گیاهان بومی انقلابی درعرصه درمان بیماری ها

تنوع اقلیمی ، نوع و جنس خاک در عرصه پهناوری که ایران نام دارد، شگفتی های طبیعی فراوانی را خلق کرده است که یک مجموعه عظیم آن ، وجود گیاهان بومی در کشورمان است

کد خبر: ۶۹۶۴۳

که بسیاری از آنها باوجود منحصر بودن در دنیا حتی تاکنون شناخته نشده اند و آن دسته هم که شناسایی شده اند در یک مجموعه یا دایره المعارف گردآوری نشده اند.
وجود این گیاهان بومی و بررسی خواص درمانی و دارویی آنها انگیزه ای برای یک گروه از محققان جوان کرمانی بوده است تا با پژوهش در خواص درمانی سه گونه گیاهی خاص مناطق گرمسیری (در استان کرمان) به نتایج قابل تحسینی در درمان دیابت ، کنترل بیماری صرع و تقویت سیستم ایمنی بدن دست یابند.
دستاوردهای این مبتکران شگفتی جهانیان را نیز برانگیخت و آنها را شایسته احراز رتبه مربوط به طرح برتر در شاخه فارماکولوژی در کنفرانس بین المللی داروسازی ملی مصر کرد؛ البته کسب چنین جایگاه شایسته ای برای این جوانان مقطع پیش دانشگاهی نه تنها در کشور هیچ گونه انعکاس خبری نداشت ، بلکه واقعیت تلخ سکوت مسوولان ذی ربط را در قبال نخبگان کشورمان ، دوباره زنده کرد!؛
یک گروه چهار نفره (سمیه کاظمی ، امین پورهمتی ، مریم ایرانمنش و بهروز امیری) از 2سال پیش با مشاهده اثرات گیاهان دارویی در استان کرمان ، در درمان بیماری های صعب العلاج کهنسالان بومی کرمانی به بررسی و تحقیق روی سه گونه گیاهی (هندوانه ابوجهل ، انغوزه و آمونیاکیوم) پرداختند.
این افراد همگی در آستانه ورود به دانشگاه هستند و قصد دارند با تحصیل در رشته داروسازی ، مجوزهای علمی بیشتری برای توسعه تحقیقات خود کسب کنند.
این مبتکران جوان کرمانی با کسب رتبه طرح برتر در کنفرانس بین المللی داروسازی مصر نه تنها موفق به کسب دکتری افتخاری داروسازی شده اند، بلکه مدال طلای داروسازان جوان را نیز بزودی در سمیناری که در دبی برگزار می شود، دریافت خواهند کرد و البته باید منتظر موفقیت بعدی این گروه در کنفرانس BPC 2005منچستر (انگلیس) نیز به واسطه انجام تحقیقاتی روی 10نوع گیاه بومی دیگر باشیم.

هندوانه تلخ ، دشمن دیابت

هندوانه ابوجهل مسلما خوردنی نیست ، یعنی نه تنها از طعم تلخ و بویی بسیار تند برخوردار است ، بلکه به علت وجود OLEOدر آن که نوعی هیستامین است ، می تواند موجبات افزایش بیش از حد فشار و قند خون و بروز سکته را در فرد فراهم کند.
سمیه کاظمی با اشاره به تحقیقات گروه پژوهشی پیک (Paik) بر اثرات درمانی این هندوانه می گوید: در این هندوانه هیستامین به مقدار زیادی وجود دارد که می تواند از طریق پوست (به صورت موضعی) جذب و محرکی برای ترشح انسولین در بدن محسوب شود که مسلما استفاده آن از سوی افراد مبتلا به دیابت ، به صورت پماد یا حتی به شکل بومی یعنی به صورت رنده شده و مخلوط با آب ، به افزایش تولید انسولین در بدن منجر شود و حتی بررسی های انجام شده از درمان دیابت در افراد بومی منطقه به دنبال مصرف روزانه معجون فوق به مدت 6ماه تا یک سال خبر می دهد.
وی در مقایسه مزیتهای این نوع درمان گیاهی نسبت به درمان شیمیایی دیابت ، می افزاید: در حال حاضر به افراد دیابتی داروهایی چون انسولین ، گولار و NPHحداقل 3نوبت در روز تزریق می شود که البته این داروها محرک تولید انسولین در بدن نیستند، در حالی که در طرح ارائه شده ما، داروی گیاهی ، محرکی برای ترشح انسولین در بدن محسوب می شود.

