مناظره کارشناسان بر سر قیمت بنزین

به گزارش خبرنگار ما، در برنامه دیروز مناظره جعفر قادری عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس، جمشید پژویان کارشناس اقتصادی، سجاد حسینی‌نیا کارشناس سیاستگذاری انرژی، پویا جبل‌عاملی کارشناس اقتصادی و علی دینی ترکمانی اقتصاددان حضور داشتند؛ البته در مناظره دیروز باز هم خبری از حضور نماینده دولت نبود و اقتصاددانان در غیاب نماینده پاسخگوی قوه مجریه به بیان نقطه‌نظرات خود در این خصوص پرداختند.

قیمت حامل‌های انرژی باید افزایش پیدا کند

جمشید پژویان، کارشناس اقتصادی و موافق افزایش شدید و یکباره قیمت بنزین به عنوان نخستین نفر پشت تریبون رفت و اظهار کرد: باید قبول کنیم که قیمت حامل‌های انرژی دچار اختلال شده است و این امر به سبب ثابت نگه داشتن قیمت‌ حامل‌های انرژی در یک دوره طولانی است.وی افزود: حداقل طی سه تا چهار سال گذشته کمتر کسی را می‌شناسم که مخالف باشد قیمت حامل‌های انرژی افزایش پیدا کند.این کارشناس اقتصادی اضافه کرد: افزایش قیمت حامل‌های انرژی باید به‌گونه‌ای باشد که مجموعه سیاست‌های اقتصادی به‌طور همگون با آن اجرا شود؛ هدف اصلی از اصلاح قیمت‌ها این است که کارایی به تولید برگردد و هزینه تولید و خدمات کم شود.

قیمت پایین بنزین خلاف رفاه مردم است

پویا جبل‌عاملی، کارشناس و موافق افزایش شدید و یکباره قیمت بنزین دومین نفر بود که پشت تریبون قرار گرفت و گفت: من هم به عنوان مصرف‌کننده دوست دارم قیمت بنزین ارزان شود، اما مهم این است که هزینه‌ای که برای قیمت‌های واقعی می‌دهیم بیشتر از قیمت واقعی بنزین است.

وی با بیان این ‌که باید قیمت بنزین را به سمت قیمت واقعی سوق داد، تصریح کرد: منطق این ‌که قیمت بنزین را پایین نگه داریم، غلط است. این که بگوییم تمام کالاها در اقتصاد ایران مجانی شود، نادرست است.

جبل‌عاملی ادامه داد: قیمت غیرواقعی پایین برای بنزین دقیقا خلاف رفاه شهروندان است. اگر بخواهیم رفاه شهروندان را افزایش دهیم باید سازوکار بازار را فعال کنیم و دست دولت کوتاه شود.وی افزود: وقتی قیمت بنزین به صورت غیرواقعی پایین نگه داشته شود، جلوی بسیاری از خدمات رفاهی که باید به مردم ارائه شود گرفته خواهد شد.

سجاد حسینی‌نیا به عنوان سومین سخنران با اشاره به این‌ که بررسی‌ها نشان داده در دو دهه اخیر سیاست صرفا قیمتی نتوانست مصرف را کنترل کند، اظهار کرد: از زمانی که برای بنزین کارت سوخت در نظر گرفته شد شاهد کاهش مصرف بودیم و زمانی که گام نخست هدفمندی یارانه‌ها اجرا شد کاهش مصرف سرعت بیشتری گرفت.

این پژوهشگر انرژی ادامه داد: دولت می‌تواند سهمیه‌های فعلی را حفظ و از افزایش تورم جلوگیری کند، اما در مقابل نرخ بنزین آزاد را افزایش دهد تا بتواند درآمد خود را حفظ کند.

