تحول شخصیت‌های داستانی از زاویه جدید

با نگاهی به این آثار می‌توان به این نتیجه رسید که کار فیلمنامه‌نویسان آثار مذهبی نسبت به دیگر گونه‌ها سخت‌تر است، چون باید مراقب باشند تا مبادا قصه‌ای که می‌نویسند، درگیر شعارزدگی شود و ضمن این‌که مفاهیم دینی و مذهبی هم در لایه‌های مختلف قصه با ظرافت بیان شود تا مخاطب تصور نکند اثر مربوط، مسائل مذهبی را به او دیکته می‌کند. رعایت کردن این قواعد به ظرافت قلم نویسندگان برمی‌گردد که چگونه به مسائل نگاه کرده و آن را با مفاهیم دینی ترکیب کنند.

اگر نگاهی به سریال‌های اخیر که با این موضوع تولید شده‌اند، متوجه می‌شویم نویسندگان بیشتر یک خط قصه را دنبال می‌کنند و تحول آدم‌ها در سریال‌های مناسبتی به یک بیماری، تصادف و... مربوط می‌کنند؛ یعنی قهرمان قصه بعد از آن‌که خودش یا اطرافیانش مثلا به سرطان یا یک بیماری خاص مبتلا می‌شوند به خودش آمده و با توسل کردن، متحول می‌شود. گرچه توجه به چنین تحولاتی خوب است، اما نویسندگان می‌توانند با نگاهی خلاقانه این تحول را از زاویه تازه‌تری روایت کنند تا یک خط قصه در آثار نمایشی تکرار نشود، زیرا همه در زندگی روزمره‌ با اتفاقات زیادی روبه‌رو می‌شویم که گاهی برخی از آنها خیلی ساده است، اما می‌تواند تاثیر زیادی بر ما بگذارد. بنابراین نیازی نیست که تحول فرد زمانی رخ دهد که او یا اطرافیانش با مرگ یا بیماری روبه‌رو می‌شوند.

در این باره می‌توان به سریال «شب‌دهم» به نویسندگی و کارگردانی حسن فتحی اشاره کرد که تحول قهرمان اصلی قصه با یک عشق زمینی شروع ‌شد و بعد به عشق آسمانی ‌رسید یا قهرمان قصه سریال «سفر سبز» ساخته محمدحسین لطیفی که جوانی متولد ایران است که از کودکی به آلمان منتقل و تحت سرپرستی خانواده‌ای بزرگ شده است. او خواب‌های عجیبی می‌بیند که همه فکر و ذهنش را به خود مشغول می‌کند، تا این‌که با کشیشی مشورت می‌کند و به توصیه او برای یافتن پدر و مادرش راهی ایران می‌شود. در واقع حسین پاکدل، نویسنده سریال سفر سبز از زاویه‌ای تازه به تحول یک فرد نگاه کرد و توانست مخاطبان زیادی را پای این سریال بنشاند.

این آثار نشان می‌دهد نویسندگان آثار مذهبی هم می‌توانند از زوایای مختلف به تحول قهرمان قصه نگاه کنند و فقط بیماری باعث تغییر شخصیت آنها نشود.

فاطمه عودباشی / گروه رادیو و تلویزیون