از روز پنجشنبه که نشست افتتاحیه مذاکرات ایران و 1+5 در وین آغاز شد و با نشستهای دوجانبهای میان عراقچی و برنز، قائم مقام وزیر خارجه آمریکا و همچنین نشست دیگری میان عراقچی و هلگا اشمید، معاون اشتون ادامه یافت، رسانههای غربی، به صورت فشردهای در حال انتشار گمانهزنیهایی درباره این مذاکرات هستند؛ گمانهزنیهایی که از یک سو القا میکند ایران در حال کوتاه آمدن از برخی مواضع است و از سوی دیگر به نقل از منابع غربی، ایران را تهدید به قطع مذاکرات میکنند. به عنوان مثال رویترز مدعی شد که تیم ایرانی، میزان سانتریفیوژهای درخواستی خود را در توافق نهایی کاهش داده است، اما باوجود این کاهش از سوی ایران، طرف غربی تاکید دارد که ایران باید تعداد سانتریفیوژهای خود را بیشتر کاهش دهد. کریستین ساینس مانیتور هم در گزارشی، اختلافات اصلی ایران و 1+5 را در مواردی چون تعداد سانتریفیوژها، آب سنگین اراک و مدت زمان توافق جامع خوانده و مدعی شده است در حالی که آمریکا خواهان توافقی بیست ساله است اما ایران توافق در چارچوب زمانی سه ساله را میخواهد.
عراقچی: پذیرش محدودیت در تعداد سانتریفیوژها، گمانهزنی رسانهای است
در پی همین گمانهزنیها و فشارهای رسانهای بود که عراقچی در نشستی خبری، بحثهای مطرح شده مبنی بر پذیرش محدودیتهای جدید از سوی هیات ایرانی در مذاکرات وین 6، از جمله بحث کاهش تعداد سانتریفیوژهای فعال را گمانهزنی برخی رسانههای معلومالحال خواند که کاری جزبرهم زدن فضای مثبت مذاکرات ندارند.
به گزارش ایرنا، وی با تاکید بر اینکه در رابطه با تعداد سانتریفیوژها نباید به گمانهزنیهای رسانهای توجه کرد، گفت: محتوای مذاکرات فقط پشت میز مذاکرات مطرح میشود و تمام اعداد و ارقامی که درباره سانتریفیوژها اعلام میشود، ساخته و پرداخته ذهن برخی رسانههای خارجی و افرادی است که بانیات خاص این کار را انجام میدهند و هدف آنها آلوده کردن فضای مذاکرات هستهای و ایجاد اضطراب و تنش است که نباید به آن توجه شود.
معاون وزیر امور خارجه ایران درباره مذاکرات وین 6 تاکید کرد: این مرحله از مذاکرات از روز چهارشنبه با برگزاری جلسات متعدد دوجانبه، چندجانبه و جمعی در سطوح مختلف آغاز شده است و میتوان گفت با گذشت دو روز، مذاکرات در حد ارزیابی از مواضع طرفین بوده و مروری بر آنچه تا امروز داشتهایم و در جریان آن، دو طرف برای درک دقیقتر مفاهیم و مواضع یکدیگر تلاش کردهاند.
پذیرش هر گونه محدودیت موقتی خواهد بود
عراقچی در مورد اظهارات قبلی خود مبنی بر اینکه اگر محدودیت جدیدی را در این مرحله از مذاکرات بپذیریم موقتی خواهد بود، گفت: آنچه من گفتم حرف جدیدی نیست، ولی اینکه چه برداشتی از سخنان من شده، بحث دیگری است.
وی افزود: آنچه من گفتم بر مبنای توافق ژنو است زیرا آنجا توافق صورت گرفت که در توافق نهایی، ایران مجموعه اقداماتی را به منظور ایجاد اطمینان و اعتمادسازی نسبت به ماهیت صلحآمیز برنامه هستهای خود انجام خواهد داد.
عراقچی خاطرنشان کرد: مجموعه اقداماتی که برای اعتمادسازی انجام میدهیم حتما شامل یک سری محدویتهایی خواهد بود که در برنامه هستهای خود میپذیریم.
وی گفت: البته همانطور که در توافق ژنو اشاره شده است اصل غنیسازی ایران ادامه پیدا خواهد کرد، ولی با یک سری محدودیتهای مورد توافق دوجانبه و برای یک دوره زمانی مشخص.
عراقچی تصریح کرد: این کاملا قطعی است که اگر هر محدودیتی را در هر قسمتی از برنامههای خود به منظور اعتمادسازی قبول کنیم، یک محدودیت موقت و دارای دوره زمانی مشخص خواهد بود و هیچ چیزی برای ابد پذیرفته نخواهد شد.
پرانتزها هنوز باقی است
خبرنگاری از معاون وزیر امور خارجه پرسید با توجه به وجود پرانتزهای متعدد در مقدمه نگارش شده از متن توافق جامع در مذاکرات وین 5، وضع ادامه نگارش متن در این مرحله چگونه خواهد بود؟
عراقچی پاسخ داد: همه آن پرانتزها هنوز سر جای خود باقی است.
