شکوفایی اقتصادی با سمت و سوی فرهنگ اسلامی

ریشه‌های این نامگذاری

علت این نامگذاری را باید در چند مورد جستجو کرد:

1 ـ کشور در حال جنگ اقتصادی و جنگ فرهنگی با دشمن است.

2 ـ گرایش به بیرون در اقتصاد و رخنه دشمن به حوزه فرهنگی کشور دو آسیب جدی این دو حوزه است.

3 ـ تلاش دولت‌های گذشته در جهت تحول اقتصادی و واگذاری اقتصاد به مردم نیمه‌تمام مانده است.

4 ـ کج‌فهمی‌ها و گرایش‌های لیبرالی در حوزه فرهنگ در سال گذشته آسیب‌های خطرناکی به فرهنگ کشور وارد کرده است.

5 ـ حل مشکلات دو حوزه اقتصاد و فرهنگ بدون عزم ملی همه مسئولان و مردم میسر نیست.

6 ـ تنها مدیریت پاسخگو و توانا برای موفقیت در جنگ در دو حوزه اقتصاد و فرهنگ با دشمن مدیریت جهادی است.

بنابراین علل نامگذاری سال جدید تا اندازه‌ای معلوم است.

چرا فرهنگ بر اقتصاد تقدم دارد؟

با وجود این که اقتصاد نقش تعیین‌کننده‌ای در آینده کشور دارد، ولی فرهنگ به تعبیر رهبر معظم انقلاب از اقتصاد مهم‌تر است؛ زیرا اگر فرهنگ ملت درست شود همه مسائل آن کشور حل و درست می‌شود. اگر بخواهیم قناعت و صرفه‌جویی و جلوگیری از اسراف و تبذیر و ... تجملات و عقل معاش در زندگی جامعه پیاده شود کار فرهنگی نیاز دارد.

اگر بخواهیم همه برنامه‌های کشور در عرصه‌های گوناگون ما را به جامعه‌سازی و دولت‌سازی اسلامی برساند، نیاز به کار فرهنگی مقتدرانه داریم. بنابراین در نظام‌های ارزشی مثل جمهوری اسلامی این فرهنگ است که باید به سیاست یا اقتصاد خط بدهد، اگرچه حتی ممکن است بنا به ملاحظات و مصلحت‌هایی تقدم رتبه‌ای را به سیاست و اقتصاد بدهیم، اما تقدم ارزشی از آن فرهنگ و مولفه‌های مربوط به آن است.

رهبر معظم انقلاب اسلامی در شعار سال 93 تحقق اقتصاد مقاومتی را به طور ظریف در تغییر نگاه مردم به چگونگی توانمندی‌های خود دانستند، یعنی اگر در باورهای فرهنگی مردم این واقعیت نهادینه شود که ظرفیت‌ها و توانایی‌های خود را بشناسند و به آن اعتماد کنند، می‌توانند در اقتصاد نیز به قدرت و اقتدار لازم دست یابند.

شاید علت دیگر تقدم فرهنگ بر اقتصاد نیز این باشد که سال‌هاست اقتصاد لیبرال سرمایه‌داری حاکم بر جهان از طریق تغییر در نگاه فرهنگی ملت‌ها، آنها را به سوی مصرف‌گرایی و استفاده از محصولات و اجناس وارداتی شرکت‌های چندملیتی غرب سوق داده یعنی مشکلات اقتصادی امروز ما و جهان از طریق سلطه فرهنگی غرب به وجود آمده است. بنابراین اگر فرهنگ دینی و اسلامی به حرکت‌های اقتصادی، اداری، اجتماعی، علمی و... سمت و سو و جهت صحیح ندهد این عرصه‌ها نمی‌تواند زمینه تعالی انسان را در جامعه اسلامی فراهم سازد؛ زیرا در اندیشه اسلامی علم بر ثروت برتری دارد.

