فقط 15 گشت 123 در تهران بزرگ فعال است

فرزانه آزادواری، سرپرست اورژانس اجتماعی بهزیستی شهید نواب صفوی است. او درباره فعالیت‌های این مرکز به جام‌جم می‌گوید: اکنون کارشناسان این مرکز از طریق سامانه تلفنی در جریان مسائلی مانند کودک، همسر، سالمند و معلول‌آزاری و موارد خودکشی قرار گرفته و آنها را پیگیری می‌کند. تیم‌های سیار این مرکز تا ساعت 20 هر روز فعال هستند و به پرونده‌ها رسیدگی می‌کنند اما سامانه 123 شبانه روزی است و شهروندان می‌توانند گزارش‌های خود را درباره خشونت‌های خانوادگی با کارشناسان این مرکز در میان بگذارند.

گام اول تماس

چنانچه قصد دارید کارشناسان او‌رژانس اجتماعی را از کودک آزاری مطلع کنید ابتدا باید با خط 123 تماس بگیرید. در این مرحله کارشناسان بررسی اولیه را انجام می‌دهند، زیرا هر موردی به آنها مربوط نمی‌شود. افزون بر این برخی موارد نیاز به حضور تیم‌های اورژانس اجتماعی در محل حادثه ندارند، امااگر کارشناس این مرکز تشخیص دهد که پرونده نیاز به مداخله تیم‌های او‌رژانس اجتماعی دارد، اطلاعات در اختیار تیم‌های سیار قرار می‌گیرد.

با توجه به این‌که در این مرکز فقط پنج کابین برای پاسخگویی به تماس‌ها وجود دارد، شهروندان باید توجه داشته باشند از برقراری تماس‌های غیرضروری با این مرکز خودداری کنند زیرا هر لحظه ممکن است کودکی به مشاوره کارشناسان این مرکز نیاز پیدا کند.

آزادواری می‌گوید: ابتدا بازدید اولیه انجام می‌شود تا درستی ادعا مشخص شود، زیرا در بین گزارش‌هایی که به ما ارائه می‌شود، مواردی وجود دارد که در آنها کودک آزاری صورت نگرفته است. به عبارت دیگر بیشتر این موارد غفلت است. به همین دلیل با دادن مشاوره اولیه و ارائه راهکار، مشکل کودک برطرف می‌شود، اما در برخی مواقع کودک واقعا مورد آزار قرار می‌گیرد به این شکل که یکی از اعضای خانواده نمی‌خواهد قبول کند عمل او کودک آزاری است و باید از آن دست بردارد.

در چنین پرونده‌هایی کارشناسان اورژانس اجتماعی به دادسرا رفته و برای رسیدگی به پرونده، دستور قضایی تهیه می‌کنند، به این شکل متهم به دادگاه احضار می‌شود. در این مرحله اگر متهم تعهد بدهد دست از کودک آزاری بردارد، به او فرصت داده می‌شود اما اگر مشخص شود خانواده صلاحیت نگهداری از کودک را ندارد با دستور قضایی، سرپرستی کودک از آنها گرفته می‌شود.

والدین معتاد در صدر کودک آزارها

به اعتقاد کارشناسان او‌رژانس اجتماعی، در بیشتر پرونده‌ها والدین معتاد هستند که صلاحیت نگهداری از فرزندان خود را ندارند. در این مواقع سازمان بهزیستی به چنین والدینی کمک می‌کند تا سلامت خود را به دست بیاورند. به این شکل که آنها را به مراکز ترک اعتیاد معرفی کرده یا اگر زن سرپرست خانوار باشند، برای تهیه مسکن مناسب به آنها کمک می‌کنند. به این ترتیب وقتی شرایط والدین بهتر شد، کودک به آنها بازگردانده می‌شود.

کارشناسان اورژانس اجتماعی سعی می‌کنند در منزل کودکان رفع مشکل کنند، زیرا به این شکل کودک دیگر از خانواده خود دور نشده و مشکل دیگری به مشکلات او اضافه نمی‌شود. بعد از کودکانی که قربانی اعتیاد والدین خود می‌شوند، این کودکان طلاق هستند که بیشتر مورد کودک آزاری قرار می‌گیرند، زیرا اغلب آنها ناپدری و نامادری نامناسبی دارند. بهتر است بدانید بعد از کودکان طلاق، خردسالانی قرار دارند که یکی از اعضای خانواده‌شان بیمار روحی ـ روانی است و از طرف او مورد آزار قرار می‌گیرند.

به گفته آزادواری بیشترین کودکانی که با سامانه 123 تماس می‌گیرند گروهی هستند که در مقطع ابتدایی مشغول به تحصیل هستند. وی درباره بیشترین تماس‌های گرفته شده از نقاط مختلف تهران یادآور می‌شود: شرق تهران بیشترین تماس‌ها را با سامانه 123 برقرار می‌کند.

امنیت جانی ندارند

سرپرست اورژانس اجتماعی بهزیستی شهید نواب صفوی درباره مشکلات مددکاران این مرکز بیان می‌کند: اگر ما صرفا کار خود را انجام دهیم مشکل زیادی نداریم، اما در برخی مواقع نیروی انتظامی و شهرداری، کارشان را گردن ما می‌اندازند.

وی به سختی‌های کار مددکاران اشاره کرده و ادامه می‌دهد: پیش آمده که مددکاران ما کتک خورده یا با چاقو به آنها حمله شده است به همین دلیل برنامه‌هایی را برای مجهز شدن مددکار‌ها به گاز اشک‌آور داریم.

آزادواری درباره نحوه همکاری دادسراها با مددکاران اورژانس اجتماعی می‌افزاید:اکنون در برخی دادسراها شعبه‌ای به پرونده‌های ما رسیدگی می‌کند، نکته‌ای که قاضی‌ها باید به آن توجه کنند این است که پدر و مادر‌ها بعد از مدتی به قضات مراجعه کرده و حکم برگشت کودک خود را به خانه می‌گیرند، در چنین مواردی بهتر است قضات نظر کارشناسان ما را بپرسند تا کودک دوباره مشکل پیدا نکند.