وارد بازار ارز نشوید ضرر می‌کنید

ولی‌الله سیف در گفت‌وگو با سایت رسمی بانک مرکزی افزود: عوامل بنیادین موثر بر سطح نرخ ارز،‌ همگی موید آن است که نوسانات افزایشی اخیر در بازار ارز پایدار نخواهد بود. برخی از نوسانات روزانه در بازار ارز صرفا ریشه در انتظارات، ‌شایعات و عوامل تکنیکی داشته و توسط عوامل بنیادین حمایت نمی‌شود. این گونه نوسانات نمی‌تواند پایدار باشد و پس از مدت کوتاهی تعدیل خواهد شد. در نتیجه اگر فعالان بازار ارز صرفا بر اساس این گونه عوامل وارد بازار ارز شده باشند،‌ زیان خواهند دید. وی اظهار کرد: محاسبات بانک مرکزی نشان می‌دهد متغیرهای عمده در بخش خارجی اقتصاد، فرصت کافی برای تعدیل حسب تغییر شرایط محیطی را داشته‌اند.

به نظر می‌رسد رفتار متغیرها به‌گونه‌ای اصلاح شده که بازار ارز کشور هم‌اکنون با اتکا به امکانات پایدار در حال حرکت است. صحت این تحلیل را می‌توان در حصول تدریجی توازن نسبی در تراز بازرگانی گمرکی (بدون نفت) کشور مشاهده کرد. پیش‌بینی منابع و مصارف ارزی کشور نیز این جمع‌بندی را تائید می‌کند.

به عبارت دیگر، ‌با روند افزایشی که صادرات غیرنفتی به خود گرفته و با بهبودی که در جریان درآمدهای نفتی و دسترسی به منابع ارزی در سال 1393 مشاهده می‌‌شود، انتظار می‌رود که تصویر حساب جاری و تراز پرداخت‌های کشور رو به بهبود باشد و فشار بر بازار ارز، در حال اصلاح و کاهش است.

سیف افزود: ارزیابی‌ها نشان می‌دهد جریان عرضه ارز در اقتصاد در حال تقویت است؛ و این روند مستمرا بهبود خواهد یافت. افزایش میزان صادرات نفت و گاز و نیز کاهش موانع در مسیر صادرات غیرنفتی کشور طی ماه‌های اخیر، ‌سبب شده است مجموع درآمدهای ارزی کشور با سیر قابل تداومی، افزایش یابد. صادرات در نتیجه ثبات نسبی بازار ارز و کاهش نسبی تورم،‌ در حال افزایش است و بنگاه‌های تولیدی و تجاری نیز افزایش تولید و فعال کردن ظرفیت‌های موجود را دنبال می‌کنند. به تبع آرامش نسبی ایجاد شده در اقتصاد، واردات گمرکی در حال افزایش است که با توجه به سهم مسلط مواد اولیه و اقلام واسطه‌ای در آن،‌ می‌توان به آثار مساعد آن بر نرخ رشد اقتصادی و کاهش فشارهای تورمی خوشبین بود.

رئیس‌کل بانک مرکزی با اشاره به تاثیر تفاهم‌نامه ژنو بر بازار ارز اظهار کرد: عملیاتی شدن بخش‌های مالی و بانکی تفاهم ژنو، امکان بهره‌گیری از منابع ارزی برای پوشش نیازهای وارداتی کشور را به نحو محسوسی افزایش داده است. این عوامل گشایش قابل توجهی در روابط کارگزاری بین‌المللی بانک مرکزی و بانک‌های کشور ایجاد کرده و برخی از مجاری نقل و انتقال ارز را مجددا فعال کرده است. در نتیجه، بانک مرکزی آمادگی دارد نسبت به تامین ارز مورد نیاز برای واردات کالاهای اساسی و دارو به صورت نامحدود اقدام کند و حسب نیاز دستگاه‌های متولی،‌ فرآیند تخصیص و تامین ارز را با سرعت و سهولت بیشتری پوشش می‌دهد.

