سکوت ارکستر ملی با نوای «ای ایران» شکست

به گزارش خبرگزاری‌ها، فرهاد فخرالدینی در حاشیه رونمایی از کتابش با عنوان «تجزیه و تحلیل و شرح ردیف موسیقی ایران» با جمعی از نوازندگان ارکستر ملی قطعاتی را اجرا کرد تا بارقه‌های امید برای از سرگیری فعالیت مهم‌ترین و بزرگ‌ترین ارکستر ایران به رهبری او زنده شود و معاون هنری وزارت ارشاد از احیا و حمایت ارکسترهای ملی و سمفونیک و هموار کردن فعالیت آنها سخن گفت.

عصر پنجشنبه کتاب «تجزیه و تحلیل و شرح ردیف موسیقی ایران» نوشته فرهاد فخرالدینی با حضور علی مرادخانی، معاون هنری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی و جمعی از هنرمندان مانند محمد سریر، کامبیز روشن‌روان، شهرام ناظری، داوود گنجه‌ای و داریوش طلایی در تالار رودکی رونمایی شد.

در این مراسم، جمعی از نوازندگان ارکستر ملی به رهبری فرهاد فخرالدینی به اجرای قطعاتی پرداختند. ارکستر ملی در ابتدا یک قطعه از موسیقی فیلم «ابن سینا» ساخته فخرالدینی را اجرا کرد و در ادامه قطعه «حالا چرا» به آهنگسازی روح‌الله خالقی و شعر محمدحسین شهریار با صدای سالار عقیلی به‌اجرا درآمد. پایان‌بخش برنامه هم اجرای قطعه «ای ایران» ساخته روح‌الله خالقی و شعر حسین گل گلاب بود که حضار به احترام این قطعه ایستاده آن را همراهی کردند.

این نخستین اجرای ارکستر ملی به رهبری فرهاد فخرالدینی بعد از کناره‌گیری او در سال 1388 محسوب می‌شود؛ ارکستری که بعد از رفتن فخرالدینی روزهای خوشی را تجربه نکرد. ارکستر موسیقی ملی ایران توسط فرهاد فخرالدینی در سال ۱۳۷۷ با پشتیبانی دفتر امور موسیقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی راه‌اندازی شد. جالب است در آن زمان علی مرادخانی که امروز معاون هنری وزیر شده است، مدیریت دفتر موسیقی را برعهده داشت. فخرالدینی مدت 11 سال رهبری ارکستر ملی را برعهده داشت تا این‌که در سال 1388 از این سمت کناره‌گیری کرد. ارکستر ملی با رفتن فخرالدینی یک سال بعد، یعنی در سال 1389 بردیا کیارس را به عنوان رهبر جدید معرفی کرد، ولی از مرداد سال 91 تقریبا فعالیت آن به حالت تعلیق درآمد. این درحالی است که ارکستر سمفونیک تهران نیز از سی‌ام تیر سال جاری با تجمع نوازندگان ارکستر در تالار وحدت و پس از 11 ماه تعویق در پرداخت حقوق آنها تعطیل شد و نوازندگان آن تا امروز حاضر به نواختن در ارکستر نشده‌اند.

تاکید معاون وزیر بر فعالیت دوباره ارکسترها

علی مرادخانی، معاون هنری وزیر ارشاد در حاشیه مراسم پنجشنبه شب، با اشاره به این نکته که ارکستر ملی و ارکستر سمفونیک نباید برای همیشه تعطیل بمانند، گفت: ارکستر ملی و ارکستر سمفونیک تهران باید دوباره فعالیت خود را آغاز کنند.

او افزود: در مسیر راه‌اندازی دوباره ارکسترها، مشکلاتی از جمله مشکلات حقوقی نوازندگان ارکستر وجود دارد که باید حل شود. مطالبات نوازندگان ارکستر سمفونیک تهران باید پرداخت شود و همچنین مشکلات حقوقی بین نوازندگان ارکسترها و سازمان ارکسترها نیز وجود دارد که باید این مشکلات را از سر راه ارکستر برداشت. این موضوع متضمن مدت زمانی است که سعی می‌کنیم بسرعت انجام شود.

اظهار خرسندی از فعال شدن مباحث تئوریک موسیقی

اما در مراسم رونمایی از کتاب فخرالدینی، محمد سریر، رئیس هیات مدیره خانه موسیقی با بیان این که فرهاد فخرالدینی عضو شورای عالی خانه موسیقی است، گفت: انتشار این کتاب ارزشمند گامی موثر در شرح ردیف موسیقی ایران است.

او با ابراز خوشحالی از این‌که در سه دهه اخیر مباحث تئوریک موسیقی بسیار فعال شده، ادامه داد: در حوزه تئوریک دو جنبه مهم وجود دارد، یکی جانمایه دستگاه‌هاست که چقدر اصالت دارند و در میان روایت‌هایی که از آن وجود دارد، کدام یک اصیل است. از سوی دیگر ذات موسیقی ایران و ردیف موسیقی ایران در بداهه‌نوازی نهفته است. شان این گوشه‌ها در ظرفیت ردیف‌ها حائز اهمیت است.

سریر درباره کتاب فخرالدینی نیز گفت: این اثر حاصل عمر و نزدیک به شش دهه تلاش در حوزه موسیقی ردیف دستگاهی است و تحلیل آن کار بسیار دشواری است. آقای فخرالدینی کتاب دیگری نیز نوشته که بخش مهمی از تاریخ موسیقی ایران را در خود دارد. این کتاب نزدیک به 500 صفحه و مشتمل بر تاریخچه ردیف، دستگاه و همچنین تحلیل تمام گوشه‌های موسیقی ایران است.

کتابی فراتر از ردیف‌های موسیقی

داریوش طلایی، آهنگساز نیز در این مراسم به شرحی بر کتاب پرداخت و سپس کامبیز روشن‌روان هم در سخنانی گفت: این کتاب یک کتاب مرجع موسیقی است و می‌توان در مقطع دکتری آن را تدریس کرد. امیدواریم روزی این کتاب به همه مراکز علمی دنیا برود، زیرا شناخت زیادی درباره موسیقی ما در دنیا وجود ندارد و با خواندن این کتاب می‌توان به دانشی جامع در زمینه ردیف نوازی رسید.

انتقاد از تنبلی ارگان‌های مرتبط با موسیقی

شهرام ناظری، خواننده شناخته شده کشور هم گفت: انتشار این کتاب توسط استاد فخرالدینی برای موسیقی ایران فرخنده است و همه باید از او بیاموزند. موسیقی طی سال‌های گذشته آن‌گونه که باید خود را نشان نداده است. از سوی دیگر مسئولان فرهنگی نیز کاری نکرده‌اند. کدام یک از مراکز درباره کتاب استاد طلایی کنگره و جلسه تشکیل دادند؟ باید برای امتداد این ماجرا مسئولان فکری کنند. مهم‌ترین موضوع تنبلی ارگان‌های مرتبط با موسیقی است که تصور می‌کنند این موضوع به‌ آنها مربوط نیست.

در ادامه مراسم فرهاد فخرالدینی، آهنگساز و مولف کتاب «تجزیه و تحلیل و شرح ردیف موسیقی ایران» روی صحنه حاضر شد و گفت: حس می‌کنم بیهوده کار نکرده‌ام. شاگردانم یادشان نرفته که شاگردم بودند. آنها امروز از استادان موسیقی ایرانند و من به دوستی‌شان افتخار می‌کنم.