همه ایرانی‌هایی که بر فراز اورست ایستادند

زنده‌یاد محمد اوراز که سال 82 هنگام صعود به قله گاشربروم ۱ در پاکستان به دلیل سقوط بهمن جان خود را از دست داد همراه جلال چشم‌قصابانی، حمیدرضا اولنج و محمدحسن نجاریان اولین کوهنوردانی بودند که از ایران به قصد فتح اورست راهی بام دنیا شدند. آنها سی‌ام اردیبهشت 1377 توانستند پرچم سه‌رنگ ایران را بر فراز اورست به اهتزاز درآورند.

البته اوراز پس از هومن آپرین، ایرانی آمریکایی تباری که سال ۱۹۹۰ به قله اورست صعود کرده بود، دومین فرد ایرانی محسوب می‌شود که قدم به این قله گذاشت.

دو سال پس از موفقیت گروهی، اوراز و همراهانش در صعود به اورست، سعید طوسی، کوهنورد ایرانی که برای ادامه تحصیل عازم آمریکا شده بود، دوم خرداد 1379 به صورت انفرادی اورست را فتح کرد.

پنج سال بعد از آن برای نخستین بار پای بانوان کوهنورد ایرانی هم به اورست رسید؛ افتخاری بزرگ و البته کم‌نظیر. نهم خرداد 1384 تیم ملی کوهنوردی کشورمان با 9 کوهنورد قله 8848 متری اورست را فتح کرد. آنچه در این صعود اهمیت داشت حضور دو بانوی ایرانی در جمع کوهنوردان بود؛ فرخنده صادق و لاله کشاورز.

در آن صعود جلال چشمه‌قصابانی هم بود تا نامش به عنوان اولین ایرانی که دو بار اورست را فتح کرده است در تاریخ باقی بماند. اقبال افلاکی، محمود شعاعی، محمود گودرزی، رضا بهادرانی، رضا زارعی و عظیم قیچی‌ساز دیگر اعضای تیم ملی در صعود به اورست بودند.‌قیچی‌ساز‌ حالا پرافتخارترین کوهنورد کشورمان است؛ تنها هیمالیانورد ایرانی که توانسته به 13 قله بالای 8000 متر ‌ صعود کند.

اولین تلاش قیچی‌ساز برای حمله به قلل بالای 8000 متر بیست و ششم اردیبهشت 1381 به نتیجه رسید، زمانی که او قله 8516 متری لوتسه را همراه با یک گروه 11 نفره فتح کرد؛ اما سال بعد، دومین تلاش او، خاطره‌ای تلخ برایش به یادگار گذاشت. قیچی‌ساز و دیگر اعضای تیم ملی کوهنوردی ایران ‌ سال 1382 می‌خواستند گاشربروم 1 را فتح کنند اما به علت وقوع حادثه‌ای تلخ برای همنوردشان محمد اوراز، از ارتفاع ۷۸۰۰ متری اقدام به بازگشت و انتقال پیکر وی به پایین کردند.

قیچی‌ساز پس از آن حادثه ناگوار، با ارده‌ای دوچندان به صعودهای خود ادامه داد و توانست 13 قله از 14 قله بالای 8000 متر دنیا را فتح کند. سیزدهمین قله فتح‌شده، قله 8201 متری چوآیو بود که قیچی‌ساز چهارم مهر‌ 1392 بدون همراه داشتن کپسول اکسیژن بر فراز آن ایستاد.

این هیمالیانورد با اراده حالا با فتح چهاردهمین قله بالای 8000 متر می‌تواند نام خود را در کنار 16 کوهنورد دیگر دنیا قرار دهد که تاکنون موفق به فتح همه قلل بالای 8000 متر شده‌اند.

کوهنوردانی که موفق به صعود 14 قله بالای 8000 متر شده‌اند به ترتیب عبارتند از: رینولد مسنر (ایتالیا)، جرزی کوکوشکا (لهستان)، ارهارد لرتان (سوئیس)، کارلوس کارسولیو (مکزیک)، کریستف ولیچکی (لهستان)، خوان اویارزابل (اسپانیا)، سرجیو مارتینی (ایتالیا)، پارک یونگ‌سوک (کره جنوبی)، هونگ گیل‌اوم (کره جنوبی)، آلبرتو اینوراتگی (اسپانیا)، هان وانگ‌یونگ (کره جنوبی)، اد ویستور (آمریکا)، آلن هینگز (انگلیس)، سیلویو موندنلی (ایتالیا) و دنیس اروبکو (قزاقستان).