هم‌اندیشی مدیران ارشد فرهنگی در آخرین روز هفته کتاب

به گزارش جام‌جم، غلامعلی حدادعادل رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، سیدعباس صالحی معاون فرهنگی وزیر ارشاد، محمدرضا سعید‌آبادی دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو در ایران و چند مدیر فرهنگی دیگر در محل کمیسیون ملی یونسکو گردهم آمدند.

جدی گرفتن تولید کاغذ

حدادعادل در این نشست با بیان این که کتاب یکی از علائم حیاتی یک فرهنگ زنده است، آن را نشانه‌ای از سطح‌فکری، علمی، اقتصادی و فرهنگی جامعه دانست.

وی افزود: از لحاظ اقتصادی، امر کتاب را می‌توان به دو مقوله تولید و توزیع تقسیم کرد. در حوزه تولید سه موضوع زیرساختی مهم وجود دارد؛ اول تولید کاغذ است که می‌تواند موجب وابستگی به دیگر کشورها شود و باید در این زمینه به سمت تولید داخلی برویم. اگر کاغذ نباشد، مدارس تعطیل می‌شوند. پس طبق سخنان رهبرمعظم انقلاب باید برای تامین کاغذ کشور در درازمدت، برنامه داشته باشیم.

حدادعادل ادامه داد: دوم، تجهیزات چاپ است که باید در این مورد، تولید ماشین‌آلات چاپ و وسایل را در ایران تشویق کنیم. البته نه این‌که بزودی به تولید پیشرفته‌ترین‌ها برسیم. این نکته با همکاری با ارشاد و وزارت صنعت و معدن حل می‌شود. چون کارهایی هم که تا به حال در این زمینه انجام شده، ذوقی و جسته و گریخته بوده است.

رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی افزود: سومین مورد در حوزه تولید، مربوط به تربیت نیروی انسانی در همه سطوح است. ما مهندس و متخصص برق و ساختمان زیاد داریم اما در حوزه چاپ چند متخصص در کشور داریم؟‌ متناسب با جمعیت و نیازهایمان، باید مراکز تربیت‌متخصصان امر را داشته باشیم که این کار، برنامه‌ریزی می‌طلبد. بومی کردن و توجه به تامین این زیرساخت‌ها، از وظایف حاکمیتی است و نباید انتظار داشت مسئولان چاپ در این زمینه، برنامه‌ریزی کنند.

بیماری مزمن پخش کتاب

حدادعادل با اشاره به اهمیت توزیع کتاب گفت: امروز با هر ناشری که سر و کار داشته باشید، از مساله پخش می‌نالد. پخش یک بیماری مزمن است؛ هم در عرصه مطبوعات و هم نشر کتاب. توزیع ما، روان نیست و در خیلی جاها نقطه کور دارد. ما در کشور مناطقی داریم که کتاب در حکم کالای نایاب و کمیاب است. بنابراین باید ساز و کار زیرساختی برای آن تبیین کنیم.

رئیس بنیاد سعدی در بخش دیگری از سخنانش گفت: مشکل بعدی، شمارگان کتاب است که باید از رقم معقولی برخوردار شود. بالا بودن بودن قیمت کتاب محسوس است و ناشران از کسادی بازار می‌نالند.

چون در سبد خانوار، اولویت با ارزاق عمومی و خوراک و پوشاک است که اگر درآمد به این‌ ارزاق کفاف ندهد، مردم ناچارند بحث فرهنگی را حذف کنند. هر زمان که مشکلات اقتصادی در جامعه پیدا می‌شود،‌ اولین تاثیرش را بر فرهنگ می‌گذارد. این در حالی است که فعالیت کتاب در کشورمان در خیلی از ابعاد، اقتصادی نیست و توجیه اقتصادی ندارد.

او درباره مساله ممیزی هم گفت: شخصاً معتقدم ممیزی لازم است و هر ملتی که اخلاقیات، هویت ملی و مقدساتی داشته باشد، باید حریم آن الزامات را حفظ کند. هر کشوری، حریم‌هایی دارد که رعایت می‌شود. اما نکته اینجاست؛ افرادی که می‌خواهند در زمینه ممیزی کار کنند، باید همه جهات را در نظر بگیرند.

این کار نباید به صورت ماشینی و مکانیکی انجام شود. صرف وجود یک لغت در کتاب، دلیل بد بودن آن یا صرف نبودنش، دلیل خوب بودن کتاب نیست. ممکن است کتاب ظاهر خوبی داشته باشد، اما باعث اختلاف ترک و لر یا شیعه و سنی شود.

عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس شورای اسلامی در ادامه سخنانش به وزارت ارشاد پیشنهاد کرد راهی باز کند تا ایرانیان مقیم خارج از کشور، به ناشران داخل کشور دسترسی داشته باشند و بتوانند برای انتشار آثارشان در کشور اقدام کنند.