اهوازیها طی دو هفته گذشته بارها با تشکیل زنجیره انسانی در ساحل کارون، مخالفت خود را با انتقال آب از سرشاخههای این رودخانه به دیگر نقاط کشور و همچنین اجرای طرحهایی که موجب آلودگی و بیکیفیت شدن کارون شده است، نشان دادند.
در همین زمینه معاون رئیسجمهور با حضور در این شهر هر نوع طرح انتقال آب از رودخانه کارون را مشمول ارزیابیهای زیستمحیطی سختگیرانه دانست.
معصومه ابتکار با بیان اینکه دولت یازدهم توجه ویژهای به استان خوزستان دارد و مساله آب استان با حساسیت بسیار زیاد در این دولت بررسی میشود، به نظر وزارت نیرو مبنی بر بلامانع بودن انتقال آب فقط برای مصارف شرب، اشاره و تاکید کرد: با این حال طرح انتقال آب کارون تا انجام مطالعات زیستمحیطی متوقف شده و اجرا نمیشود و اساس مطالعات نیز بر این اصل است که به هیچ عنوان لطمهای به این رودخانه وارد نشود، بنابراین با هر طرحی که به کارون لطمه وارد کند، مخالفیم.
وی با بیان اینکه مدیریت منابع آب باید ملی باشد و نه منطقهای و در حوضههای ملی نیز کیفیت رودخانه برای این سازمان مهم است، افزود: با بازنگری طرحها و با توجه به شرایط آبی، مشکلات قابل حل و پیشگیری است.
نگاهها باید ملی باشد، نه استانی و قومی
این مقام مسئول با اشاره به اینکه رودخانه کارون به همه مردم ایران تعلق دارد و نگاهها درباره آن نباید قومی یا استانی باشد، تصریح کرد: مفهوم نگاه ملی این است که کارون نباید ضرر ببیند و بارگذاری و آلودگی بیش از حد نیز نباید به رودخانه تحمیل شود.
ابتکار با بیان اینکه سطح زیر کشت فعلی با شرایط رودخانه همخوانی ندارد و در حوضه زایندهرود و ارومیه نیز شاهد چنین مشکلی هستیم، تاکید کرد: مواضع خود درباره کارون را بهصورت رسمی به وزارت نیرو منعکس و در جلسه شورای عالی آب مطرح میکنیم و تا حصول نتیجه و اطمینان آن را پیگیری خواهیم کرد.
معاون رئیسجمهور با بیان اینکه آلودگیهای زیستمحیطی و تخریبهای ایجاد شده به واسطه توسعه صنایع، ورود زهآبهای کشاورزی، وسعت طرحهای نیشکر و نبود برنامهریزی برای جمعآوری زهآبهای این واحدها و همچنین آلودگی هوای اهواز و ریزگردها از دیگر مشکلات خوزستان است، به معضل شوری آب سد گتوند اشاره کرد و گفت: ارائه راهکار برای حل این مشکل و تاثیر آن روی کیفیت کارون مربوط به وزارت نیروست و باید برای آن راهحل پیدا کند.
ابتکار تاکید کرد: البته هر راهحلی برای ایجاد تغییر در شرایط این منطقه، اعم از پیشنهاد طرح کاهش شوری یا انتقال آب شور، باید به تائید سازمان محیط زیست برسد و اثرات آن بررسی شود.
وی هرگونه سدسازی در حوضه کرخه را نیز با توجه به وضع بحرانی این حوضه و خشک شدن هورالعظیم منوط به ارزیابیهای زیست محیطی دانست، افزود: برخی طرحهای سدسازی مانند سد گتوند بدون مطالعات کافی انجام شده که به منابع آبی پایین دست لطمه وارد کرده است.
معاون رئیسجمهور درباره خشکی تعمدی و تخریبهای وزارت نفت در هورالعظیم نیز یادآور شد: این مسائل در حال بررسی است، هرچند براساس ارزیابی زیستمحیطی که برای اکتشاف نفت انجام شده است، قرار نبود تالاب خشک شود. با این حال اکنون به دنبال راهحلهایی هستیم که موانع برطرف و آب وارد هورالعظیم شود.
مشکل ریزگردها با مدیریت آب حل میشود
ابتکار با بیان اینکه طرح بررسی مشکلات ریزگردها نیز اکنون در مجلس شورای اسلامی مطرح است و در سطح بینالمللی نیز برنامهریزیهای لازم برای همکاری بیشتر کشورهای همسایه انجام شده است، گفت: حل مشکل ریزگردها که اکنون 23 استان کشور را تحت تاثیر خود قرار داده است، مدیریتی جدی و طولانیمدت میطلبد و علاوه بر اجرای روشهای مختلف برای کاهش ریزگردها، مدیریت اساسی در سرزمین و منابع آب ازجمله دیدگاههای سازمان محیطزیست برای حل مشکل ریزگردهاست، زیرا همانگونه که گزارشها نشان میدهد با بازگشت آب به بخشهایی از تالاب هورالعظیم در عراق، میزان روزهای گرد و غباری در سال 92 در خوزستان نسبت به سالهای گذشته کمتر شده است و این مساله ثابت میکند که مدیریت تالابها، ریزگردها را کاهش میدهد.
