گردآفرید در شاهنامه، قهرمانی است که با سهراب، دیگر شخصیت برجسته و البته فرمانده سپاه تورانیان میجنگد و باعث میشود حرکت آنان به سمت ایران متوقف شود. از سوی دیگر بانوگشسب هم دیگر شخصیتی است که توانسته به عنوان همسر گیو و البته دختر رستم، نقش یک زن قهرمان را به خود بگیرد.
اما در خارج از مرزهای ادبی و تاریخی ایران، دبورا سامپسون آمریکایی که متولد 1760 و متوفی به سال 1827 بوده یکی از معدود زنانی است که توانسته در جنگهای انقلاب آمریکا بجنگد. او هفده ماه در ارتش فعال بوده و رشادتهای زیادی از خود نشان داده است. البته بین سال ورود او به فعالیتهای نظامی و سال خروج یا بهتر است بگوییم اخراجش از چنین فعالیتهایی، سه سال فاصله زمانی وجود دارد. مجسمه او در حال حاضر در شهر ماساچوست ایالات متحده، روبهروی کتابخانه عمومی نصب شده است. مولی پیچر، دیگر زنی است که در جریان این جنگها فعال بوده است. او کار خود را با آب دادن به سربازان تشنه آغاز کرده است، اما آنطور که از شواهد پیداست در فعالیتهای نظامی هم دستی بر آتش داشته است. در آمریکا برای او بزرگداشتهای مختلفی، از چاپ تمبر یادبود تا نامگذاری معابر انجام شده است.
فلورانس نایتینگل، دیگر زن شجاعی است که توانسته نام خود را به عنوان یکی از نقشآفرینان جنگ مطرح کند. او در جنگ کریمه در سده 19 میلادی، به کمک مجروحان شتافته و از این رو، او را یکی از پایهگذاران پرستاری مدرن میشناسند. به دلیل استفاده او از چراغ هنگام فعالیتهای امدادی، نایتینگل به «خانمی با چراغ» معروف بوده است.
به این فهرست افراد دیگری را هم میتوان اضافه کرد؛ از کلئوپاترا در مصر که از همان آغاز پروسه قدرتطلبی با برادران خود به مبارزه پرداخت تا بوآدیسه، پادشاه انگلیسی که در مقطعی، ارتش 120 هزار نفری زیردست او فعالیت میکرد و تا وله دا که در آلمان دوران پرفروغی داشت. با این حال همه این افراد، حتی اگر در کار نظامی خود پیروزی و شکستهایی داشتند، در عرصه اجتماعی توانستهاند برخی کلیشهها را درباره زنان بشکنند و شاید این مهمترین پیروزی برای ایشان است.
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم