طرح‌هایی برای حمایت از خانواده‌های معتادان

این چرخه معیوب را دبیرکل ستاد مبارزه با موادمخدر که بر صندلی وزارت کشور نیز می‌نشیند قبول دارد، بویژه درباره خانواده زندانیان موادمخدر و قاچاقچیان اعدامی. عبدالرضا رحمانی‌فضلی دیروز در جمع خبرنگاران در حالی که قصد ارائه گزارش عملکرد صد روز گذشته ستاد تاکنون را داشت به 500 تا 600 هزار خانواده‌ای اشاره کرد که قربانی خرید، فروش، توزیع یا قاچاق موادمخدر از سوی عضوی از خانواده هستند و در نبود متولی مشخص برای حمایت از آنها، زندگی با طعم رنج را مزه‌مزه می‌کنند.

او در همین زمینه از اجرای طرحی خبر داد که البته تاکنون فقط نطفه‌اش بسته شده و تا رسیدن به بلوغ فاصله دارد، اما اگر همه چیز درست پیش برود خانواده‌های آسیب‌دیده از موادمخدر بویژه زنان تحت حمایت‌های ستاد مبارزه با موادمخدر قرار می‌گیرند. رحمانی‌فضلی البته جزئیات این طرح را اعلام نکرد، اما این حمایت‌ها قرار است از طریق خیریه‌هایی که زیرنظر ستاد بوجود می‌آید و نیز همکاری‌های صنوف مختلف از جمله هنرمندان و ورزشکاران در انجام کارهای خیر و انساندوستانه پیگیری شود.

دسترسی آسان به موادمخدر تائید شد

برخی می‌گویند هر کجا که باشی موادمخدر را می‌توانی پنج دقیقه‌ای پیدا کنی، برخی نیز می‌گویند می‌توان در عرض 30 دقیقه خود را به مواد رساند، برخی هم این زمان را حدود 20 دقیقه می‌دانند یعنی زمانی به اندازه لباس پوشیدن،
خارج شدن از خانه و رفتن کمی دورتر از محل زندگی.

پلیس اما هیچ‌گاه این عددها را نپذیرفته است و دست دراز کردن و یافتن مواد را مبالغه‌ای بیش نمی‌داند. با این حال دبیرکل ستاد مبارزه با موادمخدر با اشاره به تحقیقات میدانی انجام شده در ستاد، این دسترسی آسان را تائید می‌کند و از این بابت متاسف است.

رحمانی‌فضلی البته می‌گوید در سه ماه گذشته او و همکارانش سعی کرده‌اند با جمع‌آوری معتادان که بیش از 80 درصد از آنها توزیع‌کننده نیز هستند، دسترسی به موادمخدر را کندتر کنند. او دستگیری 16 هزار نفر از معتادان متجاهر در پارک‌ها، نقاط دنج و حاشیه شهرها را مصداق اقداماتشان می‌داند و معتقد است اگر این روال ادامه یابد، دسترسی به موادمخدر به زمان بیشتری نیاز خواهد داشت.

همسایگی با بزرگ‌ترین تولیدکننده موادمخدر جهان، افغانستان، که اگر زمین‌های زیرکشت خشخاش آن جمع شود و محصولات جایگزین در آن کاشته شود مردمش برای امرار معاش با مشکل مواجه می‌شوند، یا پاکستان، همسایه ما که بر مرزهایش کنترل ندارد و نیز گردش مالی هزار میلیارد دلاری قاچاق موادمخدر که بسیاری را برای ورود به این عرصه وسوسه می‌کند، عواملی است که به گفته رحمانی‌فضلی عامل عقب ماندن ایران از‌قاچاقچیان‌شده است.

او دسترسی آسان به موادمخدر را نیز تابع همین وضع می‌داند، هر چند که تاکید دارد در سه ماه گذشته با کشفیاتی که 22 درصد رشد داشته، انهدام 92 لابراتوار تولید شیشه و وقوع 555 درگیری مسلحانه میان ماموران مرزبانی و قاچاقچیان مشخص است که کنترل مرزها، مقابله با ترانزیت مواد و برخورد با توزیع و تولیدکنندگان مواد همچنان در صدر سیاست‌های کشور در حوزه موادمخدر قرار دارد.

دبیرکل ستاد مبارزه با موادمخدر می‌گوید: پیرو این سیاست، از این پس مقابله با سرشبکه‌ها و دست‌های پنهان در قاچاق موادمخدر جدی‌تر دنبال می‌شود به طوری که اگر در گذشته محموله‌های کشف شده، بلاصاحب معرفی می‌شد و برای شناسایی صاحبان آن تلاش نمی‌شد، از این پس هیچ محموله بدون صاحبی از ماموران پذیرفته نخواهد شد، ضمن این که تشویق و ترغیب ماموران نیز برای اجرای بهتر این تصمیم در دستور کار قرار خواهد گرفت.

اعتیاد زنان، سکوت درباره کودکان خیابانی

گرایش زنان به مصرف موادمخدر بویژه مخدرهای صنعتی که برای مصرف آنها برخلاف مخدرهای سنتی، به وقت و مکانی ویژه نیاز نیست، سال‌هاست سیری صعودی دارد. اما به گفته دبیرکل ستاد مبارزه با موادمخدر، این گرایش فقط در 5/1 سال گذشته بیش از 2 درصد رشد داشته و به رقم 8‌/‌9 درصد رسیده است.

این رقم گرچه هنوز در مقایسه با اعتیاد مردان، رقمی کوچک به نظر می‌رسد، اما چون اعتیاد زنان آسیب‌ها و تبعات سنگین‌تری دارد و بیشتر به متلاشی شدن خانواده‌ها منجر می‌شود، رقم مهمی است. این عدد نشان می‌دهد که از هر صد معتاد نزدیک به ده نفر آنها را زنان تشکیل می‌دهند که اگر این محاسبه درباره آمار رسمی کل معتادان کشور یعنی یک میلیون و 300 هزار نفر انجام شود، رقم زنان معتاد شناخته شده در کشور بیش از 135 هزار نفر خواهد بود.

این زنان نیاز به حمایت دارند و البته زنانی که هنوز معتاد نشده‌اند ولی در معرض مصرف مواد قرار دارند، نیاز به اقدامات پیشگیرانه که البته رحمانی‌فضلی می‌گوید با راه‌اندازی کمیته زنان در ستاد مبارزه با موادمخدر قصد حمایت از آنها را دارد.

با وجود این، کودکان در معرض خطر اعتیاد گویا در برنامه‌های پیشگیرانه جایی ندارند، بویژه کودکان کار که هنوز هیچ نهادی متولی حمایت از آنها نیست، اما رحمانی‌فضلی می‌گوید شهرداری و بهزیستی باید فکری به حال آنها بکنند. در واقع او در پاسخ به پرسش یکی از خبرنگاران توضیح داد که چون کودکان کار زیرمجموعه ستاد مبارزه با موادمخدر نیستند، نمی‌تواند درباره‌شان حرفی بزند، اما با این حال اگر این کودکان مورد سوءاستفاده قاچاقچیان قرار بگیرند و به مصرف‌کننده یا توزیع‌کننده موادمخدر تبدیل شوند و آنگاه ستاد از این ماجرا باخبر شود، حتما با آن مقابله خواهد کرد.

مریم خباز‌/‌ گروه جامعه