قانون تجارت گونه‌های کمیاب در انتظار بازنگری

گونه‌های مختلف جانوری برحسب اهمیت و این‌که تا رسیدن به مرحله انقراض چقدر فاصله داشته باشند، در یکی از فهرست‌های سه‌گانه ضمیمه‌های این کنوانسیون ثبت شده و تجارت آنها براساس مقررات تحت کنترل قرار می‌گیرد. بخش‌های مربوط به حفاظت از حیات‌وحش و پارک‌های ملی و امور شکار و صید، تحت کنترل سازمان محیط‌زیست ایران است. از وقتی ایران به عنوان عضو این کمیسیون پذیرفته شد، سازمان حفاظت محیط‌زیست ایران به عنوان مرجع ملی تعیین شده و به عنوان مدیر اجرایی با این کنوانسیون در ارتباط بوده است.

ممکن است بعضی گونه‌ها که در ایران کمیاب یا جمعیت آنها رو به کاهش است و باید تحت حفاظت و کنترل قرار گیرد، در فهرست ضمیمه‌های این کنوانسیون قرار نگرفته باشد یا برعکس ممکن است گونه‌هایی از جانوران وحشی که اسامی آنها در فهرست ضمیمه‌های این کنوانسیون آورده شده است، در ایران مورد حمایت نباشد.

درباره شنگ یا سمورآبی نیز چنین شرایطی وجود دارد. این گونه براساس ضمایم کنوانسیون تجارت گونه‌های گیاهی و جانوری در خطر انقراض، در فهرست ضمیمه‌های این کنوانسیون قرار گرفته و برهمین اساس تجارت آن بشدت تحت کنترل و نظارت است. گرچه براساس فهرست اتحادیه جهانی حفاظت از طبیعت و منابع طبیعی، شنگ گونه‌ای است که به عنوان یک گونه جانوری آسیب‌پذیر معرفی می‌شود، اما براساس مصوبه شورای عالی حفاظت محیط‌زیست ایران در چارچوب ماده سه قانون شکار که صید پستانداران ایرانی را از دیدگاه حفاظتی به چهار گروه تقسیم‌بندی می‌کند، شنگ از گونه‌های غیرحمایت شده در ایران است و این موضوع نشان‌دهنده نبود اطلاعات و آگاهی کافی درباره این گونه در ایران است.

بررسی قوانین و مقررات کشورهای مختلف و همچنین معاهدات و پیمان‌های بین‌المللی نشان‌دهنده این حقیقت است که برخلاف برخوردهایی که بین انسان‌ها و این گونه در محدوده پراکنش آن وجود دارد، حفاظت از آن بسیار مورد توجه است و در نتیجه به نظر می‌رسد مهم‌ترین کار برای حفاظت از این گونه در ایران، بازنگری در قوانین و مقررات موجود ایران در راستای حفاظت از آن باشد.