حفاظت از شهرستان تاریخی «اندیکا»

اندیکا یکی از چند شهر تاریخی و باستانی خوزستان است که به دلیل داشتن آثار متعدد از دوره ایلیمایی‌ها، به سرزمین ایلیمایی معروف است. همچنین طبق گفته و بررسی‌های گیرشمن، زادگاه و محل رشد کورش بوده است، با این حال این محوطه تاریخی با وجود ده‌ها اثر باستانی، تا همین چند ماه پیش اداره میراث فرهنگی نداشت و مردم به صورت سنتی از آن محافظت می‌کردند. هرچند اکنون با تاسیس اداره در این شهرستان، وعده‌هایی از سوی مسئولان مبنی بر تخصیص اعتبارات استانی برای بررسی و شناسایی بیشتر محوطه و همچنین حفظ و مرمت آن به مردم منطقه داده شده است.

در همین زمینه رئیس اداره میراث ‌فرهنگی شهرستان اندیکا از آغاز مرمت و شناسایی آثار در معرض خطر این منطقه خبر داد و گفت: شهرستان اندیکا به دلیل داشتن آثار متعدد از دوره ایلیمایی‌ها به سرزمین ایلیمایی معروف است و این ظرفیت را دارد که از یک پایگاه مجزا برخوردار باشد.ایوب سلطانی در گفت‌و‌گو با میراث فرهنگی افزود: پیش از این مسائل مربوط به میراث‌ فرهنگی زیر نظر اداره مسجد سلیمان انجام می‌شد که به‌ دلیل مسافت طولانی و حجم بالای آثار ملی این شهرستان، رسیدگی‌های لازم صورت نمی‌گرفت، اما هم‌اکنون از محل اعتبارات تملک دارایی شهرستان، اعتبار نسبتا خوبی در حوزه برای مرمت، بررسی و شناسایی لحاظ شده است.

به گفته وی، با این حال و از آنجا که هیچ‌گونه کار پژوهشی ملی در اندیکا صورت نگرفته، لازم است که اعتبارات ملی هم به این شهرستان اختصاص پیدا کند، زیرا اندیکا فقط 38 اثر ملی دارد و در حوزه‌ بررسی و شناسایی سیستماتیک، تعیین حریم ده‌ها اثر و محوطه‌ تاریخی اندیکا و مرمت آثار در معرض خطر و نابودی اعتبارات استانی کافی نیست.دبیر انجمن تاریانا و فعال میراث ‌فرهنگی استان خوزستان نیز با اشاره به این‌که بخشی از تمدن‌های پنجگانه ایران در شمال خوزستان واقع شده و از این‌رو آثار و محوطه‌های بی‌شماری از دوره‌های متعدد تاریخی در این منطقه وجود دارد، گفت: اندیکا یکی از شهرهای شمالی استان خوزستان است که آثار بسیاری را در خود جای داده و تاکنون حدود 30 اثر آن ثبت ملی شده‌ است.

مجتبی گهستونی افزود: گیرشمن در طول زمان فعالیتش در ایران و بازدیدی که از قلعه‌های لیت و بردی داشت، از این قلعه‌ها به‌عنوان آثار شاخص و منحصر‌به‌فرد منطقه یاد می‌کند و از قلعه بردی به‌عنوان زادگاه کورش نام می‌برد.به گفته وی، از همان زمان بود که میزان حساسیت مردم نیز با اظهار نظر گیرشمن بیشتر می‌شود تا جایی که پس از تشکیل اداره میراث‌ فرهنگی در شهرستان، بسیاری از مردم خواهان رسیدگی به آثار و محوطه‌های تاریخی و تعیین حریم آثار و کاوش‌های باستان‌شناسی از رئیس اداره میراث‌ فرهنگی اندیکا می‌شوند.

گهستونی با اشاره به این‌که اکنون در روستای قلعه بردی، سه اثر تاریخی و ثبت ملی شده قلعه لیت، قلعه بردی و گورستان آعلیداد وجود دارد، یادآور شد: دو قلعه لیت و بردی مربوط به دوره‌های پیش از اسلام است و با توجه به اظهارات گیرشمن و یادآوری اهمیت منطقه به روستاییان، این مناطق به ‌صورت سنتی توسط مردم محافظت می‌شود، زیرا آنها براساس گفته‌های گیرشمن معتقدند کورش در این نقطه (قلعه بردی) زاده و رشد‌کرده است.