عربستان ، پایان زمامداری فهد

با تایید گزارش های مربوط به وخامت وضع جسمانی شاه فهد و درخواست رادیو و تلویزیون این کشور از مردم برای دعا جهت سلامت وی ، هم اینک توجه محافل سیاسی و رسانه ای جهان و منطقه ، به سمت تحولات مربوط به جانشینی وی و همچنین چالشهایی که عربستان سعودی به عنوان اصلی ترین کشور تولیدکننده نفت با آن مواجه خواهد شد ، معطوف شده است.
کد خبر: ۶۶۵۱۵

باید در نظر داشت هرچند مطابق سنت حاکم بر خاندان سلطنتی آل سعود ، روند جانشینی در این کشور ظاهرا با هیچ چالشی مواجه نبوده و با درگذشت شاه فهد ، برادر ناتنی وی ، شاهزاده عبدالله که از سال 1984 میلادی تا به حال به عنوان ولیعهد منصوب شده است ، خود به خود به منصب پادشاهی خواهد رسید ، با این حال ، باید به چند نکته مهم درباره این روند اشاره کرد که می تواند در هدایت تحولات سیاسی ریاض سهم بسزایی داشته باشد.
الف - شورای خاندان حاکم ، مطابق رسم و سنت به جا مانده از ملک عبدالعزیز ، بنیانگذار عربستان سعودی ، فرزندان بلافصل وی را به عنوان اصلی ترین نامزدهای تصدی پست پادشاهی و ولایت عهدی می شناسند و تا زمانی که فرزندان عبدالعزیز در قید حیاتند ، فرصت به نوه های وی و فرزندان امرای فعلی خاندان حاتم برای تصدی این پستها نخواهد رسید.
از این رو ، مطابق این رسم و قاعده ، شاهزاده عبدالله ، هر چند منصب ولیعهدی را دارد ، با این حال برای ارتقاء به منصب پادشاهی ، به نظر اجماعی و تاییدی شورای خاندان حاکم نیاز دارد که به موقع و پس از اعلام درگذشت شاه فهد ، به برگزاری اجلاس غیرعلنی خود و تعیین شاهزاده عبدالله به عنوان شاه بعدی عربستان اقدام خواهد کرد.
ب - خاندان حاکم دو جناح عمده دارد که متاثر از رقابت های درونی فرزندان ناتنی ملک عبدالعزیز هستند.
با این حال ، شاه فهد و چند برادر تنی وی ، از جمله سلطان ، وزیر دفاع و مرد شماره 3 در سلسله مراتب قدرت این کشور جزو جناح سدیری ها محسوب می شود و در مقابل او ، شاهزاده عبدالله ، ولیعهد و برادرش که معاون وی در گارد ملی عربستان است ، جناح دیگر را تشکیل می دهند.
از این رو، در صورتی که شاهزاده عبدالله از سوی خاندان حاکم به مقام پادشاهی برسد ، بلافاصله سلطان ، به عنوان ولیعهد معرفی خواهد شد.
همین جا باید یادآوری کرد ، وی باید از سوی پادشاه منتخب معرفی شود ، نه خاندان حاکم.
از این رو احتمال دارد در چارچوب همین رقابت ها ، برادران سدیری درصدد برآیند ، عبدالله را دور زده و سلطان را به عنوان پادشاه معرفی کنند.
ج - شاه فهد ، عبدالله ، سلطان ، سلمان و دیگر برادران آل سعود ، همگی بیش از 70 سال دارند ، از این رو بتدریج مبحث مربوط به اقتدار یافتن فرزندان آنان برای به دست گرفتن مناصب کلیدی ، قوی تر می شود.
البته هنوز گزارشی از تمایل نوه های ملک عبدالعزیز برای تصاحب چنین پستهایی به دست نرسیده است.
با این حال چنانچه این مبحث مطرح شود ، فرزندان شاه فیصل ، ازجمله سعود الفیصل ، از اولویت و تقدم برخوردارند.
د - درگذشت شاه فهد ، در اوضاعی ناخوشایند برای عربستان اتفاق می افتد.
از یک سو این کشور با اعلام جنگ القاعده که توانسته دهها خارجی مقیم عربستان را ترور و به ادارات دولتی حمله کند ، مواجه شده و از سوی دیگر ، درخواست های درونی برای اصلاح سیستم سیاسی و کاهش اختیارات خاندان حاکم ، بالا گرفته است و بعلاوه دستگاه رسمی دینی وهابیت دچار انشعاب درونی میان سلفی های نوگرا و سنت گرا شده است.
به این موارد باید فشارهای مستمر امریکا برای ایجاد تغییرات درونی در سیستم سیاسی و باز شدن فضای سیاسی را نیز افزود.
در چنین اوضاعی ، هرگونه بروز ناثباتی و نااستواری سیاسی در این کشور ، پیامدهای مستقیمی بر اوضاع سیاسی و اقتصادی منطقه و جهان بر جای خواهد گذاشت.
حال باید دید چگونه سعودی ها می توانند این اوضاع را پشت سر بگذرانند.

یوسف غروی قوچانی
newsQrCode
ارسال نظرات
مدرسه فراتر از نمره

در گفت‌وگوی اختصاصی روزنامه «جام‌جم» با معاون آموزش متوسطه وزیر آموزش‌وپرورش عنوان شد

مدرسه فراتر از نمره

نیازمندی ها