سرنوشت روابط سوریه و لبنان

اکنون با خروج کامل نیروهای سوری از خاک لبنان و اعلام رسمی این موضوع از سوی مقامات دمشق به دبیرکل سازمان ملل ، این پرسش مطرح می شود که آینده روابط دو کشور چه خواهد شد و آیا این خروج برمناسبات دیرینه این کشور تاثیری برجای خواهد گذاشت؛

کد خبر: ۶۳۹۵۷

در پاسخ به این پرسش باید گفت فضای سیاسی لبنان در دوره ورود نیروهای سوری به این کشور با زمان فعلی ، متفاوت و غیرقابل مقایسه است . در آن روز نیروهای چپگرا با رهبری کمال جنبلاط و چریکهای فلسطینی تحت رهبری یاسر عرفات ، نایف حواتمه و جورج حبش ، جبهه پولادینی را در قبال نیروهای فالانژ تحت رهبری پیرجمایل و کمیل شمعون که از سوی فرانسه و اسرائیل حمایت می شدند ، ایجاد کرده بودند و در این میان نیروهای جنبش امل تحت رهبری امام موسی صدر، در موضع بیطرفی قرار داشتند. ورود نیروهای سوری زمانی صورت گرفت که رزمندگان چپگرا با کمک فلسطینی ها، سنگرهای مارونی های مسیحی را یکی پس از دیگری به تسخیر خود درآورده و می رفتند تا معادله سیاسی و نظامی لبنان را مستعد بروز بحران بین المللی و ورود نیروهای خارجی کنند. مداخله سوری ها ، اما با درخواست دولت لبنان و برخی از نیروهای ملی صورت گرفت و سپس با درگیر شدن عمیق فلسطینی ها در آتش بحران داخلی لبنان ، اتحادیه عرب نیروهایی را به منظور نظارت و حفظ آتش بس میان دو گروه متخاصم اعزام کرد که نیروهای سوری هسته اصلی این نیروها را تشکیل می دادند. اما اکنون وضع بکلی فرق کرده است . نیروهای چپگرا کاملا از صحنه نظامی رخت بربستند و فلسطینی های مسلح از لبنان خارج شدند و در عین حال مارونی های مسیحی (فالانژها) متحمل بیشترین ضرر و زیان شده و بکلی از صحنه تحولات رانده شدند. در عوض حزب الله لبنان به عنوان بزرگترین گروه سیاسی و نظامی لبنان مطرح گردید و در کنار آن جنبش امل نیز به عنوان بازوی دیگر شیعیان اهمیت خود را حفظ کرد. اما آنچه باعث خروج نیروهای سوری از لبنان شد ، به این تحولات ربطی نداشته است . در واقع مداخله سازمان ملل و تصویب قطعنامه 1559 و فشارهای فزاینده امریکا و فرانسه و بویژه ترور رفیق حریری دست به دست داد تا سوری ها که شاهد تحولات ژرف در کشور همسایه خود یعنی عراق بودند، به طور شتاب زده به خروج نیروهایشان مبادرت ورزند. این امر ، اما تاثیری بر حزب الله به عنوان اصلی ترین متحد سوریه در لبنان نخواهد داشت زیرا مقبولیت گسترده آن در سطح مردم و دولت ، محافل خارجی را فعلا از هر گونه اعمال فشار علیه این تشکیلات انقلابی منصرف کرده است . بی شک هیمنه سیاسی سوریه بر لبنان به دلیل ارتباطات گسترده آن با محافل سیاسی در میان بخشی از مسیحیان ، دروزی ها و مسلمانان شیعه و سنی ، همچنان پا برجا خواهد بود. شاید بتوان گفت صرفا جناح رانده شده مارونی های مسیحی است که به ابراز خوشحالی نسبت به خروج قوای سوریه مبادرت ورزیده است و دیگران از جمله ولید جنبلاط یکی از رهبران اصلی معارضان لبنانی با اطلاع از این موضوع که سوریه دارای پیوندهای قوی با تحولات داخلی لبنان است ، ابراز خوشحالی را در این زمینه نامناسب و بی ربط می دانند.