تلاش ژنتیک برای کشیدن تارهای محکم عنکبوت از دل کرمابریشم

لباس‌هایی برای مردان عنکبوتی

جلیقه ضدگلوله چیز چندان جدیدی نیست. این فناوری کاربردی را نه‌ فقط در فیلم‌ها بلکه در دنیای واقعی به وفور دیده‌ایم. کارکنان مسئول انتقال پول به بانک‌ها در حالی که به این جلیقه‌ها مجهز هستند کار خود را انجام می‌دهند، اما نسل جدیدی از آنها طراحی و تولید شده که هم وزن بسیار کمتری دارد و هم از کارایی بالاتری نیز برخوردار است. گروهی از محققان ژاپنی الیافی را تولید کرده‌اند که در ساختار آن از تارهای عنکبوت تراریخته ژنتیکی و همچنین رشته‌های ابریشمی به دست آمده از کرم ابریشم استفاده شده است. این به آن معناست که الیاف به دست آمده به طرز شگفت‌انگیزی مستحکم و غیرقابل نفوذ است و در عین حال ظاهری زیبا ، نرم و سبک دارد.

کد خبر: ۷۲۱۸۴۵

محققان انستیتو ملی علوم زیست کشاورزی و دانشگاه شینشو ژاپن معتقدند لباس‌هایی که از تلفیق نخ ابریشم و تارهای عنکبوت مهندسی ژنتیک شده تولید می‌شوند کاربرد گسترده‌ای در امور امنیتی خواهند داشت. نقطه عطف این فناوری نوین تلفیق دقیق تارهای عنکبوت و پروتئین‌های موجود در دهان کرم‌های ابریشم محسوب می‌شود. این محصول دوگانه حاوی کمتر از یک درصد پروتئین یاد شده و حدود 53 درصد مستحکم‌تر از تارهای ابریشمی رایج و شناخته شده است.

دانشمندان از مدت‌ها پیش از خاصیت این پروتئین‌ها آگاه بودند و همچنین می‌دانستند تاری که عنکبوت با استفاده از آن از سقف آویزان شده نسبت به تار مشابه بسیار نازک ساخته‌شده از فولاد تا پنج برابر مستحکم‌تر است و دقیقا به واسطه همین آگاهی است که آنها در تلاش بوده‌اند از این محصول طبیعی برای تولید طیف وسیعی از تجهیزات ـ از نخ جراحی گرفته تا جلیقه ضدگلوله ـ استفاده کنند. البته شاید دلیلی وجود نداشته باشد شال گردن زیبایی از چنین الیافی تولید شود، اما محققان ژاپنی مصمم هستند ایده جدیدشان را برای تولید انبوه محصولاتی متنوع راهی کارخانه‌ها کنند.

پرسشی که این محققان مدت‌ها به دنبال ارائه پاسخی روشن برای آن بودند، می‌تواند به تحولی بزرگ در بسیاری از صنایع منجر شود: چگونه می‌توان چنین تارهای بسیار مستحکمی را مستقیما از عنکبوت‌ها به دست آورد و نه این که طی تلفیق آنها با کرم‌های ابریشم زمان و هزینه قابل توجهی صرف کرد؟! از طرفی عنکبوت‌ها تارهای بسیار زیادی تولید نمی‌کنند و حتی بخشی از آنها را نیز می‌خورند پس چندان نمی‌توان به راه‌اندازی مزرعه پرورش عنکبوت‌های تولیدکننده تار فکر کرد، اما از طرف دیگر کرم‌های ابریشم هزاران سال است که با بشر همراه بوده‌اند، چون استفاده از تارهای ابریشم آنها کار سختی نیست. حالا کرم ابریشمی را تصور کنید که پروتئین‌های عنکبوت را به همراه خود دارد.

این چیزی است که به آن کارخانه تولید ابریشم زیستی گفته می‌شود. در سال‌های اخیر، محققان دیگری نیز بوده‌اند که در آزمایشگاه‌های پیشرفته، کرم‌های ابریشم تراریخته ژنتیکی پرورش داده‌اند که محصول طبیعی تولید شده آنها چیزی متفاوت از کرم‌های ابریشم عادی است، اما این برای نخستین بار است که قرار است از چنین ماده فوق‌العاده مستحکمی برای تولید منسوجات قابل پوشیدن استفاده شود.