تلویزیون به عنوان وسیلهای ارتباطی و سرگرمکننده برای خانوادههای ایرانی در دهههای گذشته و اکنون وظایف خود را درباره خانوادههای ایرانی بهدرستی انجام داده و برنامههای ترکیبی و نمایشی مناسبی را با این موضوع تولید و پخش کرده که بیشتر آنها مورد توجه مردم و خانوادهها قرار گرفته است. این وظیفه صداوسیما البته در زمانهای مختلف بهشکلهای گوناگون به ظهور رسیده است. زمانی با پخش سریالها و زمانی دیگر با پخش مستندهای ویژه یا مسابقات علمی، فرهنگی و ورزشی.
سریالهای تلویزیونی با خاطرهسازی در ذهن مخاطبان چند نسل باقی میمانند و به مرور تبدیل به نوستالژی میشوند، همچنانکه سریالهای دهه 60 و 70 برای کسانی که در آن سالها مهمترین سرگرمیشان تلویزیون بود به آثاری به یادماندنی تبدیل شده است. خاطرات آن زمان و خاطرات پخش سریالهای مختلف که از شبکههای محدود آن دوران در ساعات خاص پخش میشد در میان جوانان و میانسالان پیش از دهه 70 وجود دارد تا آنجا که شاید کمتر خانواده ایرانی باشد که خاطرات پخش سریال سالهای دور از خانه، داستان زندگی، خانواده سبز و مستندهایی همچون رازبقا ، دیدنیها و... را فراموش کند.
تولید و پخش سریالهای خانوادهمحور با زیادشدن شبکههای تلویزیونی و البته تنوعپذیری مخاطبان این رسانه متفاوت از سالهای گذشته شده است و اکنون تلویزیون با تولید برنامههای مختلف علاوه بر آموزشهای لازم به اعضای خانواده از هر گروه سنی که باشند سریالها و برنامههای گفتوگومحور، ترکیبی و مسابقه نیز تولید میکند تا به وسیله آنها اعضای خانوادهها را دور هم جمع کرده و آنها را سرگرم نیز کند.
این امر را نیز نباید از نظر دور کرد که خانوادههای ایرانی با توجه به زیاد بودن وسایل ارتباطی از جمله شبکههای مختلف تلویزیونی، رادیویی، رسانههای مکتوب و دنیای مجازی از تنوع سلیقهای بیشتری برخوردار شدهاند که این تنوع سلیقه وظیفه برنامهسازان تلویزیونی را سنگینتر کرده است، چون با این تنوع وسایل ارتباطی و تنوع سلیقهای کمتر مواقعی خانوادهها برای تماشای یک برنامه تلویزیونی به دیدگاه واحد میرسند و یک برنامه تلویزیونی باید خیلی قوی و خلاقانه باشد که بتواند سلایق مختلف در یک خانواده را برای تماشای خود جلب کند.
این موضوع تفکر و توجه ویژه برنامهسازان تلویزیونی را میطلبد که البته در این میان معمولا سریالهای تلویزیونی میتوانند موفقتر عمل کنند و تعداد بیشتری از افراد یک خانواده را برای تماشای یک برنامه پای تلویزیون بنشانند. در ایام نوروز سریالهای «پایتخت 3»، «خوب، بد، زشت» و «روزهای بد به در» نشان داد که خانواده برای تلویزیون اهمیت زیادی دارد، اما برنامهای موفق میشود نگاه مخاطبان را به سمت خود جلب کند که داستانی تازه و ساختاری خلاقانه داشته باشد. وقتی تنوع شخصیت در یک سریال زیاد باشد، افراد مختلف از گروه سنی گوناگون به تماشای آن مینشینند و در چنین شرایطی است که یک سریال میتواند اعضای یک خانواده را دور هم جمع کند.
مجید احمدی / گروه رادیو و تلویزیون
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم