حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
حاشیه خبر
وقف نامهای برای گردهمایی ثروتمندان شهر
«وقف» فرآیندی است در جهت محقق کردن آرزوهای انسان مبنی بر داشتن حیات جاودانه. مسلمانان با وقف کردن بخشی از اموالشان به این آرزو جامه عمل میپوشانند و زمینهای فراهم میسازند تا نامشان فراموش نشود. وقتی نام «وقف» به میان میآید ذهنها سمت مسائل و گرفتاریهای محرومان میرود و این توقع ایجاد میشود که با درآمدهای حاصل از موقوفات گرهی از مشکلات آنان باز شود، ولی جالب است بدانید که همیشه در بر این پاشنه نمیچرخد. یکی از مصادیق وقف، وقف های متفاوت متعلق به «صاحب دیوان» است که در شهر مشهد با عنوان «ناهار اغنیا» از آن یاد میکنند.
در هفته وقف که چند روزی از آن میگذرد (نهم تا پانزدهم دی ماه) دوباره بحث در باره این وقف جنجالی بر سر زبانها افتاد و موافق و مخالف در فضای مجازی اینترنت نظرشان را درباره ماجرای «ناهار اغنیا» مطرح کردند. در این مراسم، جمعی از ثروتمندان و صاحب منصبان شهر مهمان سفرهای بسیار رنگین میشوند و محرومان و متوسطان جامعه از این نعمت محروم هستند. در وقفنامه آقای صاحب دیوان آمده است: «روز سوم شعبان یعنی تولد امام حسین (ع)، بخشی از درآمد موقوفه را در تالار تشریفات آستان قدس رضوی از بهترین خوراکها و نوشیدنیهای فصل انتخاب کنید و از تجار و بازرگانان و حاکمان و اعیان و اشراف دعوت کنید تا در جلسه بیایند و واعظ شهیری را بیاورید تا در این جمع سخن بگوید.»
در وقفنامه قید شده غذاها هفت رقم شامل سوپ، دو رقم برنج، کوکوی شیرین، سالاد، گوشت و یک رقم خورش و از مرغوبترین مواد خوراکی تهیه شده باشد. برای روشن شدن موضوع به سراغ عبدالرضا اصغری، معاون امور حقوقی موقوفات آستان قدس رضوی میروم و از او میخواهم درباره جزئیات این وقف توضیح دهد. او با اشاره به این که موقوفه «صاحب دیوان» به 200 سال پیش برمیگردد، میگوید: «مراسم اشاره شده در سوم شعبان هر سال در تالار شیشهای یا تشریفات حرم رضوی برگزار میشود. فرد واقف که صاحب دیوان نام دارد املاکی در انابد کاشمر دارد که ما 8 درصد درآمدهایش را صرف مراسم نیمه شعبان میکنیم. بقیه درآمد هم در جهت کمک به ایتام، ساخت اماکن متبرکه و موارد دیگر صرف میشود.»
اصغری درباره تعداد مهمانهای دعوت شده توضیح میدهد: «موقوفه یک زمین کشاورزی است و درآمدش بستگی به نزولات جوی و چیزهای دیگر دارد. ما نمیتوانیم موقوفه را بدهکار کنیم. هر سال بر اساس آنچه به دست آمده است تعداد مهمانها را تعیین میکنیم. ممکن است یک سال هزار نفر مهمان متمول داشته باشیم و سال دیگر 1500 نفر.»
شنیدهها حاکی از آن است که مراسم ناهار اغنیا جزئیات زیادی دارد. مهمانها ابتدا در نماز جماعت شرکت میکنند، روضه امام حسین (ع) میخوانند؛ سپس پای صحبت سخنران مینشینند و بعد برای صرف ناهار آماده میشوند. درباره این که انگیزه واقف از این کار چه بوده، حرف و حدیث بسیار است. معاون امور حقوقی موقوفات آستان قدس رضوی که یکی از برگزارکنندگان این مراسم است، میگوید: «احتمالا دولتمردان و پولداران قبل از انقلاب کمتر به حرم مطهر امام رضا(ع) مشرف میشدهاند. شاید واقف میخواسته آنها را با آموزههای دین و فرهنگ وقف آشنا کند.
به هر حال ما باید امانتدار خوبی باشیم و بر اساس نیت واقف عمل کنیم. این اقدام او سرمایهداران را تشویق میکند که اموالشان را وقف کنند و از این جهت مفید است.» هر خبرنگاری مشتاق است یک بار هم که شده در این مراسم شرکت کند و ببیند ثروتمندان در جمعهای خصوصیشان چگونه رفتار میکنند.
از این مراسم میشود کلی سوژه دیدنی و شنیدنی شکار کرد. چه بسا ثمره این وقف متفاوت پیوستن چند نفر از حاضران به جمع واقفین باشد، ولی ظاهرا خبرنگاران حق شرکت در این برنامه را ندارند. در هر حال تنها راه باقیمانده این است که شما به عنوان یک خبرنگار آنقدر کار کنید که ثروتمند شوید و بلیت ورود به مراسم را به دست بیاورید؛ آرزویی که خیلی محال و دست نیافتنی به نظر میرسد .
* درآمد موقوفه از املاک واقف در روستای «انابد» کاشمر است.
احسان رحیمزاده / جامجم
گفت و گو