علی دینی‌ترکمانی به عنوان چهارمین سخنران با اشاره به این ‌که بنده مخالف افزایش شدید و یکباره قیمت بنزین هستم، اظهار کرد: شوک‌های قیمتی فقط در مقاطعی که لازم است و ضرورت آنها در اقتصاد کشور ایجاد می‌شود از سوی مسئولان اجرا می‌شود، اما نباید این سیاست را ما هر ساله انجام دهیم.

وی ضمن بیان این که اقتصاد ایران اکنون شبیه یک خودرو با ایرادات فراوان است، تصریح کرد‌: تا زمانی که نتوانیم موتور خودرو را تعمیر و آن را برای چرخه فعالیت خود بکار گیریم، نمی‌توانیم تصمیمات دیگر را اجرایی کنیم.

جعفر قادری، عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس که به عنوان مخالف افزایش یکباره قیمت بنزین پشت تریبون قرار گرفت، اظهار کرد: می‌توان هم از روش‌های قیمتی و هم از روش‌های غیرقیمتی استفاده کرد، اما اگر بخواهیم از روش‌های قیمتی صرف استفاده کنیم، به افزایش تورم منجر می‌شود.

وی افزود: با جایگاهی که سوخت در تولید کشور دارد در صورت افزایش یکباره قیمت‌ها همزمان با تورم، رکود هم به‌وجود می‌آید و باعث می‌شود در یک دور باطل گرفتار شویم.

قادری با تاکید بر این‌ که قیمت‌های سوخت و از جمله بنزین باید به صورت تدریجی افزایش یابد و این افزایش تدریجی در مجموع باید بیش از نرخ تورم باشد، گفت: می‌توان از طریق افراد پردرآمد این هزینه را تامین کرد به طوری که از خودروهای گرانقیمت عوارض گرفت و ظرفیت‌هایی مثل CNG ایجاد کرد تا تاکسی‌ها و وانت‌بارها به جای مصرف زیاد بنزین CNG مصرف کنند.

بخش دوم مناظره

در ابتدای بخش دوم مناظره تلویزیونی، علی دینی ترکمانی اظهار کرد: با افزایش قیمت بنزین و حامل‌های انرژی مشکلات بنزین حوزه ترافیک حل نخواهد شد.

در همین ارتباط پژویان در پاسخ به پرسش مجری برنامه برای ارائه راهکاری به دولت فعلی در مورد قیمت بنزین، گفت: بدیهی است که کالاهای وابسته به حامل‌های انرژی از سوی دولت قیمت‌گذاری می‌شود زیرا در زمانی که مکانیسم بازار نداریم باید هماهنگ با قیمت‌های نسبی این قیمت‌ها اصلاح شود.

در ادامه بحث حسینی نیا با اشاره به وجود سناریوهای بنزین 1100 و 1800 تومانی دردولت تصریح کرد: باید توجه داشت که افزایش قیمت بنزین برای افراد مرفه و پولدار جامعه ضرری نخواهد داشت و تنها قشر ضعیف مورد اذیت قرار می‌گیرند.

در ادامه جبل عاملی بیان کرد: اگر اجازه می‌دادید مکانیسم بازار قیمت‌ها را تعیین می‌کرد این مسائل رخ نمی‌داد و معتقدم تورمی که در کشور به وجود‌ آ‌مد به دلیل افزایش قیمت بنزین نبوده است.

قادری نیزدر واکنش به پ‍ژویان گفت: درست است دولت با افزایش واردات سعی کرد بخش عرضه را پاسخ دهد، اما در مقابل تولید داخل را زمین زدید.

ترکمانی اظهار کرد: در سه سال گذشته دولت و مجلس بر این باور بود که قیمت منطقه‌ای بنزین 70 سنت است و دلار نیز یکهزار تومان بنابراین نرخ واقعی بنزین را 700 تومان در نظر گرفت، اما اکنون که قیمت دلار به 3000 تومان افزایش یافته به دنبال این است که با همان فرمول قیمت بنزین را تعیین کند.

