جشنواره جام‌جم؛ حرفه‌ای‌تر از پیش

در بخش قضاوت و داوری امسال از روال موفقیت‌آمیز گذشته استفاده کرده‌ایم. گرچه تخصص من در چارچوب ساختاری نمایشی است، اما به‌عنوان شخصی که می‌تواند از بیرون به برنامه‌های غیرنمایشی نگاه کند باید بگویم این برنامه‌ها نیز مانند برنامه‌های نمایشی نیازمند ارتقای کیفی و کمی هستند تا جنبه حرفه‌ای‌تری به خود بگیرند. این جشنواره می‌تواند با برگزیدن بهترین‌ها سبب شود انگشت اشاره سازمان به سمت بهترین‌ها نشانه رود، چراکه همان کارها می‌توانند در یک میدان رقابتی آتی سرنوشت بهتری داشته باشند. علاوه بر این، داوران مربوط به هر بخش در بیانه‌ای پایانی که در اختتامیه قرائت می‌شود پیشنهادهایی مبنی بر ارتقای کیفیت برنامه‌ها ارائه می‌کنند.

برنامه‌سازان و مدیران سازمان می‌توانند با توجه به این پیشنهادها در فرآیند برنامه‌سازی آتــی، برنامه‌ها را به درستی هدایت کنند تا ماموریت خود را به لحاظ حرفه‌ای هرچه بیشتر و بهتر انجام دهند.

واقعیت این است که ما در برنامه‌های غیرنمایشی ـ جز در چند مورد ـ به سطحی از حرفه‌ای بودن که بتوانند با برنامه‌های بین‌المللی رقابت کنند، نرسیده‌ایم. «ماه عسل» و «سمت خدا» برنامه‌های استثنایی و موفق در ژانر خودشان هستند و نمونه‌های شبیه آنها را کمتر در تلویزیون‌های دنیا مشاهده می‌کنیم، بنابراین اگر ما سمت برنامه‌هایی رویم که چنین خصوصیاتی داشته و برخاسته از خصوصیات ایرانی و اسلامی باشند جذابیت بیشتری خواهند داشت، در ضمن به لحاظ آموزشی و ارتقای سطح دانش و بینش تماشاگر موفق‌تر خواهند بود.

باید بپذیریم که صرف تقلید از برنامه‌های برون‌مرزی، راه به جایی نخواهد برد و همراه کسانی که الگوی اولیه را ساخته‌اند از ما جلوتر هستند. باید به سمت برنامه‌هایی برویم که ویژگی الگوی اول بودن را داشته و از شرایط فرهنگی، اجتماعی و اسلامی ما شکل گرفته باشند.

برنامه‌های موفق و تجلیل شده در جشنواره‌ جام‌جم این واقعیت را اثبات کرده‌اند که تاثیرگذاری بیشتری دارند و همیشه در درجه اول استقبال مخاطبان قرار گرفته‌اند. گمان شخصی من این است که چنین رویکرد و راهبردی باید در برنامه‌های غیرنمایشی مورد توجه قرار گیرد.

سریال‌هایی که با عنوان «الف ویژه» تعریف می‌شوند به دلیل امکانات و زمان بیشتری که صرف آنها شده است باید از سریال‌هایی که از چنین امکاناتی برخوردار نبودند، کیفیت بالاتری داشته باشند، بنابراین قضاوت کارهای «الف ویژه» با «الف» و «ب» در یک زمان، چندان عادلانه نیست و اگر در یک مسابقه همزمان برنامه‌های «الف» از «الف ویژه» جلو بیفتند به یقین نقض غرض خواهد بود. اما در برخی رشته‌های هنری مانند بازیگری، تدوین، تصویربرداری و... می‌توان قضاوت عادلانه‌ای را میان بازیگر سریال «الف ویژه» با «الف» داشته باشیم، چراکه بازیگر شرایط متفاوتی را در این دو نوع سریال تجربه نخواهد کرد یا در تدوین ممکن است یک تدوینگر حرفه‌ای تدوین سریال «الف ویژه» و «الف» را توأمان به عهده داشته باشد و به‌طور حتم او در هر دو توانایی خود را به یک نسبت نشان می‌دهد، اما در کارگردانی و متن این‌گونه نیست، چون کارگردان و نویسنده در مجموعه‌های الف ویژه از شرایط بهتری برخوردار می‌شوند، پس باید تفاوت‌ها لحاظ شود و به نظرم این کار انجام خواهد شد.

تقریبا همه کارشناسان رسانه و اهالی هنرهای نمایشی بویژه در حیطه تلویزیون از کیفیت برگزاری و جنبه‌های رقابتی و داوری جشنواره در دوره‌های گذشته رضایت داشته‌اند. طبیعی است با توجه به بین‌المللی شدن و گسترش کشورهایی که به جشنواره اضافه می‌شوند کیفیت جشنواره به سطح بالاتری ارتقا پیدا خواهد کرد.

تاجبخش فنائیان

عضو شورای سیاستگذاری جشنواره جام‌جم