه جنوب تونس است درباره ریشه‌های خشم و نگرانی مردم جنوب از بقایای نظام گذشته صحبت می‌کند و یادآور می‌شود که قابل پیش‌بینی بود السبسی دراین منطقه رای پایینی داشته باشد. وی می‌افزاید: «رای دادن اکثر جنوبی‌ها به مرزوقی ارتباطی به شخصیت این رئیس‌جمهور سابق ندارد. بلکه بیشتر مربوط به حمایت از نمادی است که شعارش مبارزه با نظام گذشته بود.»

وی می‌گوید: «تعداد زیادی از اهالی جنوب در گذشته هم طرفدار صالح بن یوسف بودند؛ فردی که یکی از رهبران حرکت ملی تونس به شمار می‌رفت و بعدها با رئیس‌جمهور بورقیبه اختلاف پیدا کرد و متهم‌ و تصفیه شد. به همین دلیل مردم این منطقه در دوران بورقیبه در معرض ستم‌های فراوانی قرار گرفتند.»

ستم‌های تاریخی

الابیض می‌گوید: «پیامدهای این ستم تاریخی در دوران بورقیبه و حتی زین‌العابدین بن علی نیز استمرار داشت و به همین دلیل مناطق جنوب از توسعه و پیشرفت‌های اقتصادی محروم شد. برای همین امروز مردم جنوب از هر کسی که بگوید با نظام گذشته دشمنی داشته یا آن را قبول ندارد، دفاع می‌کنند.»

گفته می‌شود در دهه‌های 60 و‌ 70 قرن گذشته میلادی وقتی جنبش‌های ناسیونالیسم عربی بر کشورهای منطقه و ازجمله تونس سایه انداخته بود اهالی جنوب به سرهنگ معمر قذافی گرایش پیدا کردند زیرا او نیز یکی از نمادهای این جریان به شمار می‌رفت.

به گفته سالم الابیض، «وقتی انتخابات جدید شرایطی متفاوت پیدا کرد، بسیاری از مردمی که در گذشته به نفع حزب النهضه بخصوص درانتخابات پارلمانی رای داده بودند، درانتخابات ریاست جمهوری به سمت المرزوقی کشیده شدند زیرا او را نمادی از مخالفت بانظام گذشته می‌دیدند. المرزوقی در دور دوم انتخابات ریاست جمهوری به رقیب السبسی یعنی فردی که از نظام گذشته دفاع می‌کرد و اکثر مردم جنوب نسبت به او رویکرد مثبتی نداشتند، تبدیل شده بود.»

کارشناسان هرچند این مسائل سیاسی و تاریخی را می‌پذیرند، اما می‌گویند طبعا علت اصلی باید در ارتباط با وضعیت معیشتی مردم این منطقه باشد که به نسبت دیگر مناطق تونس از توسعه و پیشرفت محروم مانده است. تجربه انتخابات اخیر ریاست جمهوری تونس ارتباط تنگاتنگی را بین رویکردهای سیاسی مردم و وضعیت معیشتی و فرهنگی شان نشان داد. زیرا هر منطقه به دلیل وضعیت خاص خود انگیزه‌های متفاوتی برای رای دادن داشت و به سمت یکی از دو نامزد مطرح گرایش پیدا می‌کرد. نورالدین المبارکی که یک تحلیلگر سیاسی است می‌گوید المرزوقی در جنوب توانست از «خزان انتخاباتی» جنبش النهضه نهایت استفاده را کرده و رای‌های طرفداران این گروه را به سمت خود متمایل سازد. جنبش النهضه در انتخابات پارلمانی دراین منطقه بیشترین رای‌ها را به دست آورده بود.

منبع: الجزیره