درمان صرع در مراحل اولیه

دومین گیاه مورد بررسی در طرح برتر کنفرانس بین المللی داروسازی مصر انغوزه (Ferulaassafoetidal) است که به صورت بوته در بعضی نقاط گرمسیر می روید. امین پورهمتی با اشاره به اثرات درمانی ملکول های آلی موجود در انغوزه می گوید: در این گیاه ، ملکول آسپرژین که از ملکول های آلی محسوب می شود، وجود دارد که با اضافه کردن مقداری نیترات به دو طرف آن می توان به ترکیب دارویی موثری برای پیشگیری و درمان صرع البته در مراحل اولیه بیماری دست یافت.
البته این تحقیقات تاکنون روی میمون هایی که دچار صرع شده بودند، آزمایش شد و بر میمون هایی که نزدیک به مرحله حاد بودند تاثیر مثبت نداشت ، ولی در مراحل اولیه بیماری می تواند به درمان آن کمک کند.
گفتنی است مجوز انجام آزمایش های انسانی این ترکیب پس از کسب رتبه علمی آکادمیک در رشته داروسازی توسط مرکز تحقیقات های تک و نیز پژوهشکده پلیمر باید به ما داده شود. وی همچنین با اشاره به تنها داروی طبیعی موجود برای این بیماری ادامه می دهد: در حال حاضر برای پیشگیری از بیماری صرع از کمبوجا استفاده می شود که نوعی قارچ بیولوژیکی است و در روسیه از آن به عنوان طعم دهنده چای استفاده می کنند. به این ترتیب انغوزه تنها داروی درمانی با ریشه طبیعی برای بیماری صرع محسوب می شود.

مقابله با بمب های بیولوژیک

حتما نام ویروس ایبولا را شنیده اید. این ویروس نه تنها 8نوع بیماری را در افراد و بخصوص در کودکان ایجاد می کند، بلکه اثرات تخریبی وحشتناکی را نیز می تواند در بمبهای بیولوژیک ایجاد کند.
مریم ایرانمنش در این ارتباط می گوید: گیاه آمونیاکیوم که متشکل از نیترات هاست و در مناطق گرمسیر کشور می روید، به علت داشتن مقادیر زیادی نیترات می تواند سیستم ایمنی بدن را در مقابل برخی ویروس ها چون ایبولا مقاوم کند؛ البته این آزمایش ها نیز تاکنون روی موشهای آزمایشگاهی انجام شده است.
با این حال شاید بتوان با تکمیل آزمایش ها در آینده از ترکیبات این گیاه به عنوان نوعی خنثی کننده اثرات بمبهای بیولوژیک نیز نام برد.

فراهم بودن شرایط تولید صنعتی

خوشبختانه با بررسی شرایط تولید صنعتی داروهای گفته شده زمینه برای تولید آزمایشگاهی آنها نیز در کشور فراهم شده است.
سمیه کاظمی می افزاید: با بررسی شرایط رشد، درجه هوا، خشکی هوا، میکروارگانیسم های موجود در خاک و نیز در نظر گرفتن محیط کشت مناسب (استفاده از سنگ ناترولیت) موفق شدیم به شرایط آزمایشگاهی مناسب برای کشت 3گیاه گفته شده دست پیدا کنیم.

سکوت تلخ مسوولان

مرکز تحقیقات داروسازی مصر پس از برگزاری کنفرانس ، با عنایت به منحصر به فرد بودن اثرات درمانی و دارویی مورد بررسی تیم اعزامی جوان ایرانی ، پیشنهاد خرید امتیاز تحقیقات انجام شده برای تولید صنعتی وسیع در مصر را می دهد که البته این محققان نمی پذیرند؛ چرا که عزم خود را جزم کرده اند تا در ایران به توسعه دامنه تحقیقات خود و حتی گردآوری یک مجموعه دایره المعارف علمی و معتبر از گیاهان نایاب کرمان بپردازند و با تامین هزینه های تولید صنعتی آن ، به صورت شخصی ، لذت و افتخار این دستاوردها را با هموطنانشان سهیم شوند.
ولیکن این پرسش هنوز بی پاسخ مانده است که آیا ما همچنان باید نظاره گر تحسین و اشتیاق خارجی ها از مبتکران و نخبگان کشورمان و البته در بسیاری موارد، بهره مندی آنها از این ذهن های خلاق باشیم؛