قادری با تاکید بر این‌که همه مشکلات با تعدیل قیمت درست نمی‌شود، گفت: اگر سیاست‌های مالیاتی، پولی، تجاری و دیگر سیاست‌های اقتصادی درست نباشد به آنچه که می‌خواهیم، نمی‌رسیم.در ادامه مناظره پژویان در مورد سیاست افزایش قیمت بنزین برای ماشین‌های گران‌قیمت اظهار کرد: در مجموع، سیاست تبعیض قیمتی چندان کارآمد نیست.وی افزود: یکی از شروط اجرای سیاست تبعیض قیمتی این است که حد و حدودی برای خودروهای ارزان و گران تعریف کنیم.

جعفر قادری در پاسخ به این پرسش که چرا افزایش 38درصدی تعیین شده برای قیمت حامل‌های انرژی در بودجه 92 اجرایی نشد و مجلس در این باره اقدامی انجام نداد، گفت: به نظر می‌رسد دولت جدید نسبت به اجرای قانون هدفمندی یارانه‌ها و اصلاح قیمت حامل‌های انرژی جدی نیست.

وی در خصوص تبصره پیشنهادی دولت برای منابع هدفمندی یارانه‌ها گفت: به نظر می‌رسد مجلس پیشنهاد 64 هزار میلیارد تومانی را با تعدیل‌هایی تصویب کند.

وی تصریح کرد: بنابراین اگر برای تحقق این درآمد نیازمند رشد 82 درصدی قیمت حامل‌های انرژی باشیم به نظر می‌رسد بار اصلی این افزایش بر دوش بنزین است.

در این مناظره جمعی سوالی از پنج نفر شرکت‌کننده در مناظره درخصوص نرخ بنزین برای سال 93، پرسیده شد.

علی دینی‌ترکمانی در پاسخ به این پرسش، گفت:‌ با توجه به شرایط خوب ایجاد شده نباید نرخ بنزین افزایش چشمگیری داشته باشد و باید با تعدیل مناسبی فروخته شود.

پژویان نیز تصریح کرد: باید تابعی از تقاضا و کشش‌پذیری جامعه بررسی شود تا نرخی برای آن برآورد کند.

جبل‌عاملی نیز در باره نرخ بنزین در سال 93، گفت: در شرایط فعلی باید تابعی از تقاضا وجود داشته و مبنای علمی تعیین شود. چیزی حدود هزار تا 1500 تومان امکان تعدیل نرخ وجود دارد.

براساس این گزارش، براساس رای افراد حاضر در استودیو، جمشید پژویان و علی دینی‌ترکمانی برای حضور در مناظره دونفره انتخاب شدند.

پژویان در این بخش گفت : دولت باید برای سال 93 قیمت حامل‌های انرژی را یکباره افزایش دهد و در کنار افزایش قیمت حامل‌های انرژی حتما یارانه نقدی را که به مردم پرداخت می‌کند نیز باید بالا برود، اما این افزایش یارانه نقدی نباید برای تمام مردم باشد.

علی دینی‌ترکمانی در واکنش به صحبت‌های پژویان اظهار کرد: اگر به یکباره قیمت‌ بنزین را افزایش دهیم، اثرات بدی در اقتصاد می‌گذارد.

وی با اشاره به این ‌که افزایش یکباره قیمت در نهایت به افزایش دستمزد منجر می‌شود، تصریح کرد: این چرخه افزایش دستمزدها در نهایت به افزایش تورم در اقتصاد منجر خواهد شد.

وی گفت: به نظر من قیمت بنزین آزاد برای سال 93 باید بین هزار تا 1400 تومان باشد.

در پایان مناظره نیز نتایج رای بینندگان برنامه به پرسش برنامه اعلام شد.

پرسش نظرسنجی برنامه مناظره این بود: آیا موافقید با حفظ نرخ سهمیه‌ای، قیمت بنزین خودروهای گرانقیمت و پرمصرف افزایش پیدا کند؟ که 86 درصد از شرکت‌کنندگان در این نظرسنجی موافق و 14 درصد مخالف آن بودند.