جستجوی فرازمینی‌ها با رصد آلودگی‌های جوی

جستجوی زندگی در فراسوی زمین مستلزم کشف آثار آلودگی‌های جوی سیارات بیگانه در ماورای منظومه شمسی است. پژوهشگران همواره درصدد بوده‌اند در بررسی لایه‌های جوی سیارات دیگر به رد پایی از اکسیژن و متان برسند که نشان‌دهنده وجود زندگی بر سطح آنهاست، اما مطالعات اخیر نشان می‌دهد آلودگی‌های جوی فرازمینی‌ها سر نخ موثرتری را درباره تمدن‌های پیشرفته به دست می‌دهد.

کد خبر: ۷۰۴۴۸۸

تلسکوپ فضایی جیمز وب که تا چهار سال دیگر به بهره‌برداری خواهد رسید، می‌تواند کلروفلوروکربن‌های تخریب‌کننده لایه ازن را در جو سیارات بیگانه ردیابی کند. این آلاینده‌ها حتی در سیاراتی که جو آنها ده برابر ضخیم‌تر از کره زمین است قابل شناسایی است.

آلودگی‌های صنعتی در نظر جوامع انسانی ساکن زمین یکی از نشانه‌های زندگی هوشمند به شمار می‌رود، اما پژوهشگران بر این باورند که گازهای گلخانه‌ای در نظر تمدن‌های پیشرفته فرازمینی یعنی این که ما یک تمدن ابتدایی هستیم. آنها این آلودگی‌ها را به نادانی انسان‌ها نسبت می‌دهند، زیرا انباشته کردن هوایی که نفس می‌کشیم از آلاینده‌های مضر، یک اقدام کاملا غیرهوشمندانه است.

پژوهشگران احتمال می‌دهند این شیوه جستجو، از تمدن‌هایی که سال‌ها پیش نابود شده‌ است نیز پرده بردارد. بعضی آلاینده‌ها تا ۵۰ هزار سال در جو باقی می‌ماند، بعضی دیگر که عمر کوتاه‌تری دارد حداکثر تا ده سال قابل ردگیری است. اخترشناسان می‌توانند با جستجوی هر دو نوع آلاینده‌ها به وجود تمدن‌های فرازمینی پی ببرند. اگر آلاینده‌های پایدار در جو سیاره‌ای پیدا شد، اما نشانی از آلاینده‌های کم‌دوام نوع دوم وجود نداشت، یعنی این که با تمدنی هزاران ساله سر و کار داریم. اگر نشانه‌ای یافت نشد گمان می‌رود آلودگی‌های جوی پاکسازی شده‌ است و این یک اخطار به ما زمینی‌هاست که حافظان مناسبی برای سیاره خود نبوده‌ایم.

کلروفلوروکربن‌ها به احتمال زیاد فقط در جو سیارات زمین مانند قابل تشخیص‌ است که آن هم در نزدیکی یک کوتوله سفید (بقایای سوخته شده یک ستاره خورشید مانند) واقع شده باشد. در غیر این صورت، نور زیادی که از ستاره ساطع می‌شود مانع ردیابی کلروفلوروکربن‌ها خواهد شد. حتی اگر تلسکوپ‌ها این آلاینده‌ها را رصد کند، باز هم نمی‌توان با اطمینان گفت سیاره مذکور قابل سکونت است. فرازمینی‌ها ممکن است این مواد یا آلاینده‌های مشابه را عمدا وارد جو کرده باشند تا هوای یک سیاره غیرقابل سکونت سرد را کمی گرم‌تر کنند. اگر چنین فرضیه‌ای را بپذیریم، عنوان «مردان کوچک سبز» که به فرازمینی‌ها اطلاق می‌شود زیر سوال خواهد رفت، زیرا این کار از دوستداران محیط زیست برنمی‌آید.