بانک مرکزی به عدد خاصی دلبسته نیست

سیف تصریح کرد: بانک مرکزی از ثبات و آرامش بازار ارز و نیز پیش‌بینی‌پذیر بودن نرخ ارز برای فعالان اقتصادی حمایت می‌کند. بر این اساس، هر سطحی از نرخ برابری که در هر برهه‌ زمانی توسط متغیرهای بنیادین موثر در تعیین‌ نرخ ارز، حمایت شود،‌ سطح پایدار آن خواهد بود. بنابر این، بانک مرکزی به عدد و رقم خاصی دلبسته نیست و مضاف برآن، از نوسان نرخ ارز سودی نمی‌کند. بر اساس نص صریح قانون بودجه، ‌بانک مرکزی ارز دولت را با «نرخ روز ارز» خریداری کرده و معادل ریالی آن را به حساب‌های خزانه‌ واریز می‌کند. افزایش نرخ ارز در بازار غیررسمی نیز ارتباطی با درآمدهای بانک مرکزی و خزانه کشور ندارد.

وی افزود: در این چارچوب،‌ نوسانات محدود نرخ ارز نه تنها ‌پذیرفتنی است، بلکه یکی از ابزارهای تخلیه عدم تعادل‌ها در سطح اقتصاد کلان است. لیکن دامنه این نوسانات باید به‌قدری کوچک باشد که موجب ارسال علائم صرفه‌دار شدن سفته‌بازی بر ارز نشود و تعادل دیگر بازارها و ثبات قیمت‌ها را مختل نکند.

وی با اشاره به برنامه‌های بانک مرکزی برای هدایت بازار ارز، گفت: بانک مرکزی نوسانات روزانه این بازار را با دقت تمام رصد کرده و نسبت به نوسانات غیرمنطقی این بازار که ریشه در هیجانات،‌ اخبار و انتظارات دارد، حساسیت نشان داده و حتی در مواقع لزوم ممکن است مستقیما در بازار ارز دخالت کند. به منظور کنترل این نوسانات نامطلوب،‌ بانک مرکزی در تلاش است حسب منابع ارزی آزاد شده و ترمیم قدرت مداخله موثر خود در بازار ارز،‌ بر پوشش نیازهای ارزی کشور در مرکز مبادلات ارزی بیفزاید.

سیف افزود: بر همین اساس،‌ هزینه‌های تامین ارز در این مرکز تا حد قابل توجهی کاهش یافته و بر سرعت و سهولت امور افزوده شده است. بر اساس آخرین اطلاعات،‌ متوسط طول دوره انتظار تامین ارز در مرکز مبادلات ارزی به صورت محسوس کاهش یافته و با تداوم بهبود در جریان ورودی منابع ارزی، برنامه‌ریزی شده که تخصیص و تامین ارز در بازار رسمی ارز کشور در آینده نزدیک، با حداقل زمان و هزینه‌ صورت گیرد.

وی خاطر نشان کرد: همچنین، اصلاح ترازنامه بانک مرکزی و متناسب‌سازی سهم اجزای آن به منظور بهبود قدرت مداخله موثر در بازار ارز و کاهش آسیب‌پذیری‌های اقتصاد در این حوزه، در دستور کار بانک مرکزی بوده و اقدامات مطلوبی نیز در این زمینه صورت گرفته است.

در نتیجه، ‌با تداوم رعایت انضباط مالی، شفافیت و قانون‌مندی در سیاست‌های مالی و بودجه‌ای دولت از یکسو،‌ و تداوم سالم‌سازی در فضای اعمال سیاست‌های پولی و اعتباری در راستای مهار تورم و فراهم کردن بسترهای خروج اقتصاد از رکود از سوی دیگر،‌ انتظار طبیعی آن است که شاهد شرایط پایدار و کم‌نوسانی در بازار ارز باشیم و سرنوشت شرایط پایدار و باثبات ارز عمدتا تحت تاثیر عوامل بنیادین اقتصاد رقم زده شود. از این منظر،‌ انتظار می‌رود به مرور از سهم عوامل غیراقتصادی و زودگذر در ایجاد شرایط نوسانی در بازار ارز کاسته شود.