کدام اقتصاد مورد نظر رهبری است؟

آنچه از سخنان رهبر معظم انقلاب در قبل از سال جدید و بعد از نوروز می‌توان استنباط کرد این است که اقتصاد مورد نظر رهبری، اقتصاد مقاومتی است.

معظم‌له راه نجات کشور را اقتصاد مقاومتی می‌دانند، اقتصاد مقاومتی متکی بر ظرفیت‌های داخلی است، اقتصاد مقاومتی خنثی‌کننده تحریم‌های دشمن است، اقتصاد مقاومتی اصلاح‌کننده الگوی مصرف است، اقتصاد مقاومتی منشأ تحول در نظام اقتصادی است، با اقتصاد مقاومتی می‌توان قدرت نظام اسلامی را در زمینه حل مشکلات اقتصادی به همه دنیا نشان داد.

اقتصاد مقاومتی وابسته به نفت نیست، اقتصاد مقاومتی درست مصرف کردن و باکیفیت خوب تولید کردن است.

با اقتصاد مقاومتی اقشار ضعیف و محروم از فقر نجات پیدا کرده و به رفاه نسبی دست می‌یابند، با اقتصاد مقاومتی می‌توان در برابر تحریم‌های دشمن ایستاد.

عزم ملی موتور محرک

عزم ملی که همان «خواستن» و «توانستن» در وجود تک‌تک آحاد ملت است، موجب می‌شود منافع جامعه و مردم بر منافع شخصی و گروهی و جناحی اولویت پیدا کرده و در نتیجه منافع ملی و کلان بر منافع خرد و مقطعی ارجحیت پیدا کند.

عزم ملی، انرژی مردم و قوای کشور را متراکم و متمرکز نموده و در مسیر تحقق هدف نظام جهت می‌دهد و در برابر این عزم ملی هیچ مانعی نمی‌تواند مقاومت کند و هیچ قوه‌ای نمی‌تواند ساز ناسازگاری با عزم ملی بنوازد.

موتور عزم ملی به علت اتصال به قدرت شگرف ملت و قوای کشور پیش‌برنده امور در مسیر مورد نظر مدیریت کلان کشور خواهد بود.

مدیریت جهادی

در شرایطی که ما در جنگ اقتصادی و جنگ نرم فرهنگی با دشمن هستیم و همه مردم و دستگاه‌ها با عزمی ملی در این جنگ و مقابله حضور خواهند یافت، بی‌تردید بدون مدیریت جهادی که امتحان خود را در هشت سال دفاع مقدس داده و کارایی خود را به اثبات رسانده نمی‌توان این روند را مدیریت کرد زیرا در مدیریت جهادی است که:

ـ به مشکلات اقتصادی مردم کارشناسانه و مدبرانه نگاه شده و نیازهای ضروری آنان شناسایی می‌شود.

ـ ظرفیت‌ها و توانمندی‌های داخلی شناسایی و تقویت شده و از واردات کاسته و صادرات افزایش می‌یابد.

ـ تمام ابزارهای فرهنگی کشور برای تشویق مردم به مصرف صحیح محصولات و تولیدات داخلی به کار برده می‌شود.

ـ امنیت اقتصادی برای سرمایه‌گذاران در اقتصاد داخلی فراهم شده و بنگاه‌های اقتصادی خرد برای افزایش تولید حمایت می‌شوند.

ـ بهره‌وری افزایش یافته و قوانین در جهت تولید و کارآفرینی تسهیل و اصلاح و ضمن سرعت عمل در حل و فصل مشکلات اقتصادی از شتاب‌زدگی در تصمیمات کلان خودداری می‌شود.

ـ در مدیریت جهادی مردم نقش اول را داشته و توجه به مناطق محروم و برقراری عدالت اجتماعی در اولویت است.

بنابراین شعار سال 93 نقشه راه پیروزی و موفقیت ملت ایران در این برهه حساس از حیات سیاسی و اقتصادی و فرهنگی کشور است که باید با تمام توان در جهت تحقق عملی آن کوشید.

دکتر حمیدرضا ترقی / جام‌جم