وی افزود: متنی برای نگارش آماده شده، اما تقریبا در مورد تمام موارد مطروحه، اختلاف نظرهایی داریم و برای نزدیک شدن دیدگاهها هنوز خیلی کار داریم و به جلسات متعددی نیاز است تا روی مفاهیم به توافق برسیم و بتوانیم آن را روی کاغذ بیاویم. عراقچی در پاسخ به اینکه آیا افق روشنی برای دستیابی به توافق جامع در مذاکرات وین6 میبینید، گفت: اگر افقی وجود نداشت که مذاکره انجام نمیشد اما هنوز زود است که بخواهیم در مورد دست یافتن به توافق جامع در این مرحله قضاوت کنیم.
وی ادامه داد: هر چند به مواضع طرف مقابل خوشبین نیستیم و مذاکرات همچنان در فضای بیاعتمادی انجام میشود، اما همچنان امیدوار هستیم که تا بیستم جولای میتوانیم به توافق دست یابیم و شاید در روزهای آینده که در مذاکرات جلوتر رفتیم، بتوانیم اظهار نظر دقیقتری دراین مورد داشته باشیم. از سخنگوی گروه مذاکرهکننده هستهای ایران در باره سخنان اخیر جان کری، وزیر خارجه آمریکا که مدعی شده است درصورت شکست مذاکرات، مسئولیت بر عهده ایران خواهد بود، سوال شد. عراقچی در پاسخ گفت: به نظر ما در این صورت قضاوت با افکار عمومی جامعه بینالمللی خواهد بود و آنها هستند که نظر خواهند داد چه کسی موجب شکست مذاکرات بوده است.
وی با تاکید بر اینکه اطمینان دارم افکار عمومی بینالمللی قضاوت درستی در این زمینه خواهد داشت، گفت: در صورتی که چنین اتفاقی (شکست مذاکرات) رخ دهد، ایدهها و نظرات مذاکرهکنندگان در اختیار افکار عمومی بینالمللی قرار خواهد گرفت و آن وقت آنها قضاوت خواهند کرد که چه کسی عامل شکست بوده است. عراقچی در پاسخ به پرسشی درباره احتمال بازگشت روسای هیاتهای مذاکرهکننده از جمله وزیر امور خارجه ایران به پایتختها برای مشورت و بازگشت دوباره به وین بعد از چند روز برای ادامه مذاکرات وین 6 گفت: اگر زمانی احساس کنیم که نیاز است برای مشورت به تهران بازگردیم، قطعا این کار را انجام خواهیم داد و تصمیمگیری خواهیم کرد.
معاون وزیر امور خارجه ایران تاکید کرد: ما طبق دستورالعملی که از تهران صادر میشود، مذاکره میکنیم.
عراقچی در پاسخ به پرسش دیگری در خصوص احتمال تمدید مذاکرات بعد از پایان فرصت بیستم جولای ـ بیستونهم تیر ـ گفت: برای سخن گفتن در مورد تمدید مذاکرات با 1+5 هنوز زود است، روزهای آخر تا رسیدن به بیستم جولای در مذاکرات بسیار مهم و تعیینکننده است و آن زمان تصمیم خواهیم گرفت که مذاکرات برای مدتی دیگر تمدید شود، تنفس اعلام شود یا اینکه قطع مذاکرات را اعلام کنیم.
پاسخ عراقچی به درخواست ناوی پیلای از 1+5
عراقچی تاکید کرد طرح مباحث حقوق بشری در مذاکرات هستهای ایران و گروه 1+5 به هیچ عنوان مطرح نبوده و قابل پذیرش هم نیست. ناوی پیلای، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد روز پنجشنبه در حاشیه اجلاس وین در گفتوگو با خبرنگاران از کشورهای گروه 1+5 خواست که گفتوگو درباره مسائل حقوق بشر ایران را به طور مفصل در دستور کار خود در مذاکرات هستهای قرار دهند. عراقچی در واکنش به این اظهارات گفت: مباحث حقوق بشری هیچ ارتباطی به مذاکرات هستهای ندارد. این را همه میدانند و چنین کاری نیز صورت نخواهد گرفت. وی با بیان اینکه فقط تیتر خبری از اظهارات کمیسر حقوق بشر سازمان ملل را در این زمینه دیده و دقیقا نمیداند که آیا او چنین چیزی گفته است یا نه، تاکید کرد: خانم پیلای شخصیت محترمی در سطح بینالمللی است. عراقچی افزود: ایشان به عنوان یک فرد باتجربه و مطلع شناخته میشود و بعید میدانم که این بدیهیات را درک نکرده باشد.
ارائه پیشنهادهای چین برای توافق میان ایران و 1+5
در همین حال «وانگ کیون»، مدیرکل دفتر کنترل تسلیحات وزارت خارجه چین از ارائه پیشنهادهای پکن به 1+5 برای حل پرونده هستهای ایران خبر داد.
به گزارش فارس به نقل از پرستیوی، وی افزود: دولت چین چند پیشنهاد برای حل پرونده هستهای ایران ارائه کرده است و ما در این مذاکرات فقط بدنبال رسیدن به یک توافق برد – برد، بیطرفانه، متوازن و دوجانبه هستیم.
همچنین روزنامه لسآنجلستایمز نوشت: احتمال دارد جان کری وزیر امور خارجه آمریکا به مذاکرات هستهای گروه 1+5 با ایران در وین پایتخت اتریش بپیوندد. بر اساس این خبر، احتمال دارد علاوه بر جان کری، وزرای خارجه آلمان، روسیه، انگلیس، فرانسه و چین نیز برای شرکت در مذاکرات به وین سفر کنند.
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم