رویش گیاهان بر کتیبه‌های نقش رستم

محوطه تاریخی نقش رستم در فاصله شش کیلومتری از تخت جمشید قرار دارد و شامل آرامگاه چهار نفر از پادشاهان هخامنشی، نقش برجسته‌های متعددی از وقایع مهم دوران ساسانیان، بنای کعبه زرتشت و آثار مختلف دیگر است.

رویش گیاهان در کتیبه‌ها و نقش برجسته نقش‌ رستم باعث ایجاد ترک‌های مشهودی در این بناها شده و به گفته مشاور برنامه‌ریزی خانه فرهنگ جاودان، می‌تواند در درازمدت تاثیرگذار باشد و موجب تسریع در روند تخریب بنا شود.

امین طباطبایی در گفت‌وگو با مهر افزود: یکی از دلایل اصلی رویش گیاهان در کتیبه‌های نقش رستم، به نزدیکی این بنا به پتروشیمی و افزایش میزان رطوبت و باران‌های اسیدی مربوط می‌شود. وی تصریح کرد: باران‌های اسیدی باعث افزایش رطوبت موجود در اطراف بنا و در نهایت رویش گلسنگ و گیاهان می‌شود که در درازمدت در تخریب این بنا موثر است.

این کارشناس مسئول با اشاره به خروج ترکیبات شیمیایی از پتروشیمی گفت: دود و ترکیبات شیمیایی که از پتروشیمی خارج می‌شود، در هوا معلق می‌ماند و با رطوبت ترکیب و سپس به صورت باران اسیدی در تخت جمشید و نقش رستم می‌بارد.

طباطبایی درباره اثرات منفی باران‌های اسیدی روی آثار تاریخی گفت: این باران‌ها باعث پوسیدگی و تخریب آرام و مدام آثار می‌شود. به گفته وی سنگ‌هایی چون مرمر، سنگ آهک و ماسه سنگ ـ که حاوی کلسیت است ـ بیشترین آسیب را بر اثر بارش باران‌های اسیدی در هوای آلوده متحمل می‌شود و ترکیبات طبیعی و مصنوعی موجود در آلودگی هوا که بیشترین سهم را در فرسودگی سنگ دارد، به رشد گلسنگ‌ها به طور فاجعه‌بار کمک می‌کند.

مشاور برنامه‌ریزی خانه فرهنگ جاودان با بیان این که ریشه‌های این بوته‌ها نیز می‌تواند در فشار آوردن به کتیبه و در نهایت تخریب آن موثر باشد، یادآور شد: با عمیق‌تر شدن ریشه گیاهان احتمال می‌رود صدمات زیادی به بناها وارد آید، زیرا ریشه گیاهان بین سنگ‌ها رشد می‌کند و در طول زمان موجب متلاشی شدن سنگ‌ها می‌شود.

وی با تاکید بر این که از رویش گیاهان در بناهای تاریخی باید جلوگیری شود، افزود: علاوه بر به وجود آمدن ریشه این بوته‌ها در داخل کتیبه، شرایط برای لانه گزینی پرندگان فراهم می‌شود که به نوبه خود در نابودی کتیبه‌ها موثر است.