نامه‌های مظفرالدین شاه خریده شد

علی ططری، مدیر مرکز اسناد کتابخانه مجلس شورای اسلامی با اشاره به بهبود نسبی وضع مالی این مرکز و از سرگیری خرید مجموعه‌های تاریخی به مهر گفت: بر همین اساس ما در ماه گذشته مجموعه‌ای از اسناد مهم با موضوع حزب رستاخیز و برخی از بروشورها و پوسترهای دوره نخست مجلس شورای ملی را خریداری کردیم.

وی از خرید یک مجموعه اسناد بی‌نظیر مربوط به دوره قاجار طی روزهای اخیر خبر داد و افزود: در جلسه هفته گذشته شورای سیاستگذاری و ارزشیابی منابع اسنادی مرکز اسناد کتابخانه مجلس، موضوع خرید مجموعه‌ای مشتمل بر 163 برگ سند تاریخی نظیر رقم، مصالحه‌نامه، مبایعه‌نامه، اقرارنامه، تلگراف و قبوضات دیوانی مربوط به دوره قاجار مورد بررسی قرار گرفت و با این کار موافقت شد و ما هم خوشبختانه توانستیم با فروشنده این اسناد به توافق برسیم و آنها را خریداری کنیم.

مدیر مرکز اسناد کتابخانه مجلس شورای اسلامی در ادامه با اشاره به نیاز پژوهشگران به اسناد تاریخی در حوزه زنان، یادآور شد: ما پیشتر هم مجموعه‌ای از اسناد بانوان را در دوره مشروطیت منتشر کردیم. به هر حال یکی از اولویت‌هایمان اسناد تاریخی مربوط به زنان بوده است، حال چه اسنادی که به‌صورت نامه و با امضای زنان بوده و چه اسنادی که به صورت تلگراف بوده است؛ چه به صورت نوشته یا عریضه یا شکوائیه یا‌درخواست از سوی زنان.

ططری به ویژگی‌های مجموعه اخیر هم اشاره کرد و گفت: مجموعه اخیر از جمله شامل 11 نامه و تلگراف از سوی ملکه جهان خانم دختر نایب‌السلطنه کامران میرزا به نزهت‌الدوله نوه امیرکبیر است. در این میان، نامه‌هایی هم مربوط به شاهزاده بهمن میرزا درباره قنات آب مزرعه بالابان مربوط به سال‌1251 هجری قمری وجود دارد. ده استخاره‌ هم از حسینعلی میرزا نظام‌الدوله، شوهر نزهت‌الدوله به یکی از علما در میان این مجموعه به چشم می‌خورد، با توجه به این‌که او مدتی هم والی آذربایجان بوده است، این استخاره‌ها از اهمیت زیادی برخوردارند. البته هنوز هویت آن عالِم که استخاره‌ها را دریافت می‌کرده، برای ما مشخص نیست.

وی ادامه داد: در مجموعه اسناد اخیر، چند فرمان، نامه و عریضه که به مظفر‌الدین شاه نوشته شده است، وجود دارد. در دوره قاجار مرسوم بود عرایض دیوانی به دست شاهان می‌رسید، آنها (شاهان) در هامش‌نامه دستور دیوانی لازم را می‌دادند و اساسا شاه یک روز در هفته را به این کار اختصاص می‌داد. از آنجا که عریضه‌های موجود در این مجموعه مربوط به اشخاص طبقه متوسط به بالا و در واقع کسانی است که به شاه دسترسی داشته‌اند و شاه نیز در هامش‌نامه دستور لازم را داده است، فوق‌العاده اهمیت تاریخی دارند.

مدیر مرکز اسناد کتابخانه مجلس شورای اسلامی تاکید کرد: برخی اسناد مربوط به اقرارنامه‌های شرعی و صورت دخل و خرج املاک جهانگیر امیرکبیریان، سهام‌السلطنه و نیز نامه‌هایی که به وی نوشته شده است، مبایعه‌نامه ششدانگ قریه نصیرآباد واقع در بلوک غار از توابع دارالخلافه تهران به انضمام ششدانگ مزرعه رشیدآباد متصل به قریه مزبور مابین حاجی‌سیدحسن خلف حاجی میرکمال طهرانی و هماسلطان فرزند بهاءالدوله بهمن میرزا، در میان این مجموعه دیده می‌شود.

مدیر مرکز اسناد کتابخانه مجلس شورای اسلامی بدون اشاره به نام فروشنده این مجموعه سند تاریخی ارزشمند و نیز بهای پرداخت شده بابت آنها، تنها به بیان این نکته که هم فروشنده و هم خریدار از این معامله راضی بوده‌اند، اکتفا کرد.