مبارزه همیشگی با پلاک دندانی را بیاموزید

در 85 درصد موارد، بوی بد دهان ناشی از خود دهان و دندان است که می‌تواند به علت بیماری‌های لثه و پوسیدگی‌های بین دندانی باشد که با درمان برطرف می‌شود. پوسیدگی دندان نتیجه محصولات باکتری‌هایی است که در پلاک دندانی یافت می‌شود، این فرآیند از سطح دندان آغاز می‌شود و به داخل نفوذ می‌کند.

تغییر رژیم غذایی دلیل اصلی پوسیدگی دندان است و مصرف قند سبب می‌شود باکتری‌های موجود در پلاک دندان، این مواد را به اسید تبدیل کرده و ساختمان دندان را تحلیل کنند. تعداد دفعاتی که قند وارد دهان می‌شود مهم‌ترین عامل تعیین‌کننده میزان پوسیدگی است. نوشیدنی‌ها و میان‌وعده‌ها باید فاقد قند باشد و از مصرف مکرر نوشیدنی‌های حاوی اسید نیز باید خودداری شود.

برای جلوگیری از پوسیدگی دندان، کاربرد مسواک و خمیر دندان حاوی فلوراید ضروری است. باید فواصل مسواک زدن کوتاه‌تر و حداقل دو بار در شبانه روز و هر بار به مدت پنج دقیقه باشد. اگر پلاک دندانی هر 24 تا 48 ساعت به‌طور کامل حذف شود بیماری‌های لثه در اکثر افراد کنترل خواهد شد و اگر قرار باشد دندان‌ها فقط دو بار در شبانه روز تمیز شوند، باید قبل از صبحانه و بعد از شام باشد. البته مسواک زدن نباید بلافاصله بعد از صرف غذا انجام گیرد و بهتر است دندان‌ها را قبل از هر وعده غذا و نه بعد از آن مسواک کرد، چرا که با این کار باکتری‌های عامل تبدیل قند به اسید حذف می‌شود.

از سوی دیگر تمیز کردن دندان‌ها به‌عنوان آخرین کار در شب، با هدف کاهش جریان بزاق طی خواب توصیه می‌شود. همچنین توصیه عمومی این است که تمام افراد حداقل هر شش ماه یکبار، به دندانپزشک مراجعه کنند تا از وضع سلامت لثه و دندان‌های خود و پرکردگی‌ها، ترمیم‌ها و عود پوسیدگی‌ها آگاه شوند. گرچه امروزه توجه عمومی مردم به سوی ترمیم‌های همرنگ دندان است، ولی پرکردگی‌های آمالگام همچنان جایگاه خود را حفظ کرده و هیچ‌گونه عوارض سمی در ارتباط با آنها اثبات نشده است.

امروزه علاقه زیادی برای بهبود خمیردندان‌ها به‌عنوان حاملی برای مواد شیمیایی درمانی وجود دارد تا از تشکیل پلاک، جرم، پوسیدگی‌ها یا حساسیت سطح ریشه ممانعت کند یا اثرسفیدکنندگی داشته باشد. در این خصوص اثر ضدپوسیدگی مشخص فلوراید موجود در خمیردندان‌ها ثابت شده است و کلرهگزیدین موجود در دهانشویه‌ها و خمیردندان‌های حاوی‌ کلوزان از عوامل مهم کاهش و از بین بردن روزانه پلاک تا حد امکان و بهبود سلامت لثه است.

گرچه امکان برداشتن صددرصد پلاک وجود ندارد، ولی بیمار و دندانپزشک باید همواره درصدد حذف پلاک باشند و این امر فقط با تداوم آموزش و ایجاد انگیزه برای استفاده از روش‌ها و تکنیک‌های مختلف ممکن است.

دکتر علی بنی‌هاشم / عضو هیات علمی دانشگاه مشهد