به گفته وی «برنامه محیطزیست سازمان ملل»، «برنامه عمران سازمان ملل» و «یونامی» نیز اقداماتی برای کاهش ریزگردها آغاز کردهاند که باید ادامه یابد.
اجرای طرحهای مغایر با دغدغههای زیستمحیطی
استاندار خوزستان نیز در نشست شورای کیفی رودخانه کارون که با حضور معاون رئیسجمهور، مسئولان استان و برخی انجمنهای مردمنهاد و مسئولان صنایع استان، در استانداری استان برگزار شد، خاطرنشان کرد: بسیاری از طرحهای ملی که در این استان اجرا شده، نهتنها سودی برای خوزستان نداشته است، بلکه در تعارض با محیطزیست نیز هست و نیاز به بازنگری دارد.
عبدالحسن مقتدایی با اشاره به اینکه حیات کارون، حیات خوزستان است، گفت: تمام اقداماتی که در دولتهای گذشته در جهت ایجاد صنایع کلان در استان انجام شده ، اگرچه برای توسعه خوزستان بوده، اما به آثار منفی این صنایع در منطقه دقت نشده و به نوعی سرمایهگذاریهای ملی در تقابل با یکدیگر قرار گرفته است، بنابراین اکنون نیز این تعارضات از سوی مدیران منطقه حل نخواهد شد و از آنجا که برداشت از استان خوزستان در سطح ملی انجام میشود، ارائه خدمات هم باید در سطح ملی باشد.
فعالیت 20 سد بزرگ در خوزستان تا پایان سال 91
مدیرکل حفاظت محیطزیست خوزستان نیز با اشاره به اینکه تا پایان سال گذشته، 20 سد بزرگ در این استان ساخته شده است، گفت: پیشرفت طرحهای فاضلاب، ساماندهی فاضلابهای شهری و روستایی، ساماندهی زهآبهای کشاورزی و زهآبهای پرورش ماهی در استان خوزستان جزو برنامههای شورای حفاظت کیفی کارون است.
احمدرضا لاهیجانزاده با بیان اینکه بیش از 70 درصد از منابع آلودهکننده هوای اهواز، صنایع است و از این میزان نیز 90 درصد آلودگیها از سوی صنایع نفتی به وجود میآید، افزود: تاکنون موفق شدهایم 9 ورودی اصلی فاضلاب به رودخانه کارون را قطع کنیم، اما طرح تصفیهخانه شرق اهواز که بزرگترین تصفیهخانه خاورمیانه است با 80 درصد پیشرفت فیزیکی متوقف شده و برای تکمیل به 50 میلیارد تومان نیاز دارد.وی همچنین به فعالیتهای میادین نفتی در استان خوزستان اشاره کرد و گفت: یکی دیگر از معضلات زیستمحیطی استان میدانهای نفتی است و وقوع شکستگی در خط لوله نفت در یکی از سدهای انحرافی و همچنین شکستگی خط لوله نفت در مارون که به آلودگی رودخانه جراحی منجر شد، در هفته گذشته، ازجمله مشکلاتی است که محیط زیست خوزستان را با مشکل روبهرو کرده است.
خسارت شوری آب کارون به کشاورزی خوزستان
عضو هیات علمی دانشگاه مهندسی علوم آب دانشگاه شهید چمران اهواز نیز با اشاره به اینکه ایسی (شوری آب) بالای هزار میکروموس در بحث کشاورزی، افت محصول را به دنبال خواهد داشت، گفت: این در حالی است که ایسی کارون در مقطع شهر اهواز اکنون به 3500 میکروموس رسیده است
دکتر مهدی قمشی با بیان اینکه آب کارون در استان خوزستان با دو مشکل عمده در بحث کمیت و کیفیت مواجه است، از طرح انتقال آب از سرشاخههای کارون به مناطق دیگر انتقاد کرد و افزود: به دلیل اجرای طرحهای انتقال آب، حجم قابل توجهی از آب این رودخانه در سالهای گذشته از دست رفته است، در حالی که تا پیش از اجرای طرح انتقال آب بهشتآباد، سالانه یک میلیارد و200 میلیون مترمکعب آب به کارون انتقال داده میشد.وی با بیان اینکه در دهه 50 تا 60 ایسی آب کارون 600 میکروموس بود، تصریح کرد: اما اکنون ایسی آب این رودخانه به 2500 تا 3500 رسیده، در حالی که مطلوبترین میزان ایسی برای آب شرب، 500 میکروموس و برای کشاورزی هزار میکروموس است.
این استاد علوم یکی از علتهای اصلی کاهش کیفیت رودخانه کارون را فعالیت سد گتوند اعلام کرد و گفت: با شروع فصل پاییز مشکلات سد گتوند و شوری آب خروجی این سد بیشتر خواهد شد و باید برای حل این مشکل هرچه زودتر چارهای اندیشید.
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم